UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pogłupieć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pogłupieję
pogłupiejemy
2 os. pogłupiejesz
pogłupiejecie
3 os. pogłupieje
pogłupieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pogłupiałem
+(e)m pogłupiał
pogłupiałam
+(e)m pogłupiała
pogłupiałom
+(e)m pogłupiało
pogłupieliśmy
+(e)śmy pogłupieli
pogłupiałyśmy
+(e)śmy pogłupiały
2 os. pogłupiałeś
+(e)ś pogłupiał
pogłupiałaś
+(e)ś pogłupiała
pogłupiałoś
+(e)ś pogłupiało
pogłupieliście
+(e)ście pogłupieli
pogłupiałyście
+(e)ście pogłupiały
3 os. pogłupiał
pogłupiała
pogłupiało
pogłupieli
pogłupiały

bezosobnik: pogłupiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pogłupiejmy
2 os. pogłupiej
pogłupiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pogłupiałbym
bym pogłupiał
pogłupiałabym
bym pogłupiała
pogłupiałobym
bym pogłupiało
pogłupielibyśmy
byśmy pogłupieli
pogłupiałybyśmy
byśmy pogłupiały
2 os. pogłupiałbyś
byś pogłupiał
pogłupiałabyś
byś pogłupiała
pogłupiałobyś
byś pogłupiało
pogłupielibyście
byście pogłupieli
pogłupiałybyście
byście pogłupiały
3 os. pogłupiałby
by pogłupiał
pogłupiałaby
by pogłupiała
pogłupiałoby
by pogłupiało
pogłupieliby
by pogłupieli
pogłupiałyby
by pogłupiały

bezosobnik: pogłupiano by

bezokolicznik: pogłupieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pogłupiawszy

gerundium: pogłupienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pogłupienie
pogłupienia
D. pogłupienia
pogłupień
C. pogłupieniu
pogłupieniom
B. pogłupienie
pogłupienia
N. pogłupieniem
pogłupieniami
Ms. pogłupieniu
pogłupieniach
W. pogłupienie
pogłupienia

Pochodzenie

Zob. głupi

1. na starość

Definicja

jeden po drugim stracić sprawność umysłową

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • pogłupieć całkiem, do cna, doszczętnie, kompletnie, zupełnie

Cytaty

[...] ludzie jakby nagle pogłupieli, masami przestali zażywać leki i chodzić na zabiegi, tylko siedzieli przed telewizorem, licząc na cud.

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

- Dajcie linę! - wrzeszczał Jaskier. - Co wyście, pogłupieli? Spadną obydwoje!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Blokada powoduje kilkukilometrowe korki i podnosi ciśnienie zaskoczonym akcją kierowcom. – Czy wyście pogłupieli, ludzie? Co ja wam zrobiłem, że mnie zatrzymujecie?!

źródło: NKJP: Marcin Twaróg: Znienacka, Trybuna Śląska, 2003-02-22

- Pogłupieliście do reszty! Kompletnie wam odbiło! Burza, a wy sobie spacery po lesie urządzacie! Nawet w przedszkolu uczą, że nie stoi się pod drzewem w trakcie burzy?!

źródło: NKJP: Katarzyna Soroko: Konkurs literacki i fotograficzny, Gazeta Poznańska, 2004-06-11

2. na czyjś widok

Definicja

pot. 
jeden po drugim stracić rozsądek lub rozeznanie w czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Bez osłony piechoty czołgiści pogłupieli w wąskich uliczkach.

źródło: NKJP: Stanisław Jankowski: Czołgi idą na Grodno, Gazeta Krakowska, 2001-09-07

3. urządzenie

Definicja

pot. 
jedno po drugim przestać poprawnie funkcjonować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Cytaty

[...] wielu informatyków obawiało się, że w noc sylwestrową kończącą 1999 rok systemy informatyczne pogłupieją, bo nie będą w stanie, na skutek błędu programistycznego, rozpoznać nowej daty.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia: rzecz o władzy i wolności, 2002

Data ostatniej modyfikacji: 10.02.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json