UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

relacja

Chronologizacja

XVIII w., Bańk

Pochodzenie

z łac. relātiō 'podnoszenie (ręki), sięganie'; 'zrzucanie winy (na kogoś)', 'przedstawienie czegoś (opowiadanie, relacja, sprawozdanie)'; 'odnoszenie się do czegoś, wzgląd, stosunek''

Od: < relātus 'opowiadanie, przytaczanie'

1. z podróży

Definicja

opowiadanie o wydarzeniach, które się samemu widzi lub widziało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

  • bezpośrednia, pisemna, ustna; zwięzła; wstrząsająca relacja; dziennikarskie, telewizyjne relacje
  • relacja dziennikarza, świadka; relacje cudzoziemców, podróżników, uchodźców
  • relacja z imprezy, z uroczystości; relacje z podróży
  • relacje i dokumenty, relacje i wspomnienia; kroniki i relacje, reportaże i relacje
  • słuchać, wysłuchać relacji
  • zdać/zdawać; przytaczać relację

Cytaty

Relacja [...] wskazuje, że w połowie IX w. wolna ludność pospolita stanowiła wciąż najliczniejszą część saskiego społeczeństwa [...]

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Mam relacje z pierwszej ręki [...].

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. relacja
relacje
D. relacji
relacji
neut
relacyj
char
C. relacji
relacjom
B. relację
relacje
N. relacją
relacjami
Ms. relacji
relacjach
W. relacjo
relacje

Składnia

bez ograniczeń + relacja +
(z CZEGO)

2. stosunek

Definicja

książk. 
stosunek zachodzący między jakimiś osobami, obiektami lub pojęciami

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • trudne, zaburzone relacje; relacje interpersonalne, międzyludzkie, partnerskie; ekonomiczne; przestrzenne
  • relacje lekarz - pacjent, mistrz - uczeń, nauczyciel - uczeń
  • relacja miłości, przyjaźni; relacje rodziców z dziećmi; płac
  • relacja do ceny, do dochodów, do kosztów
  • relacje między ludźmi, między małżonkami; między organami władzy; z klientami, z rówieśnikami
  • relacje i kontakty, relacje i powiązania, relacje i zależności
  • trudności w relacjach
  • budować, nawiązać; naprawić, niszczyć relacje
  • wchodzić w relacje

Cytaty

Na życie seksualne kobiety ma wpływ przede wszystkim jej relacja z mężem [...]

źródło: NKJP: Nie bój się seksu czyli Kochaj i rób, co chcesz: z ojcem Ksawerym Knotzem rozmawia Sylwester Szefer, 2009

[...] w latach osiemdziesiątych w wielu opublikowanych opracowaniach wyrażano pogląd, iż trzeba na nowo ustalić relacje człowiek - środowisko przyrodnicze.

źródło: NKJP: Stefan Kozłowski: Ekorozwój: wyzwanie XXI wieku, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. relacja
relacje
D. relacji
relacji
neut
relacyj
char
C. relacji
relacjom
B. relację
relacje
N. relacją
relacjami
Ms. relacji
relacjach
W. relacjo
relacje

Składnia

bez ograniczeń + relacja +
(z KIM/CZYM)
bez ograniczeń + relacja +
(między KIM/CZYM)
bez ograniczeń + relacja +
(do CZEGO)

3. trasa

Definicja

urzęd. 
wyznaczona trasa między dwoma miejscowościami, pokonywana przez określony środek transportu publicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Połączenia

  • relacja Berlin - Paryż, Kraków - Warszawa, Poznań - Wrocław...
  • autobus, pociąg, samolot relacji jakiejś

Cytaty

W okresie świąt podróżowałam autobusem relacji Leszno-Kościan.

źródło: NKJP: Listy, opinie, Gazeta Poznańska, 2002-01-14

Opracowywana jest [...] modernizacja linii kolejowej w relacjach Warszawa - Katowice/Kraków [...]

źródło: NKJP: (ECZ): Marzenie o szybkich pociągach, Dziennik Polski, 2006-12-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. relacja
relacje
D. relacji
relacji
neut
relacyj
char
C. relacji
relacjom
B. relację
relacje
N. relacją
relacjami
Ms. relacji
relacjach
W. relacjo
relacje

Frazeologizmy

relacja przechodnia
relacja tranzytywna
Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json