Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | hitlerowski |
hitlerowski |
hitlerowski |
hitlerowskie |
hitlerowska |
| D. | hitlerowskiego |
hitlerowskiego |
hitlerowskiego |
hitlerowskiego |
hitlerowskiej |
| C. | hitlerowskiemu |
hitlerowskiemu |
hitlerowskiemu |
hitlerowskiemu |
hitlerowskiej |
| B. | hitlerowskiego |
hitlerowskiego |
hitlerowski |
hitlerowskie |
hitlerowską |
| N. | hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowską |
| Ms. | hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskiej |
| W. | hitlerowski |
hitlerowski |
hitlerowski |
hitlerowskie |
hitlerowska |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | hitlerowscy |
hitlerowscy |
hitlerowskie |
hitlerowskie |
| D. | hitlerowskich |
hitlerowskich |
hitlerowskich |
hitlerowskich |
| C. | hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskim |
hitlerowskim |
| B. | hitlerowskich |
hitlerowskich |
hitlerowskich |
hitlerowskie |
| N. | hitlerowskimi |
hitlerowskimi |
hitlerowskimi |
hitlerowskimi |
| Ms. | hitlerowskich |
hitlerowskich |
hitlerowskich |
hitlerowskich |
| W. | hitlerowscy |
hitlerowscy |
hitlerowskie |
hitlerowskie |
Pochodzenie
Od: nazwiska: Adolf Hitler (1889-1945), niemiecki polityk pochodzenia austriackiego
1. związany z hitleryzmem
Definicja
Cytaty
1.a okupant
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nazistowski |
Połączenia
- hitlerowski dygnitarz, dyktator, kolaborant, okupant, najeźdźca, siepacz, zbrodniarz, żołnierz; hitlerowska armia, bojówka; organizacja, policja; partia hitlerowska; władze hitlerowskie
Cytaty
|
Wojsko [...] w znaczący sposób przyczyniło się do pokonania hitlerowskiego najeźdźcy [...]. źródło: NKJP: Henryk Zdzisław Figura: Wojsko Polskie na froncie wschodnim 1943-1945, 2009 |
|
|
Historycy oceniają, że w 1940 r. w Tczewie do partii hitlerowskiej należało ok. 400 osób. źródło: NKJP: Piotr Paluchowski: Konfident w każdym zakładzie pracy..., Gazeta Tczewska, 2008-02-26 |
|
|
[...] nie można zapominać o ludziach, którzy walczyli z okupantem hitlerowskim i sowieckim, cierpieli katusze w okresie stalinowskim. źródło: NKJP: Hanna Wieczorek: Bardzo przyzwoity człowiek, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-01-07 |
|
|
Procesy tokijskie trwały od maja 1946 r. do listopada 1948 r. Miały formułę zbliżoną do procesów norymberskich, w których sądzono zbrodniarzy hitlerowskich. źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Jak cesarz Hirohito uniknął kary, Polityka, 2005-04-26 |
|
|
[...] na ekranie pokazano obywateli Kraju Rad, którzy w latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej zostali hitlerowskimi kolaborantami [...]. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Chrystus i Judasz – historia dwóch partyzantów, Esensja, 2009-07-02 |
Składnia
| Rz | + | hitlerowski | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
1.b terror
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nazistowski |
Połączenia
- hitlerowski obóz koncentracyjny, terror; agresja, ideologia, okupacja, propaganda hitlerowska; hitlerowskie pozdrowienie; więzienie; hitlerowskie gesty, hasła, symbole; idee, poglądy; zbrodnie hitlerowskie
- hitlerowski i sowiecki; hitlerowski i stalinowski
Cytaty
|
W czasie okupacji hitlerowskiej ojciec Helenki [...] ukrył Tajtelbaumów u swojego brata na wsi. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Prosiłbym jednak pamiętać, że nie każda niemiecka nazwa miejscowości na Śląsku jest hitlerowska [...]. źródło: NKJP: Lech M. Nijakowski: Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym, 2006 |
|
|
Prokuratura chce umorzyć śledztwo w sprawie pikniku, podczas którego na tle płonącej swastyki skandowano „Sieg Heil” i wyciągano ręce w geście hitlerowskiego pozdrowienia. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Monte Cassino [...] przez pięć miesięcy służyło propagandzie hitlerowskiej do podtrzymywania morale społeczeństwa niemieckiego i Wehrmachtu [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Panecki, Tadeusz Rawski: Brama do Rzymu, Gazeta Wyborcza, 1994-05-18 |
|
|
[...] cenione autorytety naukowe porównywały pierwsze przeszczepy serca do eksperymentów medycznych przeprowadzanych w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. źródło: NKJP: Józef Życiński: Ziarno samotności, 1997 |
1.c kraj
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nazistowski |
Połączenia
- hitlerowskie Niemcy; hitlerowska Rzesza
Cytaty
|
[...] całe miasto było hitlerowskie. źródło: NKJP: Henryk Grynberg, Drohobycz, Drohobycz, 1997 |
|
|
Decyzja o dokonaniu masowego ludobójstwa Żydów zapadła 20 stycznia 1942 roku na najwyższych szczeblach [...] hitlerowskiego państwa [...]. źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc: Zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1973 |
|
|
Znajdujące się w Watykanie dokumenty [...] dowodzą niezbicie, że pełna rozwagi postawa papieża wobec hitlerowskiej Rzeszy podyktowana była troską o los ofiar hitleryzmu. źródło: NKJP: Szperanie w przeszłości, Dziennik Polski, 1999-10-21 |
|
|
- Droga została zbudowana jeszcze za czasów hitlerowskich Niemiec [...]. źródło: NKJP: Marek Zoellner: Droga na zachód, Gazeta Wrocławska, 2002-07-13 |