UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skąpać

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. kąpać

1. w wodzie

Definicja

włożyć i trzymać kogoś lub coś w wodzie lub innym płynie w określonym celu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Cytaty

Nie protestował, kiedy skąpali go w morzu.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Serpente w raju, 2001

Twardzioszek jest mimo nad wyraz niepozornej postury grzybem wyjątkowo smakowitym, który niewiele ustępuje uznanym grzybowym świętościom i poszczycić się może przy tym rzadką właściwością. Ususzony i w tej postaci wspaniale aromatyczny, odzyskuje swój normalny wygląd, gdy tylko go dobrze skąpać w wodzie.

źródło: NKJP: Francuski notes: Pochwała twardzioszka, Dziennik Polski, 2003-10-25

Czy rzeczywiście, jak w rzekomo autobiograficznym „Malowanym ptaku”, utracił na kilka lat mowę, został skąpany w kloace, był świadkiem gwałtów i aktów sadyzmu?

źródło: NKJP: Michał Cichy: Ptak i ptasior, Gazeta Wyborcza, 1994-07-15

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpię
skąpiemy
2 os. skąpiesz
skąpiecie
3 os. skąpie
skąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałem
+(e)m skąpał
skąpałam
+(e)m skąpała
skąpałom
+(e)m skąpało
skąpaliśmy
+(e)śmy skąpali
skąpałyśmy
+(e)śmy skąpały
2 os. skąpałeś
+(e)ś skąpał
skąpałaś
+(e)ś skąpała
skąpałoś
+(e)ś skąpało
skąpaliście
+(e)ście skąpali
skąpałyście
+(e)ście skąpały
3 os. skąpał
skąpała
skąpało
skąpali
skąpały

bezosobnik: skąpano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpmy
2 os. skąp
skąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałbym
bym skąpał
skąpałabym
bym skąpała
skąpałobym
bym skąpało
skąpalibyśmy
byśmy skąpali
skąpałybyśmy
byśmy skąpały
2 os. skąpałbyś
byś skąpał
skąpałabyś
byś skąpała
skąpałobyś
byś skąpało
skąpalibyście
byście skąpali
skąpałybyście
byście skąpały
3 os. skąpałby
by skąpał
skąpałaby
by skąpała
skąpałoby
by skąpało
skąpaliby
by skąpali
skąpałyby
by skąpały

bezosobnik: skąpano by

bezokolicznik: skąpać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skąpawszy

gerundium: skąpanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skąpanie
skąpania
D. skąpania
skąpań
C. skąpaniu
skąpaniom
B. skąpanie
skąpania
N. skąpaniem
skąpaniami
Ms. skąpaniu
skąpaniach
W. skąpanie
skąpania

imiesłów przymiotnikowy bierny: skąpany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skąpany
skąpany
skąpany
skąpane
skąpana
D. skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanej
C. skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanej
B. skąpanego
skąpanego
skąpany
skąpane
skąpaną
N. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpaną
Ms. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skąpani
skąpani
skąpane
skąpane
D. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych
C. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
B. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpane
N. skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
Ms. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych

Składnia

bez ograniczeń + skąpać +
KOGO/CO + w CZYM

2. w szampanie

Definicja

oblać czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

[...] dosyć długo trzeba było czekać na ceremonię dekoracji, gdyż Tomasz Gollob musiał się przebierać po tym, jak brat Jacek skąpał go w szampanie.

źródło: NKJP: (bat): Ósemka Golloba, Gazeta Krakowska, 2003-09-22

W ulicznej dżungli trzeba mieć oczy naokoło głowy, ale i auta idą z postępem, szybkie dzisiaj i zwrotne, więc jeśli refleksu ci nie starczy - przechodzień myli się tylko raz, chlup i jużeś skąpany po szyję.

źródło: NKJP: Włodzimierz Zapart: Smród w woalu melancholii, Gazeta Krakowska, 2004-01-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpię
skąpiemy
2 os. skąpiesz
skąpiecie
3 os. skąpie
skąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałem
+(e)m skąpał
skąpałam
+(e)m skąpała
skąpałom
+(e)m skąpało
skąpaliśmy
+(e)śmy skąpali
skąpałyśmy
+(e)śmy skąpały
2 os. skąpałeś
+(e)ś skąpał
skąpałaś
+(e)ś skąpała
skąpałoś
+(e)ś skąpało
skąpaliście
+(e)ście skąpali
skąpałyście
+(e)ście skąpały
3 os. skąpał
skąpała
skąpało
skąpali
skąpały

bezosobnik: skąpano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpmy
2 os. skąp
skąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałbym
bym skąpał
skąpałabym
bym skąpała
skąpałobym
bym skąpało
skąpalibyśmy
byśmy skąpali
skąpałybyśmy
byśmy skąpały
2 os. skąpałbyś
byś skąpał
skąpałabyś
byś skąpała
skąpałobyś
byś skąpało
skąpalibyście
byście skąpali
skąpałybyście
byście skąpały
3 os. skąpałby
by skąpał
skąpałaby
by skąpała
skąpałoby
by skąpało
skąpaliby
by skąpali
skąpałyby
by skąpały

