UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obalać

Chronologizacja

1560, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obalam
obalamy
2 os. obalasz
obalacie
3 os. obala
obalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obalałem
+(e)m obalał
obalałam
+(e)m obalała
obalałom
+(e)m obalało
obalaliśmy
+(e)śmy obalali
obalałyśmy
+(e)śmy obalały
2 os. obalałeś
+(e)ś obalał
obalałaś
+(e)ś obalała
obalałoś
+(e)ś obalało
obalaliście
+(e)ście obalali
obalałyście
+(e)ście obalały
3 os. obalał
obalała
obalało
obalali
obalały

bezosobnik: obalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę obalał
będę obalać
będę obalała
będę obalać
będę obalało
będę obalać
będziemy obalali
będziemy obalać
będziemy obalały
będziemy obalać
2 os. będziesz obalał
będziesz obalać
będziesz obalała
będziesz obalać
będziesz obalało
będziesz obalać
będziecie obalali
będziecie obalać
będziecie obalały
będziecie obalać
3 os. będzie obalał
będzie obalać
będzie obalała
będzie obalać
będzie obalało
będzie obalać
będą obalali
będą obalać
będą obalały
będą obalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obalajmy
2 os. obalaj
obalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obalałbym
bym obalał
obalałabym
bym obalała
obalałobym
bym obalało
obalalibyśmy
byśmy obalali
obalałybyśmy
byśmy obalały
2 os. obalałbyś
byś obalał
obalałabyś
byś obalała
obalałobyś
byś obalało
obalalibyście
byście obalali
obalałybyście
byście obalały
3 os. obalałby
by obalał
obalałaby
by obalała
obalałoby
by obalało
obalaliby
by obalali
obalałyby
by obalały

bezosobnik: obalano by

bezokolicznik: obalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: obalając

gerundium: obalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obalanie
obalania
D. obalania
obalań
C. obalaniu
obalaniom
B. obalanie
obalania
N. obalaniem
obalaniami
Ms. obalaniu
obalaniach
W. obalanie
obalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: obalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. obalający
obalający
obalający
obalające
obalająca
D. obalającego
obalającego
obalającego
obalającego
obalającej
C. obalającemu
obalającemu
obalającemu
obalającemu
obalającej
B. obalającego
obalającego
obalający
obalające
obalającą
N. obalającym
obalającym
obalającym
obalającym
obalającą
Ms. obalającym
obalającym
obalającym
obalającym
obalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. obalający
obalający
obalające
obalające
D. obalających
obalających
obalających
obalających
C. obalającym
obalającym
obalającym
obalającym
B. obalających
obalających
obalających
obalające
N. obalającymi
obalającymi
obalającymi
obalającymi
Ms. obalających
obalających
obalających
obalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: obalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. obalany
obalany
obalany
obalane
obalana
D. obalanego
obalanego
obalanego
obalanego
obalanej
C. obalanemu
obalanemu
obalanemu
obalanemu
obalanej
B. obalanego
obalanego
obalany
obalane
obalaną
N. obalanym
obalanym
obalanym
obalanym
obalaną
Ms. obalanym
obalanym
obalanym
obalanym
obalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. obalani
obalani
obalane
obalane
D. obalanych
obalanych
obalanych
obalanych
C. obalanym
obalanym
obalanym
obalanym
B. obalanych
obalanych
obalanych
obalane
N. obalanymi
obalanymi
obalanymi
obalanymi
Ms. obalanych
obalanych
obalanych
obalanych

odpowiednik aspektowy: obalić

Pochodzenie

Zob. obalić

1. drzewo

Definicja

silnym uderzeniem powodować przewrócenie się kogoś lub czegoś stojącego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  powalać, wywracać, zwalać
hiperonimy:  przewracać

Połączenia

  • obalać pomniki, posągi

Cytaty

- A masz, ty bandziorze! - wrzasnął Bąbel, skacząc mu na plecy i obalając go na trawę, w czym chyba pomogło mu zaskoczenie. - Jak mogłeś?!

