Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | samoświadomość |
samoświadomości |
|
| D. | samoświadomości |
samoświadomości |
|
| C. | samoświadomości |
samoświadomościom |
|
| B. | samoświadomość |
samoświadomości |
|
| N. | samoświadomością |
samoświadomościami |
|
| Ms. | samoświadomości |
samoświadomościach |
|
| W. | samoświadomości |
samoświadomości |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
pol. samo- + pol. świadomość
Zob. sam, świadomość.
Por. analogicznie utworzone: ang. self-awareness, niem. Selbsterfahrung, ros. samosoznánije, ukr. samosvidómistь.
1. człowieka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Połączenia
- duża, wysoka samoświadomość; samoświadomość ludzka
- samoświadomość człowieka; młodych
- samoświadomość i wolna wola
- poziom, stopień; rozwój, wzrost samoświadomości
- posiadać, rozwijać samoświadomość; pogłębienie/pogłębianie samoświadomości
Cytaty
|
Człowiek jest istotą szczególną, jedyną w swoim rodzaju, ponieważ posiada samoświadomość i wolną wolę, a więc możliwość kierowania własnym postępowaniem. źródło: NKJP: Wojciech Eichelberger: Zatrzymaj się Wojciech Eichelberger w rozmowach z Renatą Dziurdzikowską, 2009 |
|
|
Proces rozwoju samoświadomości jest zwykle bolesny, wymaga bowiem odkrycia iluzorycznej natury wielu przeświadczeń na temat siebie i świata, uznania swoich popędów, sprzecznych pragnień i motywacji, [...] źródło: NKJP: Jacek Santorski: Jak żyć żeby nie zwariować, 2003 |
|
|
Brakowi samoświadomości towarzyszy często zaniżona lub zawyżona samoocena, nieadekwatny obraz samego siebie i niezdolność do odpowiedniej samooceny. źródło: NKJP: Jarosław Kordziński: Praktyka przekonywania, czyli jak pozyskiwać zwolenników dla swoich racji i propozycji, 2009 |
|
|
Cały czas muszę rozwijać swoją samoświadomość, wyobraźnię i wolną wolę - tak, żebym, podejmując wszystkie działania, wiedział, do czego mogą mnie doprowadzić. źródło: NKJP: Wojciech Wanat: Rok w Monarze, 2006 |
|
|
Gdyby [...] Stanisław S. posiadał wyższy stopień samoświadomości, wiedziałby, że w czasie, kiedy był w supermarkecie, wstąpił w niego diabeł, który nakazał mu dokonać czynu lubieżnego. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008 |
Składnia
|
+ | samoświadomość | + |
(KOGO)
|
2. społeczeństwa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- polska; muzułmańska; kolektywna samoświadomość; samoświadomość społeczna
- samoświadomość społeczeństwa
Cytaty
|
Na mszach gromadzących miliony ludzi wierni zliczyli po raz pierwszy po wojnie swe siły. Musiało to mieć i miało przeogromne konsekwencje dla samoświadomości społeczeństwa. źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002 |
|
|
Totalitaryzmowi i dyktaturze państwa policyjnego nie udało się złamać naszej polskiej samoświadomości, nie udało się złamać ducha polskiego. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 93. posiedzenia Senatu RP w dniu 5 marca 1997 r. |
|
|
Czy aby wtedy, na placu Zwycięstwa, nie powstała kolektywna świadomość „My”, po stronie przeciwnej zaś nie stanęli „Oni”? Taka kolektywna samoświadomość na pewno może być skuteczną siłą sprawczą historii, na pewno zwiększa gotowość podjęcia tak ryzykownych czynów jak otwarty bunt przeciw despotycznej władzy. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Miłość, wojna, rewolucja : szkice na czas kryzysu, 2009 |
|
|
Dżihadyzm jest wprawdzie wypaczeniem islamu, ale odwołuje się do pewnych tendencji, które są obecne w muzułmańskiej samoświadomości i można je przezwyciężyć tylko przez przywrócenie w muzułmańskim umyśle związku między wiarą i moralnością. źródło: NKJP: George Weigel: Czy będzie muzułmański Leon XIII?, Dziennik Zachodni, 2008-04-12 |