UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cenić się

Chronologizacja

1670, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cenię się
cenimy się
2 os. cenisz się
cenicie się
3 os. ceni się
cenią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ceniłem się
+(e)m się cenił
ceniłam się
+(e)m się ceniła
ceniłom się
+(e)m się ceniło
ceniliśmy się
+(e)śmy się cenili
ceniłyśmy się
+(e)śmy się ceniły
2 os. ceniłeś się
+(e)ś się cenił
ceniłaś się
+(e)ś się ceniła
ceniłoś się
+(e)ś się ceniło
ceniliście się
+(e)ście się cenili
ceniłyście się
+(e)ście się ceniły
3 os. cenił się
ceniła się
ceniło się
cenili się
ceniły się

bezosobnik: ceniono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się cenił
będę się cenić
będę się ceniła
będę się cenić
będę się ceniło
będę się cenić
będziemy się cenili
będziemy się cenić
będziemy się ceniły
będziemy się cenić
2 os. będziesz się cenił
będziesz się cenić
będziesz się ceniła
będziesz się cenić
będziesz się ceniło
będziesz się cenić
będziecie się cenili
będziecie się cenić
będziecie się ceniły
będziecie się cenić
3 os. będzie się cenił
będzie się cenić
będzie się ceniła
będzie się cenić
będzie się ceniło
będzie się cenić
będą się cenili
będą się cenić
będą się ceniły
będą się cenić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ceńmy się
2 os. ceń się
ceńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ceniłbym się
bym się cenił
ceniłabym się
bym się ceniła
ceniłobym się
bym się ceniło
cenilibyśmy się
byśmy się cenili
ceniłybyśmy się
byśmy się ceniły
2 os. ceniłbyś się
byś się cenił
ceniłabyś się
byś się ceniła
ceniłobyś się
byś się ceniło
cenilibyście się
byście się cenili
ceniłybyście się
byście się ceniły
3 os. ceniłby się
by się cenił
ceniłaby się
by się ceniła
ceniłoby się
by się ceniło
ceniliby się
by się cenili
ceniłyby się
by się ceniły

bezosobnik: ceniono by się

bezokolicznik: cenić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: ceniąc się

gerundium: cenienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cenienie się
cenienia się
D. cenienia się
cenień się
C. cenieniu się
cenieniom się
B. cenienie się
cenienia się
N. cenieniem się
cenieniami się
Ms. cenieniu się
cenieniach się
W. cenienie się
cenienia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: ceniący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ceniący się
ceniący się
ceniący się
ceniące się
ceniąca się
D. ceniącego się
ceniącego się
ceniącego się
ceniącego się
ceniącej się
C. ceniącemu się
ceniącemu się
ceniącemu się
ceniącemu się
ceniącej się
B. ceniącego się
ceniącego się
ceniący się
ceniące się
ceniącą się
N. ceniącym się
ceniącym się
ceniącym się
ceniącym się
ceniącą się
Ms. ceniącym się
ceniącym się
ceniącym się
ceniącym się
ceniącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ceniący się
ceniący się
ceniące się
ceniące się
D. ceniących się
ceniących się
ceniących się
ceniących się
C. ceniącym się
ceniącym się
ceniącym się
ceniącym się
B. ceniących się
ceniących się
ceniących się
ceniące się
N. ceniącymi się
ceniącymi się
ceniącymi się
ceniącymi się
Ms. ceniących się
ceniących się
ceniących się
ceniących się

Pochodzenie

Zob. cenić

1. siebie samego

Definicja

zdawać sobie sprawę ze swojej wartości i okazywać to innym

Noty o użyciu

Bez przysłówka wyraz oznacza wysoką ocenę.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • cenić się nisko, wysoko
  • umieć się cenić

Cytaty

Twoje akcje ciągle teraz idą w górę, więc bądź tego świadoma i ceń się wysoko.

źródło: NKJP: Glamouroskop od 24 do 30.07., Glamour nr 5, 2003

Mam wrażenie, że oboje nisko cenimy się, za nisko, by spotykać się z innymi.

źródło: NKJP: Cosmo ratuj, Cosmopolitan nr 04, 2000

Frajer i laluś nie miał szans na poderwanie ładnej dziewczyny. One się ceniły i wymagały najwyższych starań.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

Stwierdzili, że nisko ceniący się ludzie mniej chętnie wybierali komedię niż osoby z samooceną wyższą.

źródło: NKJP: Marzena i Tadeusz Woźniakowie, Marek Zaradniak: Między nami, Gazeta Poznańska, 2002-08-10

Składnia

bez ograniczeń + cenić się +
(JAK)

2. siebie nawzajem

Definicja

uznawać siebie nawzajem za osoby wartościowe i okazywać to sobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • cenić się nawzajem, wzajemnie
  • cenić się i lubić się, cenić się i szanować

Cytaty

- Nie łączyły go nigdy z pierwszym oficerem zażyłe stosunki, ale obydwaj cenili się nawzajem i darzyli ostrożnym zaufaniem.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Prywatnie panowie cenią się i nawet wobec osób postronnych nie szczędzą sobie pochlebnych słów [...].

źródło: NKJP: Maciej Stasiński: Chile 3, Gazeta Wyborcza, 1998-09-18

Zanim zresztą Piotr stał się moim życiowym partnerem, był moim kolegą z teatru. Lubiliśmy się i ceniliśmy się.

źródło: NKJP: Regina Gowarzewska-Griessgraber: Nieszczęśliwa królewna i rycerz w zbroi, 2003-05-16

Składnia

Rzpl + cenić się + bez ograniczeń

3. drogo

Definicja

pot. 
wyznaczać cenę za swoją pracę, wyroby lub usługi

Noty o użyciu

Bez przysłówka wyraz oznacza wysoką cenę.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ wynagrodzenie za pracę

Połączenia

  • cenić się drogo

Cytaty

Najwyższego wynagrodzenia od przyszłego pracodawcy oczekują studenci i absolwenci uczelni technicznych. Najniżej cenią się absolwenci uczelni pedagogicznych i uniwersytetów.

źródło: NKJP: (ks): Nasz drogi absolwent, Dziennik Zachodni, 2009-12-28

W świecie mody poruszała się jak ryba w wodzie. Ceniła się bardzo, za swe porady brała dwieście dolarów za godzinę.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

[...] zawodnicy cenią się coraz wyżej, a kibice regularnie dewastują stadion, więc wydatki dramatycznie rosną.

źródło: NKJP: (PAT): Czystka na Żylecie, Polityka nr 2461, 2004

Być może było w tych pogłoskach nieco przesady, a nasz natarczywy i niedoszły cicerone także nie wyglądał na herszta [...], jednakże... cenił się stanowczo za drogo.

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Sam, jak podpisuję listę płac, mam wątpliwości. To przecież strasznie dużo pieniędzy. Dziennikarze się cenią, oj cenią. A czy są tacy dobrzy?

źródło: NKJP: Józef Kozielecki: Zbrodnia, 2003

Składnia

bez ograniczeń + cenić się +
(JAK)
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json