źródło: NKJP: Marcin Pałasz: Dziwne przypadki Ferdynanda Szkodnika, 2010

Bobry obalają drzewa o grubości od 6 do nawet 40 cm, ale wyraźnie preferują cienkie, które w całości mogą przetransportować do wody.

źródło: NKJP: Andrzej Czech: Stanowisko bobra europejskiego w Bieszczadach, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1992-05-01

W historii Europy nie raz obalano pomniki, a na ich miejsce wznoszono następne.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Karuzela z cokołami, Polityka, 2006-04-08

Składnia

bez ograniczeń + obalać +
KOGO/CO + (na CO)

2. monarchię

Definicja

doprowadzać do upadku władcy lub ustroju politycznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Połączenia

  • obalać prezydenta, władzę; komunizm, reżim

Cytaty

Rewolucja liberalna, obalająca system komunistyczny, okazuje się rewolucją połowiczną.

źródło: NKJP: Józef Tischner: W krainie schorowanej wyobraźni, 1998

Zamachowcy obalają prezydenta [...], a władzę w kraju przejmuje dawny komunistyczny sekretarz [...].

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Każdy, kto zechce obalać rząd cieszący się społecznym zaufaniem, musi się porządnie zastanowić nad korzyściami.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: Jak tu rządzić?, Polityka, 2001-10-06

Składnia

bez ograniczeń + obalać +
KOGO/CO

3. testament

Definicja

sprawiać, że coś traci moc prawną i staje się nieważne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  unieważniać

Cytaty

Nie chcemy obalać testamentu, ale nie jesteśmy świadome swoich praw. Czy taki testament jest ważny?

źródło: NKJP: (ASZ): Prawo spadkobiercy, Trybuna Śląska, 2002-06-26

Kiedy odbywałem aplikację sądową, urządzaliśmy sobie konkursy na to, kto więcej wynajdzie podstaw do obalania wyroków.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Immunitet szkodzi!, Polityka, 2004-08-21

Trybunał Konstytucyjny obala ustawę aborcyjną.

źródło: NKJP: Będą musieli mu spojrzeć w oczy, Gazeta Wyborcza, 1997-06-09

Składnia

bez ograniczeń + obalać +
CO

4. teorię

Definicja

uzasadniać błędność jakiegoś poglądu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  falsyfikować

Połączenia

  • obalać hipotezę, mit, pogląd, teorię, twierdzenie

Cytaty

Naukowcy i praktycy zajmowali się pod koniec maja opisem dzisiejszych losów klasy robotniczej i obalaniem mitów. Choćby tego, o nieopanowanej roszczeniowości robotników, ich skłonności do ekstremalnych protestów, paraliżowania gospodarki strajkami.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Robotnicy '97, Gazeta Wyborcza, 1997-06-25

Pasteur, choć nie był lekarzem, zmienił całą medycynę, obalając teorię samorództwa.

źródło: NKJP: Mieczysław Górka: Rak - zapobieganie i leczenie nowotworów, Gazeta Krakowska, 2003-12-20

Nic tak nie sprzyja obalaniu wszelkich stereotypów, jak wzajemne poznawanie.

źródło: NKJP: Łączymy humanistykę z techniką, Dziennik Polski, 2008-03-20

Składnia

bez ograniczeń + obalać +
CO

5. wódkę

Definicja

pot. 
wypijać jakąś ilość alkoholu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pić

Cytaty

Wydeptane trawniki, za śmietnikiem faceci obalają flaszkę.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska, Paweł Smoleński: Henia tamta i ta, Gazeta Wyborcza, 1995-12-29

Latem mieszkańcy pobliskiej dzielnicy [...] urządzają w lesie pikniki, pijaczki niezależnie od pory roku obalają tanie wina i wódeczkę.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + obalać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 06.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json