Chronologizacja
W SJPDor cytowane z pism F. Zabłockiego (1754-1821).
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nawzdycham się |
nawzdychamy się |
|||
| 2 os. |
nawzdychasz się |
nawzdychacie się |
|||
| 3 os. |
nawzdycha się |
nawzdychają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawzdychałem się +(e)m się nawzdychał |
nawzdychałam się +(e)m się nawzdychała |
nawzdychałom się +(e)m się nawzdychało |
nawzdychaliśmy się +(e)śmy się nawzdychali |
nawzdychałyśmy się +(e)śmy się nawzdychały |
| 2 os. |
nawzdychałeś się +(e)ś się nawzdychał |
nawzdychałaś się +(e)ś się nawzdychała |
nawzdychałoś się +(e)ś się nawzdychało |
nawzdychaliście się +(e)ście się nawzdychali |
nawzdychałyście się +(e)ście się nawzdychały |
| 3 os. |
nawzdychał się |
nawzdychała się |
nawzdychało się |
nawzdychali się |
nawzdychały się |
bezosobnik: nawzdychano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nawzdychajmy się |
|
| 2 os. |
nawzdychaj się |
nawzdychajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawzdychałbym się bym się nawzdychał |
nawzdychałabym się bym się nawzdychała |
nawzdychałobym się bym się nawzdychało |
nawzdychalibyśmy się byśmy się nawzdychali |
nawzdychałybyśmy się byśmy się nawzdychały |
| 2 os. |
nawzdychałbyś się byś się nawzdychał |
nawzdychałabyś się byś się nawzdychała |
nawzdychałobyś się byś się nawzdychało |
nawzdychalibyście się byście się nawzdychali |
nawzdychałybyście się byście się nawzdychały |
| 3 os. |
nawzdychałby się by się nawzdychał |
nawzdychałaby się by się nawzdychała |
nawzdychałoby się by się nawzdychało |
nawzdychaliby się by się nawzdychali |
nawzdychałyby się by się nawzdychały |
bezosobnik: nawzdychano by się
bezokolicznik: nawzdychać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nawzdychawszy się
gerundium: nawzdychanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nawzdychanie się |
nawzdychania się |
| D. | nawzdychania się |
nawzdychań się |
| C. | nawzdychaniu się |
nawzdychaniom się |
| B. | nawzdychanie się |
nawzdychania się |
| N. | nawzdychaniem się |
nawzdychaniami się |
| Ms. | nawzdychaniu się |
nawzdychaniach się |
| W. | nawzdychanie się |
nawzdychania się |
Pochodzenie
Zob. dychać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wywzdychać się |
Cytaty
|
Postali chwilę nad nieboszczykiem, wzdychając solennie, a gdy się już wystarczająco nawzdychali, gospodyni zaprowadziła ich do kuchni. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Pociąg do Stalinogrodu i inne opowiadania, 2009 |
|
|
Jeszcze matka, jak matka, nawzdychała się, nabłagała, ale choć spokojnie: - Oj, Szymek, Szymek, nie pij, zmień się. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008 |