bezosobnik: skąpano by

bezokolicznik: skąpać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skąpawszy

gerundium: skąpanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skąpanie
skąpania
D. skąpania
skąpań
C. skąpaniu
skąpaniom
B. skąpanie
skąpania
N. skąpaniem
skąpaniami
Ms. skąpaniu
skąpaniach
W. skąpanie
skąpania

imiesłów przymiotnikowy bierny: skąpany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skąpany
skąpany
skąpany
skąpane
skąpana
D. skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanej
C. skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanej
B. skąpanego
skąpanego
skąpany
skąpane
skąpaną
N. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpaną
Ms. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skąpani
skąpani
skąpane
skąpane
D. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych
C. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
B. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpane
N. skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
Ms. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych

Składnia

bez ograniczeń + skąpać +
KOGO/CO + w CZYM

3. w sosie pomidorowym

Definicja

książk. 
zostać oblanym ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

Włoski kurort, którego nazwę tłumaczy się jako Dolina Słońca, w dniu, gdy rozgrywany był wyścig, z taką zupełnie się nie kojarzył. Wręcz przeciwnie, skąpany był w deszczu.

źródło: NKJP: (BK): Krok od medalu, Dziennik Polski, 2008-06-19

Do zadania wyznaczonego mu przez Jana Babczyszyna przygotował się niezwykle solidnie i nazwy dań podał po francusku. [...] Pod nazwami kryły się sałatka z marynowanych grzybów i szynki z ziemniakami skąpanymi w sosie bazyliowym, zupa serowa czy biszkopt babci Oli Braciszewskiej.

źródło: NKJP: Beata Machowska-Kaczmarek: Rektorski smak, Polska Głos Wielkopolski, 2004-03-19

Zalicza włoskie skałki skąpane w morzu, ściany w Tatrach i Alpach.

źródło: NKJP: Irena Łaszyn: Kobieta - pająk, Dziennik Bałtycki, 2004-02-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpię
skąpiemy
2 os. skąpiesz
skąpiecie
3 os. skąpie
skąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałem
+(e)m skąpał
skąpałam
+(e)m skąpała
skąpałom
+(e)m skąpało
skąpaliśmy
+(e)śmy skąpali
skąpałyśmy
+(e)śmy skąpały
2 os. skąpałeś
+(e)ś skąpał
skąpałaś
+(e)ś skąpała
skąpałoś
+(e)ś skąpało
skąpaliście
+(e)ście skąpali
skąpałyście
+(e)ście skąpały
3 os. skąpał
skąpała
skąpało
skąpali
skąpały

bezosobnik: skąpano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpmy
2 os. skąp
skąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałbym
bym skąpał
skąpałabym
bym skąpała
skąpałobym
bym skąpało
skąpalibyśmy
byśmy skąpali
skąpałybyśmy
byśmy skąpały
2 os. skąpałbyś
byś skąpał
skąpałabyś
byś skąpała
skąpałobyś
byś skąpało
skąpalibyście
byście skąpali
skąpałybyście
byście skąpały
3 os. skąpałby
by skąpał
skąpałaby
by skąpała
skąpałoby
by skąpało
skąpaliby
by skąpali
skąpałyby
by skąpały

bezosobnik: skąpano by

bezokolicznik: skąpać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skąpawszy

gerundium: skąpanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skąpanie
skąpania
D. skąpania
skąpań
C. skąpaniu
skąpaniom
B. skąpanie
skąpania
N. skąpaniem
skąpaniami
Ms. skąpaniu
skąpaniach
W. skąpanie
skąpania

imiesłów przymiotnikowy bierny: skąpany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skąpany
skąpany
skąpany
skąpane
skąpana
D. skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanej
C. skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanej
B. skąpanego
skąpanego
skąpany
skąpane
skąpaną
N. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpaną
Ms. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skąpani
skąpani
skąpane
skąpane
D. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych
C. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
B. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpane
N. skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
Ms. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + skąpać +
CO + w CZYM

4. we łzach

Definicja

książk. 
zostać zalanym czymś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Trudno ocenić co do metra teren, z którego Żydów ładowano do wagonów. Ale trzeba pamiętać, że cały ten obszar dookoła rampy kolejowej jest skąpany we łzach i krwi ludzkiej [...].

źródło: NKJP: Wioletta Gnacikowska: Gdzie był ten barak, Gazeta Wyborcza,1999-03-27

Wszystko było skąpane we krwi. Owce miały skrępowane przednie nogi. Wywlekano je z zagród i ciągnięto na miejsce kaźni.

