Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
1. w mitologii
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane również wielką literą.
Pochodzenie
gr. Titán
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | bóg |
Cytaty
|
Inny tytan - Atlas - dźwiga świat na swoich barkach i świat go przytłacza. źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Rozmowa z dramaturgiem Fernando Arrabalem, Gazeta Wyborcza, 1996-10-14 |
|
|
Spętany Tytan będzie wspominał [...], jak owa największa matka uczyła go, że w walce toczącej się między Tytanami a Zeusem i innymi młodszymi bogami zwycięży nie sama siła, lecz przede wszystkim przebiegłość. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tytan |
tytani |
ndepr |
| tytany |
depr | ||
| D. | tytana |
tytanów |
|
| C. | tytanowi |
tytanom |
|
| B. | tytana |
tytanów |
|
| N. | tytanem |
tytanami |
|
| Ms. | tytanie |
tytanach |
|
| W. | tytanie |
tytani |
ndepr |
| tytany |
depr |
2. człowiek
Definicja
Pochodzenie
gr. Titán
W wyniku apelatywizacji nawy mitologicznej Tytan
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gigant |
Połączenia
- istny, prawdziwy tytan; pozostali tytani
- tytan biznesu, intelektu, pracy, nauki, wiedzy, siły
- pojedynek, walka, zmagania tytanów
- być tytanem czegoś
- uchodzić za tytana
Cytaty
|
To była zawsze zawodniczka szalenie ambitna, tytan pracy. Ma tyle zapału, entuzjazmu, że na treningach trzeba ją było czasem wyhamowywać. źródło: NKJP: Nie po to wstaję o 5 rano..., Dziennik Polski, 2006-11-14 |
|
|
W niedzielę o godzinie 15 w „Arenie” pod patronatem „Głosu Wielkopolskiego” rozegrany zostanie prawdziwy pojedynek tytanów, czyli mistrzostwa świata par strong man. źródło: NKJP: Leszek Gracz: Bój tytanów, Głos Wielkopolski, 2005-06-09 |
|
|
Obaj nie byli tytanami nauki, za to świetnie grali w piłkę nożną i to na serio, w klubach. źródło: NKJP: Adam Krzemiński: Kanclerz Schröiber?, Polityka, 2002-09-14 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tytan |
tytani |
ndepr |
| tytany |
depr | ||
| D. | tytana |
tytanów |
|
| C. | tytanowi |
tytanom |
|
| B. | tytana |
tytanów |
|
| N. | tytanem |
tytanami |
|
| Ms. | tytanie |
tytanach |
|
| W. | tytanie |
tytani |
ndepr |
| tytany |
depr |
Składnia
|
+ | tytan | + |
(CZEGO)
|
3. substancja
Definicja
Pochodzenie
fr. titane (1791 r.)
z gr. títanos 'margiel, kreda'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | substancja |
Połączenia
- czysty tytan
- tytan i chrom, tytan i magnez, tytan i stal, tytan i żelazo
- azotek, dwutlenek, tlenek; domieszka, ruda, stop, złoża; kolor tytanu
- pokryć coś tytanem
- wykonany z tytanu
Cytaty
|
Czysty tytan nie jest rozpuszczalny w wodzie, rozpuszczają go stężone kwasy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Okazało się [...], że największe złoża tytanu oraz helu zalegają na głębokości nieprzekraczającej trzech metrów i to od strony zwróconej ku Ziemi. źródło: NKJP: Artur Włodarski: Energetyka, Gazeta Wyborcza, 1995-11-28 |
|
|
Współczesne implanty produkowane są ze stopów tytanu i nie ma konieczności ich usuwania. źródło: NKJP: Łukasz Winczura: Kręgosłup przez dziurkę od klucza, Gazeta Krakowska, 2007-04-13 |
|
|
[...] mojemu zespołowi udało się pokryć tytanem nawet ruszające się, elastyczne części sztucznej komory, np. zastawki czy membranę. źródło: NKJP: Bartłomiej Czekański: Święty chirurg, Gazeta Wrocławska, 2004-12-06 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tytan |
tytany |
|
| D. | tytanu |
tytanów |
|
| C. | tytanowi |
tytanom |
|
| B. | tytan |
tytany |
|
| N. | tytanem |
tytanami |
|
| Ms. | tytanie |
tytanach |
|
| W. | tytanie |
tytany |
Inne uwagi
Zwykle lp