Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wybiorę się |
wybierzemy się |
|||
| 2 os. |
wybierzesz się |
wybierzecie się |
|||
| 3 os. |
wybierze się |
wybiorą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybrałem się +(e)m się wybrał |
wybrałam się +(e)m się wybrała |
wybrałom się +(e)m się wybrało |
wybraliśmy się +(e)śmy się wybrali |
wybrałyśmy się +(e)śmy się wybrały |
| 2 os. |
wybrałeś się +(e)ś się wybrał |
wybrałaś się +(e)ś się wybrała |
wybrałoś się +(e)ś się wybrało |
wybraliście się +(e)ście się wybrali |
wybrałyście się +(e)ście się wybrały |
| 3 os. |
wybrał się |
wybrała się |
wybrało się |
wybrali się |
wybrały się |
bezosobnik: wybrano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wybierzmy się |
|
| 2 os. |
wybierz się |
wybierzcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybrałbym się bym się wybrał |
wybrałabym się bym się wybrała |
wybrałobym się bym się wybrało |
wybralibyśmy się byśmy się wybrali |
wybrałybyśmy się byśmy się wybrały |
| 2 os. |
wybrałbyś się byś się wybrał |
wybrałabyś się byś się wybrała |
wybrałobyś się byś się wybrało |
wybralibyście się byście się wybrali |
wybrałybyście się byście się wybrały |
| 3 os. |
wybrałby się by się wybrał |
wybrałaby się by się wybrała |
wybrałoby się by się wybrało |
wybraliby się by się wybrali |
wybrałyby się by się wybrały |
bezosobnik: wybrano by się
bezokolicznik: wybrać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wybrawszy się
gerundium: wybranie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wybranie się |
wybrania się |
| D. | wybrania się |
wybrań się |
| C. | wybraniu się |
wybraniom się |
| B. | wybranie się |
wybrania się |
| N. | wybraniem się |
wybraniami się |
| Ms. | wybraniu się |
wybraniach się |
| W. | wybranie się |
wybrania się |
odpowiednik aspektowy: wybierać się
Pochodzenie
Zob. brać I
1. do sklepu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | udać się |
Połączenia
- wybrać się samochodem, pociągiem
- wybrać się do sklepu, do kościoła, do kina, do szpitala, do lekarza, do miasta, do lasu; do Krakowa, do Warszawy, do Zakopanego, do Polski; za granicę; w góry; w podróż; nad morze
- wybrać się na koncert, na mecz, na zakupy, na piwo, na spotkanie, na grzyby, na spacer, na wycieczkę, na przejażdżkę; na wakacje, na urlop
Cytaty
|
[...] Postanowiłam wybrać się z dziećmi na przejażdżkę ciuchcią w stylu retro do Rabkolandu [...]. źródło: NKJP: (wit): Ciuchcia do Rabkolandu - Niesmaczny szwindel, Tygodnik Podhalański, nr 29, 1999 |
|
|
Kiedy wybrałem się z żoną do Włoch samochodem, zatrzymaliśmy się na parę godzin w Wiedniu [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995 |
|
|
Do Padwy wybrali się rano, autobusem z placu przed dworcem kolejowym. źródło: NKJP: Gustaw Herling-Grudziński: Biała noc miłości - opowieść teatralna, 2004 |
|
|
[...] Tysiące ludzi wybierze się w podróż pociągiem albo autobusem. źródło: NKJP: Justyna Przybytek: Zmiany na dworcu? Może na święta..., Dziennik Zachodni, 2010-11-19 |
|
|
Jednej nocy wybrał się zobaczyć, jak tam jego młoda żona, sama zostawiona. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008 |
Składnia
|
+ | wybrać się | + |
na CO +
(DOKĄD)
|
|
+ | wybrać się | + |
DOKĄD +
(CZYM)
|
|
+ | wybrać się | + |
BEZOKOLICZNIK
|
2. na studia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- wybrać się na studia
Cytaty
|
To nie przeszkodziło jednak Pol Potowi wybrać się na studia właśnie do Francji, do Paryża. źródło: NKJP: Olgierd Domino: Bestia nie żyje, Super Express, nr 24/4, 1998 |
|
|
Jako dwudziestolatek wybrał się na studia na Wyspy Brytyjskie i zgłębiał historię literatury na Uniwersytecie Wschodniej Anglii w Norwich. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Władca marionetek, Esensja, 2009-09-08 |
|
|
Powiedz, co sprawiło, że wybrałeś się na polonistykę? źródło: NKJP: Helena Zaworska: Jestem, bo jesteś, Gazeta Wyborcza, 1998-11-20 |
|
|
[...] Jeszcze nie zdecydował, gdzie wybierze się po gimnazjum. źródło: NKJP: Magdalena Janowska: Toruń: Rusza wiosenny sezon na „drzwi otwarte”..., Gazeta Pomorska, 2010-03-02 |
Składnia
|
+ | wybrać się | + |
na CO +
(DOKĄD)
|
3. siebie nawzajem do pełnienia jakiejś funkcji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Cytaty
|
[...] Aby wybrać się demokratycznie, trzeba wybrać się wzajemnie. źródło: NKJP: Tomasz Plata: Być i nie być, 2009 |