UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zręczność

Chronologizacja

1743-1745, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zręczność
zręczności
D. zręczności
zręczności
C. zręczności
zręcznościom
B. zręczność
zręczności
N. zręcznością
zręcznościami
Ms. zręczności
zręcznościach
W. zręczności
zręczności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. zręczny

1. manualna

Definicja

umiejętność wykonywania skomplikowanych czynności dzięki dokładnym ruchom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • duża, wielka; fizyczna, manualna; wrodzona; kocia, małpia zręczność
  • zręczność kierowców, linoskoczków, żonglera; małpy; palców, rąk; powożenia
  • zręczność w posługiwaniu się czymś, w powożeniu, w walce, w żonglerce
  • zręczność i pomysłowość, zręczność i siła; odwaga i zręczność, refleks i zręczność, siła i zręczność
  • konkurs; cuda zręczności
  • nabierać zręczności
  • nie lada zręczność

Cytaty

W tej konkurencji jurorem był czas. Podobnie jak w kolejnej, sprawdzającej zręczność ceperek w zawiązywaniu góralskiego gorsetu, a ceprów - w celowaniu ciupagą w środek pnia.

źródło: NKJP: (KP): Ceper z Krakowa, ceperka z Mierzęcic, Dziennik Polski, 2008-08-04

A przygoda coraz bardziej staje się ucieczką w wirtualny świat dziwacznych stworów, sztucznych półbogów i gier, których sens polega nie na bezszelestnym wtopieniu się w pejzaż i zdobyciu kolejnych sprawności duchowych i fizycznych, lecz na mechanicznej zręczności w posługiwaniu się joystickiem lub czysto matematycznych łamigłówkach.

źródło: NKJP: Adam Krzemiński: Sorry, Winnetou: Polityka, nr 2359, 2002-07-20

Przekroił orłorybę wzdłuż, odciął łeb silnymi jak szpony, suchymi palcami, niczym maszyną do filetowania, wyszarpnął kręgosłup, po czym zręcznie pokroił obie połówki w dzwonka i wszystko, łącznie z łbem, wrzucił do wrzątku. Na oczach zafascynowanego jego zręcznością Kaneyasu pokroił drobno kostkę świeżego tofu, pieczarki i pędy zielonej cebuli.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Współcześni rycerze opowiadali o najciekawszych wydarzeniach w historii Polski, a później rozpoczęły się konkursy z nagrodami. Niektóre wymagały od uczestników dużej zręczności i precyzji. Na przykład trzeba było wcelować kijem w niewielkie kółko, trzymane przez rycerza.

źródło: NKJP: (ŻYR): Słoneczne strony, Gazeta Poznańska, 2003-08-18

Sterowanie zostało uproszczone, zawodnicy dysponują też większą gamą ruchów. Cóż z tego, skoro system współpracy między kilkoma zawodnikami nadal wymaga pajęczej zręczności palców.

źródło: NKJP: Marcin Kostaszuk: Jaki Dobrowolski?, Polska Głos Wielkopolski, 2004-06-09

Składnia

bez ograniczeń + zręczność +
(KOGO) + (w CZYM)
bez ograniczeń + zręczność +
(CZYJA) + (w CZYM)
bez ograniczeń + zręczność +
(CZEGO)

2. polityczna

Definicja

umiejętność takiego zachowania się i działania w trudnych sytuacjach, żeby osiągać założone cele

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • duża, wielka zręczność; zręczność polityczna
  • zręczność i pomysłowość, zręczność i spryt

Cytaty

Gdy analizujemy wspomnienia uczestników i obserwatorów tamtych wydarzeń, to wszyscy zgodnie podkreślają prawość postępowania Rektora i władz uniwersytetu oraz Jego zręczność w prowadzeniu uczelni w tych trudnych uwarunkowaniach.

źródło: NKJP: Bogusław Kryczka: Całe życie z uniwersytetem - (Laudacja wygłoszona okazji nadania doktoratu honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego profesorowi Romualdowi Skowrońskiemu), Kronika - pismo Uniwersytetu Łódzkiego, nr 100, 2007-01

W dodatku słowa cesarza były z reguły niejasne i dwuznaczne, zwłaszcza wówczas, gdy nie chciał zająć wyraźnego stanowiska, a sytuacja wymagała, aby dał swoją opinię. Można było podziwiać zręczność monarchy. Zapytany przez dostojnika o decyzję imperialną, nie odpowiadał wprost, ale odzywał się głosem tak cichym, że docierał tylko do przysuniętego blisko, jak mikrofon, ucha ministra pióra.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005

Przez zetknięcie się z imperium Ottona Wielkiego przed tysiącem lat Polska weszła do łacińskiej społeczności chrześcijańskiej, a dzięki podziwu godnej zręczności politycznej Mieszka I, a następnie Bolesława Chrobrego, Polska stała się równouprawnionym członkiem imperium Ottona III [...].

źródło: NKJP: Przebaczamy i prosimy o przebaczenie, 2008

We wspomnieniach dyplomatów podkreśla się dużą kulturę osobistą, odwagę cywilną Przeździeckiego i dużą zręczność w rozwiązywaniu prestiżowych konfliktów między obcymi i rodzimymi dyplomatami.

źródło: NKJP: Michowicz Waldemar: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Składnia

bez ograniczeń + zręczność +
(KOGO) + (w CZYM)
bez ograniczeń + zręczność +
(CZYJA) + (w CZYM)

3. w pisaniu

Definicja

umiejętność polegająca na połączeniu wiedzy, biegłości i wprawy twórcy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Cytaty

Pokusiłabym się także o stwierdzenie, że na płaszczyźnie zarówno lirycznej, jak i muzycznej, twórczość Turnera [...] wypada nieporównywalnie lepiej. A to za sprawą jego zręczności w pisaniu tekstów, unikających sztampowego podejścia do tematów błahych, wydawałoby się wyeksploatowanych już do samego końca na wszystkie możliwe sposoby.

źródło: NKJP: Jarosław Kopeć, Katarzyna Walas: Dwugłos: Last Shadow Puppets, Esensja, nr 05 (LXXVII), 2008-06

Do kompletu dorzućmy jeszcze ,,kryminał na lato’’ pod postacią sztuki ,,Cień podejrzenia’’ Roberta C. Sheriffa. Nie po raz pierwszy mogliśmy podziwiać zręczność brytyjskiego autora w kreowaniu pasjonującej pułapki psychologicznej

źródło: NKJP: Zdzisław Beryt: Szklane oko, Gazeta Poznańska, 2002-08-12

Tego samego uczucia doznaje czytając felietony Waldorffa. Śmieje się z jego dowcipów, podziwia felietonową zręczność, cieszy z ostrości sformułowań i... zapomina o niechęci.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Waldorff, ostatni baron Peerelu, 2008

Spotkanie z pisarzem jest więc przede wszystkim spotkaniem z człowiekiem, spotkanie z Andrzejem Stasiukiem, było dodatkowo spotkaniem z bajarzem. Zręczność słowa autora zdawała się równie duża jak lekkość pióra, choć, jak stwierdził sam autor, z wiekiem pisanie dużo częściej wiąże się z fizyczną harówką.

źródło: NKJP: (s.j.): Gdzie proza przeplata się z rzeczywistością, Życie Podkarpackie, 2010-03-17

Składnia

bez ograniczeń + zręczność +
(KOGO) + (w CZYM)
bez ograniczeń + zręczność +
(CZYJA) + (w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json