Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
cenię się |
cenimy się |
|||
| 2 os. |
cenisz się |
cenicie się |
|||
| 3 os. |
ceni się |
cenią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ceniłem się +(e)m się cenił |
ceniłam się +(e)m się ceniła |
ceniłom się +(e)m się ceniło |
ceniliśmy się +(e)śmy się cenili |
ceniłyśmy się +(e)śmy się ceniły |
| 2 os. |
ceniłeś się +(e)ś się cenił |
ceniłaś się +(e)ś się ceniła |
ceniłoś się +(e)ś się ceniło |
ceniliście się +(e)ście się cenili |
ceniłyście się +(e)ście się ceniły |
| 3 os. |
cenił się |
ceniła się |
ceniło się |
cenili się |
ceniły się |
bezosobnik: ceniono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się cenił będę się cenić |
będę się ceniła będę się cenić |
będę się ceniło będę się cenić |
będziemy się cenili będziemy się cenić |
będziemy się ceniły będziemy się cenić |
| 2 os. |
będziesz się cenił będziesz się cenić |
będziesz się ceniła będziesz się cenić |
będziesz się ceniło będziesz się cenić |
będziecie się cenili będziecie się cenić |
będziecie się ceniły będziecie się cenić |
| 3 os. |
będzie się cenił będzie się cenić |
będzie się ceniła będzie się cenić |
będzie się ceniło będzie się cenić |
będą się cenili będą się cenić |
będą się ceniły będą się cenić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ceńmy się |
|
| 2 os. |
ceń się |
ceńcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ceniłbym się bym się cenił |
ceniłabym się bym się ceniła |
ceniłobym się bym się ceniło |
cenilibyśmy się byśmy się cenili |
ceniłybyśmy się byśmy się ceniły |
| 2 os. |
ceniłbyś się byś się cenił |
ceniłabyś się byś się ceniła |
ceniłobyś się byś się ceniło |
cenilibyście się byście się cenili |
ceniłybyście się byście się ceniły |
| 3 os. |
ceniłby się by się cenił |
ceniłaby się by się ceniła |
ceniłoby się by się ceniło |
ceniliby się by się cenili |
ceniłyby się by się ceniły |
bezosobnik: ceniono by się
bezokolicznik: cenić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ceniąc się
gerundium: cenienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | cenienie się |
cenienia się |
| D. | cenienia się |
cenień się |
| C. | cenieniu się |
cenieniom się |
| B. | cenienie się |
cenienia się |
| N. | cenieniem się |
cenieniami się |
| Ms. | cenieniu się |
cenieniach się |
| W. | cenienie się |
cenienia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ceniący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ceniący się |
ceniący się |
ceniący się |
ceniące się |
ceniąca się |
| D. | ceniącego się |
ceniącego się |
ceniącego się |
ceniącego się |
ceniącej się |
| C. | ceniącemu się |
ceniącemu się |
ceniącemu się |
ceniącemu się |
ceniącej się |
| B. | ceniącego się |
ceniącego się |
ceniący się |
ceniące się |
ceniącą się |
| N. | ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącą się |
| Ms. | ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ceniący się |
ceniący się |
ceniące się |
ceniące się |
| D. | ceniących się |
ceniących się |
ceniących się |
ceniących się |
| C. | ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącym się |
ceniącym się |
| B. | ceniących się |
ceniących się |
ceniących się |
ceniące się |
| N. | ceniącymi się |
ceniącymi się |
ceniącymi się |
ceniącymi się |
| Ms. | ceniących się |
ceniących się |
ceniących się |
ceniących się |
Pochodzenie
Zob. cenić
1. siebie samego
Definicja
Noty o użyciu
Bez przysłówka wyraz oznacza wysoką ocenę.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- cenić się nisko, wysoko
- umieć się cenić
Cytaty
|
Twoje akcje ciągle teraz idą w górę, więc bądź tego świadoma i ceń się wysoko. źródło: NKJP: Glamouroskop od 24 do 30.07., Glamour nr 5, 2003 |
|
|
Mam wrażenie, że oboje nisko cenimy się, za nisko, by spotykać się z innymi. źródło: NKJP: Cosmo ratuj, Cosmopolitan nr 04, 2000 |
|
|
Frajer i laluś nie miał szans na poderwanie ładnej dziewczyny. One się ceniły i wymagały najwyższych starań. źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010 |
|
|
Stwierdzili, że nisko ceniący się ludzie mniej chętnie wybierali komedię niż osoby z samooceną wyższą. źródło: NKJP: Marzena i Tadeusz Woźniakowie, Marek Zaradniak: Między nami, Gazeta Poznańska, 2002-08-10 |
Składnia
|
+ | cenić się | + |
(JAK)
|
2. siebie nawzajem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- cenić się nawzajem, wzajemnie
- cenić się i lubić się, cenić się i szanować
Cytaty
|
- Nie łączyły go nigdy z pierwszym oficerem zażyłe stosunki, ale obydwaj cenili się nawzajem i darzyli ostrożnym zaufaniem. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008 |
|
|
Prywatnie panowie cenią się i nawet wobec osób postronnych nie szczędzą sobie pochlebnych słów [...]. źródło: NKJP: Maciej Stasiński: Chile 3, Gazeta Wyborcza, 1998-09-18 |
|
|
Zanim zresztą Piotr stał się moim życiowym partnerem, był moim kolegą z teatru. Lubiliśmy się i ceniliśmy się. źródło: NKJP: Regina Gowarzewska-Griessgraber: Nieszczęśliwa królewna i rycerz w zbroi, 2003-05-16 |
Składnia
| Rzpl | + | cenić się | + |
|
3. drogo
Definicja
Noty o użyciu
Bez przysłówka wyraz oznacza wysoką cenę.
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ wynagrodzenie za pracę
Połączenia
- cenić się drogo
Cytaty
|
Najwyższego wynagrodzenia od przyszłego pracodawcy oczekują studenci i absolwenci uczelni technicznych. Najniżej cenią się absolwenci uczelni pedagogicznych i uniwersytetów. źródło: NKJP: (ks): Nasz drogi absolwent, Dziennik Zachodni, 2009-12-28 |
|
|
W świecie mody poruszała się jak ryba w wodzie. Ceniła się bardzo, za swe porady brała dwieście dolarów za godzinę. źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002 |
|
|
[...] zawodnicy cenią się coraz wyżej, a kibice regularnie dewastują stadion, więc wydatki dramatycznie rosną. źródło: NKJP: (PAT): Czystka na Żylecie, Polityka nr 2461, 2004 |
|
|
Być może było w tych pogłoskach nieco przesady, a nasz natarczywy i niedoszły cicerone także nie wyglądał na herszta [...], jednakże... cenił się stanowczo za drogo. źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005 |
|
|
Sam, jak podpisuję listę płac, mam wątpliwości. To przecież strasznie dużo pieniędzy. Dziennikarze się cenią, oj cenią. A czy są tacy dobrzy? źródło: NKJP: Józef Kozielecki: Zbrodnia, 2003 |
Składnia
|
+ | cenić się | + |
(JAK)
|