Chronologizacja
Pierwszy zapis miałby opiewać na znaczenie 'piżmowiec'; współczesne znaczenie notowane w sposób pewny od połowy XV w.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | piżmo |
piżma |
|
| D. | piżma |
piżm |
|
| C. | piżmu |
piżmom |
|
| B. | piżmo |
piżma |
|
| N. | piżmem |
piżmami |
|
| Ms. | piżmie |
piżmach |
|
| W. | piżmo |
piżma |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
st.czes. pižmo
z łac. śred. bisamum 'balsam'
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ zapachy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | substancja |
Połączenia
- piżmo jeleni
- ambra i piżmo, cedr i piżmo
- odór, woń, zapach piżma
- czuć; wydzielać piżmo
- pachnieć piżmem
Cytaty
|
Trawa splamiona była kleistą, ciemną masą wydającą przejmujący zapach. - Już wiem, to piżmowiec - zawołał do towarzyszy. - Tygrys ciągnąc go po ziemi rozerwał mu pazurami woreczek na podbrzuszu, wydzielający piżmo. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963 |
|
|
Puszczyk wyjął z kieszeni chustkę i flakonik perfum. Obficie pokropił chustkę i przyłożył ją do nosa. Perfumy przyjemnie pachniały piżmem [...] źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997 |
|
|
W salonach używano potpourri, czyli specjalnych, fajansowych lub porcelanowych naczyń z dziurkowanymi pokrywkami, wypełnionych suszonymi kwiatami i odrobiną piżma. źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004 |