UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmatowiały

Chronologizacja

1949, NFJP

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmatowiały
zmatowiały
zmatowiały
zmatowiałe
zmatowiała
D. zmatowiałego
zmatowiałego
zmatowiałego
zmatowiałego
zmatowiałej
C. zmatowiałemu
zmatowiałemu
zmatowiałemu
zmatowiałemu
zmatowiałej
B. zmatowiałego
zmatowiałego
zmatowiały
zmatowiałe
zmatowiałą
N. zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałą
Ms. zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałej
W. zmatowiały
zmatowiały
zmatowiały
zmatowiałe
zmatowiała
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmatowiali
zmatowiali
zmatowiałe
zmatowiałe
D. zmatowiałych
zmatowiałych
zmatowiałych
zmatowiałych
C. zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałym
zmatowiałym
B. zmatowiałych
zmatowiałych
zmatowiałych
zmatowiałe
N. zmatowiałymi
zmatowiałymi
zmatowiałymi
zmatowiałymi
Ms. zmatowiałych
zmatowiałych
zmatowiałych
zmatowiałych
W. zmatowiali
zmatowiali
zmatowiałe
zmatowiałe

Pochodzenie

Od: mat (matowość)

1. o lakierze

Definicja

pozbawiony połysku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  matowy

Połączenia

  • zmatowiały lakier; zmatowiała podłoga, powierzchnia czegoś

Cytaty

Tak wygląda stara złota biżuteria o nieco zmatowiałej powierzchni, gdy położyć ją na ciemnym aksamicie albo - lepiej - na farbowanym na czerwono jedwabiu.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Limuzyna ma niklowane listwy i lusterka, klamki z klawiszami, blaszane kołpaki przyprószone nieco korozją, lakier oryginalny, choć lekko zmatowiały.

źródło: NKJP: Robert Daniłowicz: Jakiś Giedroyć z Paryża, Polityka nr 2589, 2007

Przywrócono blask zmatowiałym marmurom ołtarza głównego. Odnowiono XVII-wieczne aniołki zdobiące ołtarz.

źródło: NKJP: (KK): Marmury przejrzały, 2005-09-15

2. o szkle

Definicja

nieprzezroczysty

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  matowy

Połączenia

  • zmatowiałe szkło; zmatowiałe szyby

Cytaty

Czy warto było tu przyjeżdżać? Zmatowiałe szkło, złuszczony od spodu amalgamat srebra, przebijająca gdzieniegdzie płyta z ołowianego stopu.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Nikt nie oczekiwał Natalie Zugoff na peronie, gdy pod żeliwnymi łukami oszklonego sklepienia, wysokiego jak niebiosa, zmatowiałego i pociemniałego od sadzy, wysiadała z sypialnego wagonu paryskiego ekspresu.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998

– Zakłady co roku płacą ludziom odszkodowania. W domach musimy wymieniać zmatowiałe szyby w oknach.

źródło: NKJP: Magdalena Baranowska-Szczepańska: Trujące opary zabijają rośliny, duszą mieszkańców wsi Czapury, Polska Głos Wielkopolski, 2005-07-28

3. o głosie

Definicja

mało dźwięczny, niski i przytłumiony

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  matowy

Połączenia

  • zmatowiały głos

Cytaty

W parę minut później drugi telefon. Na linii znów Hala Gąsienicowa. Ktoś zmatowiałym, drewnianym głosem podaje pierwsze szczegóły wypadku.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Jej głos, zmatowiały , dochodził jakby z daleka, zza kurtyny.

źródło: NKJP: Józef Hen: Bruliony profesora T., 2006

Inny jest też [Paul] Anka, z głosem lekko zmatowiałym, ale za to śpiewający z młodzieńczą werwą, z klasą i lekkością.

źródło: NKJP: Stary młody Paul Anka, Dziennik Polski, 2006-07-08

Data ostatniej modyfikacji: 18.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj