UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kurz

Chronologizacja

1 połowa XVII w., KorBa

Pochodzenie

Zob. kurzyć

Definicja

pył koloru szarego, który unosi się w powietrzu i osadza się w różnych miejscach

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pył

Połączenia

  • gęsty, lepki; biały, czarny, szary…; wapienny; miejski; ogromny, straszny; wszechobecny kurz; kurz domowy
  • kurz z mebli, z podłogi; z półek
  • kurz za szafą
  • kurz na podłodze, na meblach; na półkach, na szafkach; na drodze
  • kurz i brud, kurz i pajęczyny, kurz i pył; błoto i kurz; dym i kurz
  • chmura, drobinki, kłęby, obłok, pyłki, smugi, tumany, warstwa kurzu
  • kurz opadł, pokrywa coś, unosi się, wiruje
  • ścierać, wycierać kurze; usuwanie kurzu
  • coś oblepione, pokryte, przykryte kurzem
  • otrzeć, otrzepać się z kurzu; coś oczyszczone z kurzu

Cytaty

[…] Dom musi być wysprzątany, bo kłęby kurzu i nieład nie wróżą dobrze na przyszły rok.

źródło: NKJP: (BMW, MLS): Na szczęście i dostatek, Kurier Powiatu Kwidzyńskiego, 1999-12-23

Lambor wstał, otrzepał się z kurzu, podniósł z ziemi pistolet i zakomenderował: Idziemy!

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurz
kurze
D. kurzu
kurzów
C. kurzowi
kurzom
B. kurz
kurze
N. kurzem
kurzami
Ms. kurzu
kurzach
W. kurzu
kurze
Data ostatniej modyfikacji: 27.02.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj