UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gromić

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

psł. *gromiti, *grom'ǫ 'huczeć, grzmieć; zadawać porażkę, rozbijać, unicestwiać, zwyciężać’'

Zob. grom

1. dziecko

Definicja

książk. 
krytykować ostro i zdecydowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  krytykować

Połączenia

  • matka, ojciec gromi kogoś
  • gromić dziecko; czyjeś postępowanie, wady
  • gromić ostro, surowo

Cytaty

Wychodząc z kościoła, spójrzmy jeszcze na niewielką, niską ambonę [...] i wyobraźmy sobie na niej dwumetrową postać księdza Stolarczyka, z prawdziwie apostolską pasją gromiącego swe góralskie owieczki, nieskore ani do świątobliwego życia, ani, tym bardziej, do ofiarności na rzecz kościoła i plebana.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik, 1995

Arystoteles niesłusznie gromi Eurypidesa, że ten niekonsekwentnie zbudował postać Ifigenii w „Ifigenii w Aulidzie”.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Wcześniej zaistniał spór: rozbrajać milicje czy nie rozbrajać. Rozbrojono - za zgodą i z inspiracji Moskwy, ale na naradzie Dżilas pominął tę okoliczność i stał się głównym motorem gromienia tych partii za to posunięcie.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Pojawiają się głosy gromiące lenistwo samych studentów, którzy zostawili wszystko na „ostatnią chwilę” i teraz ponoszą tego konsekwencje.

źródło: NKJP: Anna Wojtysiak: Za czym kolejka ta stoi?, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska” nr 27 (709), 2005-07-06

Siostra Dorota chce pocałować mnie w rękę. „Nie trzeba, nie trzeba!” - gromię jej nadgorliwość.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gromię
gromimy
2 os. gromisz
gromicie
3 os. gromi
gromią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gromiłem
+(e)m gromił
gromiłam
+(e)m gromiła
gromiłom
+(e)m gromiło
gromiliśmy
+(e)śmy gromili
gromiłyśmy
+(e)śmy gromiły
2 os. gromiłeś
+(e)ś gromił
gromiłaś
+(e)ś gromiła
gromiłoś
+(e)ś gromiło
gromiliście
+(e)ście gromili
gromiłyście
+(e)ście gromiły
3 os. gromił
gromiła
gromiło
gromili
gromiły

bezosobnik: gromiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę gromił
będę gromić
będę gromiła
będę gromić
będę gromiło
będę gromić
będziemy gromili
będziemy gromić
będziemy gromiły
będziemy gromić
2 os. będziesz gromił
będziesz gromić
będziesz gromiła
będziesz gromić
będziesz gromiło
będziesz gromić
będziecie gromili
będziecie gromić
będziecie gromiły
będziecie gromić
3 os. będzie gromił
będzie gromić
będzie gromiła
będzie gromić
będzie gromiło
będzie gromić
będą gromili
będą gromić
będą gromiły
będą gromić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. grommy
2 os. grom
gromcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gromiłbym
bym gromił
gromiłabym
bym gromiła
gromiłobym
bym gromiło
gromilibyśmy
byśmy gromili
gromiłybyśmy
byśmy gromiły
2 os. gromiłbyś
byś gromił
gromiłabyś
byś gromiła
gromiłobyś
byś gromiło
gromilibyście
byście gromili
gromiłybyście
byście gromiły
3 os. gromiłby
by gromił
gromiłaby
by gromiła
gromiłoby
by gromiło
gromiliby
by gromili
gromiłyby
by gromiły

bezosobnik: gromiono by

bezokolicznik: gromić

imiesłów przysłówkowy współczesny: gromiąc

gerundium: gromienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gromienie
gromienia
D. gromienia
gromień
C. gromieniu
gromieniom
B. gromienie
gromienia
N. gromieniem
gromieniami
Ms. gromieniu
gromieniach
W. gromienie
gromienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: gromiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gromiący
gromiący
gromiący
gromiące
gromiąca
D. gromiącego
gromiącego
gromiącego
gromiącego
gromiącej
C. gromiącemu
gromiącemu
gromiącemu
gromiącemu
gromiącej
B. gromiącego
gromiącego
gromiący
gromiące
gromiącą
N. gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącą
Ms. gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gromiący
gromiący
gromiące
gromiące
D. gromiących
gromiących
gromiących
gromiących
C. gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącym
B. gromiących
gromiących
gromiących
gromiące
N. gromiącymi
gromiącymi
gromiącymi
gromiącymi
Ms. gromiących
gromiących
gromiących
gromiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gromiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gromiony
gromiony
gromiony
gromione
gromiona
D. gromionego
gromionego
gromionego
gromionego
gromionej
C. gromionemu
gromionemu
gromionemu
gromionemu
gromionej
B. gromionego
gromionego
gromiony
gromione
gromioną
N. gromionym
gromionym
gromionym
gromionym
gromioną
Ms. gromionym
gromionym
gromionym
gromionym
gromionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gromieni
gromieni
gromione
gromione
D. gromionych
gromionych
gromionych
gromionych
C. gromionym
gromionym
gromionym
gromionym
B. gromionych
gromionych
gromionych
gromione
N. gromionymi
gromionymi
gromionymi
gromionymi
Ms. gromionych
gromionych
gromionych
gromionych

odpowiednik aspektowy: zgromić

Składnia

bez ograniczeń + gromić +
KOGO + (za CO)
bez ograniczeń + gromić +
KOGO + (że ZDANIE)
bez ograniczeń + gromić +
KOGO + MOWA WPROST
bez ograniczeń + gromić +
CO

