UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fuga

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fuga
fugi
D. fugi
fug
C. fudze
fugom
B. fugę
fugi
N. fugą
fugami
Ms. fudze
fugach
W. fugo
fugi

1. szczelina

Definicja

bud. 
szczelina znajdująca się między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi podobnymi materiałami, wypełniona zaprawą budowlaną

Pochodzenie

niem. Fuge 'spoina'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spoina
hiperonimy:  szczelina

Połączenia

  • szerokość fugi

Cytaty

Wydzierżawili chałupę, przebudowali na styl starej, łemkowskiej chaty: bele z drzewa, pośrodku fugi wypełnione gliną z sieczką i plewami.

źródło: NKJP: Ewa Bugno: Tego jeszcze nie było, Gazeta Krakowska, 2001-09-28

Nawet drobne nierówności w szerokości fug albo dysproporcje między płytkami mogą zepsuć cały efekt, nadając pomieszczeniu charakter rozgardiaszu (gorzej, jeśli fuszerki).

źródło: NKJP: AG: Cięcie na zakręcie, Gazeta Wrocławska, 2002-04-09

Szerokie spoiny doskonale sprawdzają się do dekoracyjnego wykańczania ścian i posadzek, natomiast wąska fuga stosowana jest przy mozaikach.

źródło: Internet: lazienkowy.pl

2. zaprawa

Definicja

bud. 
zaprawa budowlana używana do wypełniania fug - szczelin

Pochodzenie

niem. Fuge 'spoina'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zaprawa

Połączenia

  • brudne, stare, świeże fugi
  • kolor fugi
  • nałożyć/nakładać, usunąć/usuwać; czyścić, wymyć, wyczyścić; zabezpieczyć, zaimpregnować fugę
  • (spoinę) wypełnić fugą

Cytaty

Wiązanie zaprawy w temperaturze pokojowej trwa około 24 godzin, po tym czasie można przystąpić do nakładania fugi w szczelinach pomiędzy płytkami.

źródło: NKJP: Nowe życie starej glazury, Dziennik Polski, 2003-04-16

Fugę dobieramy kolorystycznie do płytek, tak aby nawet po ewentualnym ich zabarwieniu plamy nie były widoczne.

źródło: NKJP: Krzysztof Kosobudzki: Spoinowanie gresu, Nowiny Raciborskie, 2005-11-22

Czy miała czyścić fugi w łazience szczoteczką do zębów?

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Zaprawy o jasnych barwach narażone są na różnego rodzaju zabrudzenia. Aby ich uniknąć oraz ograniczyć ich nasiąkliwość, można zaimpregnować fugi specjalnym płynem.

źródło: NKJP: Internet

Na naszym rynku są dostępne proste i niedrogie urządzenia do wyskrobywania wierzchniej warstwy starych fug.

źródło: NKJP: (EBu): Czyste kafelki, Dziennik Bałtycki, 2000-04-11

3. na desce

Definicja

bud. 
małe wgłębienie znajdujące się wzdłuż krawędzi deski, paneli podłogowej lub innego podobnego materiału budowlanego, na które nachodzi wypukłość dopasowanej do niej innej deski, paneli podłogowej lub podobnego materiału

Pochodzenie

niem. Fuge 'spoina'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wgłębienie

Cytaty

Na krótkiej krawędzi paneli fuga nie występuje.

źródło: Internet: podlogi24.net

Montaż podłogi z fugą można wykonać w dowolnym kierunku, ponieważ tego rodzaju podłoga prezentuje się estetycznie zarówno w prostopadłym, jak i równoległym do okna położeniu.

źródło: Internet: Panele podłogowe z v-fugą, 2013-05-24 (projektoskop.pl)

Na kolejnych stronach znajdziecie [...] nie tylko wspaniały wybór dekorów, lecz również całą paletę wymiarów i wykończenia powierzchni naszych podłóg. Wąskie deski z 4-stronną fugą? Nie ma problemu.

źródło: Internet: eko-parkiet.pl

Przesunięcie fug poprzecznych pomiędzy poszczególnymi rzędami paneli powinno wynosić minimum 40 cm.

źródło: Internet: maltatrading.pl

4. w muzyce

Definicja

muz. 
samodzielny lub będący częścią większej kompozycji utwór muzyczny, instrumentalny lub wokalny, w którym melodia wprowadzona przez jeden z głosów, jest podejmowana przez kolejne głosy

Noty o użyciu

Używane w tytułach kompozycji muzycznych, np. Toccata i fuga d-moll.

Pochodzenie

łac. 'ucieczka'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  utwór

Połączenia

  • dwugłosowa, trzygłosowa... fuga
  • fugi Bacha
  • fuga na fortepian, na skrzypce; na kwartet smyczkowy, na orkiestrę symfoniczną
  • preludia i fugi
  • skomponować fugę; komponować fugi

Cytaty

W 1911 roku ukazuje się pierwszy tom krytycznego opracowania organowych preludiów i fug Bacha z praktycznymi uwagami ich instrumentalnego wykonywania.

źródło: NKJP: Henryk Gaertner: Albert Schweitzer: życie, myśl i dzieło, 2007

Fuga [...], stanowiąca pierwotnie finał kwartetu smyczkowego op. 130, „nie przyjęła się” wśród zwolenników muzyki Beethovena [...].

źródło: NKJP: Nagrania muzyczne Ludwik van Beethoven, Antena, 1957

Tonalne tematy fugi i fugat Wiłkomirskiego nawiązują do tradycji, zwłaszcza barokowo-klasycznej, są śpiewne, zwarte, o wyrazistej strukturze rytmicznej [...].

źródło: NKJP: Stanisław Dąbek: Twórczość mszalna kompozytorów polskich XX wieku: 1900-1995, 1996

Jest słynny głównie z tego, że skomponował ośmiogłosową fugę [...].

źródło: NKJP: Internet

Organy stanowiły ulubiony instrument Bacha. „Toccata i fuga d-moll” to jedna z najbardziej znanych kompozycji tego kompozytora.

źródło: NKJP: Eugenia Czyż: Kącik wspomnień, Nakielski Czas, 2004-04-07

Data ostatniej modyfikacji: 09.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json