UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

samoświadomy

Chronologizacja

1975, NKJP

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. samoświadomy
samoświadomy
samoświadomy
samoświadome
samoświadoma
D. samoświadomego
samoświadomego
samoświadomego
samoświadomego
samoświadomej
C. samoświadomemu
samoświadomemu
samoświadomemu
samoświadomemu
samoświadomej
B. samoświadomego
samoświadomego
samoświadomy
samoświadome
samoświadomą
N. samoświadomym
samoświadomym
samoświadomym
samoświadomym
samoświadomą
Ms. samoświadomym
samoświadomym
samoświadomym
samoświadomym
samoświadomej
W. samoświadomy
samoświadomy
samoświadomy
samoświadome
samoświadoma
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. samoświadomi
samoświadomi
samoświadome
samoświadome
D. samoświadomych
samoświadomych
samoświadomych
samoświadomych
C. samoświadomym
samoświadomym
samoświadomym
samoświadomym
B. samoświadomych
samoświadomych
samoświadomych
samoświadome
N. samoświadomymi
samoświadomymi
samoświadomymi
samoświadomymi
Ms. samoświadomych
samoświadomych
samoświadomych
samoświadomych
W. samoświadomi
samoświadomi
samoświadome
samoświadome

Pochodzenie

pol. samo- + pol. -świadomy

1.a człowiek

Definicja

książk. 
taki, który jest zdolny do poznawania samego siebie i własnych możliwości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • samoświadomy człowiek, poeta, uczestnik czegoś

Cytaty

[...] psychoterapia nie zajmuje się niczym innym niż tym, aby człowiek był samoświadomy i trafnie rozpoznawał rzeczywistość.

źródło: NKJP: Jacek Santorski: Jak żyć żeby nie zwariować, 2003

Jared Diamond wystąpił z zaskakującą tezą, że człowiek prawdziwie rozumny, samoświadomy i obdarzony mową, mógł powstać znacznie później niż pojawił się jako gatunek na Ziemi.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Był [...] Kaczmarski poetą samoświadomym, autoironicznym i nadzwyczaj dojrzałym w lirycznych obserwacjach człowieczej doli i niedoli.

źródło: NKJP: Jarosław Klejnocki: Tunel bez światła, Polityka, 2004-05-08

Kiedy czasu jest zbyt mało, następuje przyswojenie informacji wbrew naszej woli, albo raczej pomimo naszej woli. W mojej książce nie ma porad co z tym robić, jak być samoświadomym uczestnikiem życia społecznego [...]

źródło: NKJP: Bogna Świątkowska: Popamiętane, Bęc Zmiana, 2006-09-13

1.b umysł

Definicja

świadczący o czyjejś zdolności do poznawania samego siebie i własnych możliwości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • samoświadome życie; struktura samoświadoma

Cytaty

[...] dziecko odnajduje w fantastycznych krainach baśni obrazy swojego świata wewnętrznego - swoich marzeń i lęków, snów o potędze i strachu przed porzuceniem. Ukrytą akcję symboliczną baśni stanowi proces inicjacji dziecka w życie dorosłe, odpowiedzialne i samoświadome.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Cela : odpowiedź na zespół Downa, 2009

Koncepcja psychologii egzystencjalnej Rollo Maya wpisuje się w tradycję analiz osobowości jako struktury samoświadomej. Głównymi wątkami koncepcji egzystencjalnej są świat własny i otaczający człowieka, relacja miłości i woli w procesie integracji, funkcja mitów w narracjach oraz rola procesów twórczych.

źródło: NKJP: Barbara Mróz: Osobowość wybitnych aktorów polskich Studium różnic międzygeneracyjnych, 2008

Wyposażony w zdolność autorefleksji, samoświadomy umysł może obserwować każde nasze zaprogramowane zachowanie, ocenić je i zdecydować o zmianie tego programu (nawyku).

źródło: NKJP: zwierciadlo.pl

2. grupa

Definicja

taki, który rozumie więź i odrębność danej zbiorowości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • samoświadoma grupa

Cytaty

Gdy taka grupa uświadomi sobie wspólnotę łączących ją interesów oraz odrębność własnej kultury - staje się narodem. Józef Chlebowczyk w pracy „O prawie do bytu małych i młodych narodów” zauważa, że czasem taka samoświadoma grupa zaczyna dopominać się o własne państwo, innym znów razem to państwo pomaga stworzyć świadomość narodową.

źródło: NKJP: Jarosław Tomasiewicz: Orzeł czy jaskółka?, Gazeta Wyborcza, 1997-07-11

[..] zamiast klasy - spójnej, łatwo odróżnialnej, określonej i samoświadomej grupy - robotnicy przemysłowi mogą się wkrótce stać tylko kolejną grupą nacisku.

źródło: NKJP: Peter F. Drucker: Czas umysłowego robotnika, Gazeta Wyborcza, 1994-12-24

Data ostatniej modyfikacji: 13.04.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json