2. przeciwnika

Definicja

książk. 
pokonywać dzięki dużej przewadze

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozgramiać, rozjeżdżać
hiperonimy:  pokonywać

Połączenia

  • gromić napastnika, przeciwnika, wroga; drużynę, lidera

Cytaty

- Owi wojacy - powtórzył chłop - Białej Królowej służą. Gromią Czarnych, że hej!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

I na to wszystko wali się ze wschodu bolszewicka nawała, którą nasi gromią bezlitośnie nad Wisłą, nie bez udziału księdza Skorupki.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

Ze wszystkich stron dochodziły go wieści o klęskach. [...] Gromieni Indianie zaczęli powątpiewać w mądrość swego przywódcy.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Nie dali też żadnych szans silnym Białorusinom, gromiąc ich aż 5:0.

źródło: NKJP: Ł. Śmiatacz: Międzynarodowe kopanie w Ostrzeszowie, Czas Ostrzeszowski nr 38, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gromię
gromimy
2 os. gromisz
gromicie
3 os. gromi
gromią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gromiłem
+(e)m gromił
gromiłam
+(e)m gromiła
gromiłom
+(e)m gromiło
gromiliśmy
+(e)śmy gromili
gromiłyśmy
+(e)śmy gromiły
2 os. gromiłeś
+(e)ś gromił
gromiłaś
+(e)ś gromiła
gromiłoś
+(e)ś gromiło
gromiliście
+(e)ście gromili
gromiłyście
+(e)ście gromiły
3 os. gromił
gromiła
gromiło
gromili
gromiły

bezosobnik: gromiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę gromił
będę gromić
będę gromiła
będę gromić
będę gromiło
będę gromić
będziemy gromili
będziemy gromić
będziemy gromiły
będziemy gromić
2 os. będziesz gromił
będziesz gromić
będziesz gromiła
będziesz gromić
będziesz gromiło
będziesz gromić
będziecie gromili
będziecie gromić
będziecie gromiły
będziecie gromić
3 os. będzie gromił
będzie gromić
będzie gromiła
będzie gromić
będzie gromiło
będzie gromić
będą gromili
będą gromić
będą gromiły
będą gromić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. grommy
2 os. grom
gromcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gromiłbym
bym gromił
gromiłabym
bym gromiła
gromiłobym
bym gromiło
gromilibyśmy
byśmy gromili
gromiłybyśmy
byśmy gromiły
2 os. gromiłbyś
byś gromił
gromiłabyś
byś gromiła
gromiłobyś
byś gromiło
gromilibyście
byście gromili
gromiłybyście
byście gromiły
3 os. gromiłby
by gromił
gromiłaby
by gromiła
gromiłoby
by gromiło
gromiliby
by gromili
gromiłyby
by gromiły

bezosobnik: gromiono by

bezokolicznik: gromić

imiesłów przysłówkowy współczesny: gromiąc

gerundium: gromienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gromienie
gromienia
D. gromienia
gromień
C. gromieniu
gromieniom
B. gromienie
gromienia
N. gromieniem
gromieniami
Ms. gromieniu
gromieniach
W. gromienie
gromienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: gromiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gromiący
gromiący
gromiący
gromiące
gromiąca
D. gromiącego
gromiącego
gromiącego
gromiącego
gromiącej
C. gromiącemu
gromiącemu
gromiącemu
gromiącemu
gromiącej
B. gromiącego
gromiącego
gromiący
gromiące
gromiącą
N. gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącą
Ms. gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gromiący
gromiący
gromiące
gromiące
D. gromiących
gromiących
gromiących
gromiących
C. gromiącym
gromiącym
gromiącym
gromiącym
B. gromiących
gromiących
gromiących
gromiące
N. gromiącymi
gromiącymi
gromiącymi
gromiącymi
Ms. gromiących
gromiących
gromiących
gromiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gromiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gromiony
gromiony
gromiony
gromione
gromiona
D. gromionego
gromionego
gromionego
gromionego
gromionej
C. gromionemu
gromionemu
gromionemu
gromionemu
gromionej
B. gromionego
gromionego
gromiony
gromione
gromioną
N. gromionym
gromionym
gromionym
gromionym
gromioną
Ms. gromionym
gromionym
gromionym
gromionym
gromionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gromieni
gromieni
gromione
gromione
D. gromionych
gromionych
gromionych
gromionych
C. gromionym
gromionym
gromionym
gromionym
B. gromionych
gromionych
gromionych
gromione
N. gromionymi
gromionymi
gromionymi
gromionymi
Ms. gromionych
gromionych
gromionych
gromionych

odpowiednik aspektowy: rozgromić

Składnia

bez ograniczeń + gromić +
KOGO

Frazeologizmy

ktoś gromi wzrokiem kogoś
ktoś gromi spojrzeniem kogoś
ktoś gromi wzrokiem kogoś
ktoś gromi spojrzeniem kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 04.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json