UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

smyczek

Chronologizacja

1444, SStp
Inne znacznie: 'czółno, łódź wydrążona z jednego pnia'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smyczek
smyczki
D. smyczka
smyczków
C. smyczkowi
smyczkom
B. smyczek
smyczki
N. smyczkiem
smyczkami
Ms. smyczku
smyczkach
W. smyczku
smyczki

Pochodzenie

Rzeczownik z pierwotnym znaczeniem 'to, co się ciągnie, wlecze, czym się pociąga (np. po strunach)' oparty na czasowniku smykać < psł. dial. *smykati 'wlec, ciągnąć, pociągać, ściągać'.

Definicja

pręt z naciągniętym pasmem włosia, służący do grania na niektórych instrumentach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smyk I

Połączenia

  • ruch smyczka
  • pociągnąć smyczkiem

Cytaty

I pewnego dnia przywlókł ze sobą z filharmonii instrument, pożyczył od kogoś. Dał dotknąć, dał potrzymać, przytulić i pociągnąć smyczkiem po czterech strunach.

źródło: NKJP: Hubert Klimko Dobrzaniecki: Kołysanka dla wisielca, 2007

A gdy ze skrzypiec uleciała dusza, nie pomagało smarowanie smyczka kalafonią, nacieranie gryfu żywicą, wkładanie całych skrzypiec do pszczelego ula lub zostawianie na noc w koronie kwitnącej lipy.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Pękało włosie na smyczku, wzlatywało efemerycznie w powietrze, pod podstawkiem rosła pryzma sproszkowanej kalafonii.

źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005

Paweł wyciągał skrzypce i zaraz jego dzieci brały swoje instrumenty: Antek - akordeon, Adelka - zanim wyjechała - skrzypce, Witek - kontrabas, Lila i Maja - gitarę i flet. Paweł dawał znak smyczkiem i wszyscy zaczynali rytmicznie poruszać palcami, kiwali się i wybijali takt nogą.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Skrzypkowie trzymali skrzypce wciśnięte pod brody, a smyczki na strunach, fleciści flety przy ustach i tak wszyscy z tymi instrumentami staliśmy jak zaklęci.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json