źródło: NKJP: (jak): Cierpiące transporty, Dziennik Zachodni, 2011

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpię
skąpiemy
2 os. skąpiesz
skąpiecie
3 os. skąpie
skąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałem
+(e)m skąpał
skąpałam
+(e)m skąpała
skąpałom
+(e)m skąpało
skąpaliśmy
+(e)śmy skąpali
skąpałyśmy
+(e)śmy skąpały
2 os. skąpałeś
+(e)ś skąpał
skąpałaś
+(e)ś skąpała
skąpałoś
+(e)ś skąpało
skąpaliście
+(e)ście skąpali
skąpałyście
+(e)ście skąpały
3 os. skąpał
skąpała
skąpało
skąpali
skąpały

bezosobnik: skąpano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpmy
2 os. skąp
skąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałbym
bym skąpał
skąpałabym
bym skąpała
skąpałobym
bym skąpało
skąpalibyśmy
byśmy skąpali
skąpałybyśmy
byśmy skąpały
2 os. skąpałbyś
byś skąpał
skąpałabyś
byś skąpała
skąpałobyś
byś skąpało
skąpalibyście
byście skąpali
skąpałybyście
byście skąpały
3 os. skąpałby
by skąpał
skąpałaby
by skąpała
skąpałoby
by skąpało
skąpaliby
by skąpali
skąpałyby
by skąpały

bezosobnik: skąpano by

bezokolicznik: skąpać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skąpawszy

gerundium: skąpanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skąpanie
skąpania
D. skąpania
skąpań
C. skąpaniu
skąpaniom
B. skąpanie
skąpania
N. skąpaniem
skąpaniami
Ms. skąpaniu
skąpaniach
W. skąpanie
skąpania

imiesłów przymiotnikowy bierny: skąpany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skąpany
skąpany
skąpany
skąpane
skąpana
D. skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanej
C. skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanej
B. skąpanego
skąpanego
skąpany
skąpane
skąpaną
N. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpaną
Ms. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skąpani
skąpani
skąpane
skąpane
D. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych
C. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
B. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpane
N. skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
Ms. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + skąpać +
CO + w CZYM

5. w zieleni

Definicja

książk. 
otoczyć ze wszystkich stron jakiś obiekt lub widok tak, że osoba patrząca na niego ma wrażenie, jakby ten obiekt lub widok był zanurzony w jakiejś poświacie, w jakimś kolorze lub był otoczony jakimiś obiektami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

[...] cały meczet mienił się barwami morza i nieba, skąpany w zieleni i modrości.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Twarz dziewczynki skąpana jest w strugach światła płynącego przez gotyckie okno.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Zaciszne laguny, skąpane w słońcu plaże usiane smukłymi palmami, roztańczeni, rozśpiewani krajowcy z barwnymi kwiatami we włosach... Ponętny to, lecz jakże złudny obraz!

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

Ruszył w głąb boru, skąpanego w pomarańczowym, przedwieczornym świetle.

źródło: NKJP: Piotr FałczyńskiI: Przedmiot, Gazeta Poznańska, 2004-12-10

Willę, która w Koninie znana jest jako ,,willa Reymonda’’ wzniósł Edward Reymond około 1880 roku. Był to okazały budynek o kubaturze prawie 1600 metrów, skąpany wśród starych kasztanów i akacji, położony nad brzegiem Warty.

źródło: NKJP: Agata Szczepaniak-Kamińska: Będzie perełka, Gazeta Poznańska, 2005-10-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpię
skąpiemy
2 os. skąpiesz
skąpiecie
3 os. skąpie
skąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałem
+(e)m skąpał
skąpałam
+(e)m skąpała
skąpałom
+(e)m skąpało
skąpaliśmy
+(e)śmy skąpali
skąpałyśmy
+(e)śmy skąpały
2 os. skąpałeś
+(e)ś skąpał
skąpałaś
+(e)ś skąpała
skąpałoś
+(e)ś skąpało
skąpaliście
+(e)ście skąpali
skąpałyście
+(e)ście skąpały
3 os. skąpał
skąpała
skąpało
skąpali
skąpały

bezosobnik: skąpano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skąpmy
2 os. skąp
skąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skąpałbym
bym skąpał
skąpałabym
bym skąpała
skąpałobym
bym skąpało
skąpalibyśmy
byśmy skąpali
skąpałybyśmy
byśmy skąpały
2 os. skąpałbyś
byś skąpał
skąpałabyś
byś skąpała
skąpałobyś
byś skąpało
skąpalibyście
byście skąpali
skąpałybyście
byście skąpały
3 os. skąpałby
by skąpał
skąpałaby
by skąpała
skąpałoby
by skąpało
skąpaliby
by skąpali
skąpałyby
by skąpały

bezosobnik: skąpano by

bezokolicznik: skąpać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skąpawszy

gerundium: skąpanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skąpanie
skąpania
D. skąpania
skąpań
C. skąpaniu
skąpaniom
B. skąpanie
skąpania
N. skąpaniem
skąpaniami
Ms. skąpaniu
skąpaniach
W. skąpanie
skąpania

imiesłów przymiotnikowy bierny: skąpany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skąpany
skąpany
skąpany
skąpane
skąpana
D. skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanego
skąpanej
C. skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanemu
skąpanej
B. skąpanego
skąpanego
skąpany
skąpane
skąpaną
N. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpaną
Ms. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skąpani
skąpani
skąpane
skąpane
D. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych
C. skąpanym
skąpanym
skąpanym
skąpanym
B. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpane
N. skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
skąpanymi
Ms. skąpanych
skąpanych
skąpanych
skąpanych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + skąpać +
CO + w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json