UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

egzarcha

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. egzarcha
egzarchowie
ndepr
egzarchy
depr
D. egzarchy
egzarchów
C. egzarsze
egzarchom
B. egzarchę
egzarchów
N. egzarchą
egzarchami
Ms. egzarsze
egzarchach
W. egzarcho
egzarchowie
ndepr
egzarchy
depr

Pochodzenie

gr. éxarchos 'wyższy urzędnik państwowy w cesarstwie wschodniorzymskim, zarządca egzarchatu'

1. białoruski

Definicja

zarządca prowincji kościelnej w Kościele prawosławnym i w katolickich Kościołach wschodnich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • patriarszy; białoruski, gruziński egzarcha; egzarcha apostolski
  • egzarcha Gruzji, Ukrainy, Kijowa i Wyszehradu, Wołynia, Podlasia i Polesia
  • egzarcha dla katolików obrządku bizantyjskiego
  • biskup egzarcha
  • siedziba; tytuł egzarchy
  • mianować kogoś egzarchą
  • powołać kogoś na egzarchę

Cytaty

Bezpośrednią przyczyną przyspieszenia przygotowań do unii z Rzymem była wizyta w Rzeczypospolitej patriarchy konstantynopolitańskiego Jeremiasza II (1587-1595), który (za zgodą króla Zygmunta III) złożył z urzędu metropolitę i mianował biskupa łuckiego swym egzarchą (namiestnikiem) w Rzeczypospolitej [...]

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Ks. Piotr Kryk (55 l.) został przez papieża mianowany biskupem, egzarchą apostolskim dla ukraińskich wiernych obrządku bizantyjskiego w Niemczech.

źródło: NKJP: Dział kadr, Polityka, 2001-01-20

Na Białorusi jest 788 parafii, pięć klasztorów, seminarium i kolegium duchowne. Podlegają one wprawdzie białoruskiemu egzarsze - metropolicie mińskiemu i słuckiemu Filaretowi - ale jego zwierzchnikiem pozostaje moskiewski patriarcha Aleksij II.

źródło: NKJP: Cezary Goliński: Białoruś, Jedna z 788 parafii wybiła się na niezależność, Gazeta Wyborcza, 1996-02-22

Od 1994 r. pracował na Ukrainie, jako egzarcha Kijowa i Wyszehradu, a następnie był biskupem pomocniczym Lwowa.

źródło: NKJP: 44 kardynałów, Dziennik Polski, 2001-02-22

W Kościele rzymskim egzarcha apostolski jest przedstawicielem Stolicy Świętej, który sprawuje jurysdykcję nad katolikami rytu wschodniego [...].

źródło: NKJP: Egzarchat niezgody, Dziennik Polski, 2003-07-30

2. bizantyjski

Definicja

zarządca prowincji cesarstwa bizantyjskiego w VI i VII wieku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • bizantyjski egzarcha; egzarcha afrykański, raweński
  • egzarcha Kartaginy, Rawenny
  • tytuł, wybór egzarchy

Cytaty

Cesarz ustanowił siedzibę dla swojego namiestnika (egzarchy) nie w Rzymie, lecz w Rawennie.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie : od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

W 653 egzarcha raweński uwięził papieża Marcina I, który został skazany na wygnanie za zdradę stanu.

źródło: NKJP: Internet

Został wybrany przez aklamację, którą wyraził oklaskami rzymski lud. Był ostatnim papieżem zatwierdzonym przez bizantyjskiego egzarchę Rawenny.

źródło: NKJP: Internet

Herakliusz rozpoczął drogę do korony cesarskiej, kiedy jego ojciec, Herakliusz Starszy, egzarcha Kartaginy, w roku 608 rozpoczął rewoltę przeciw niepopularnemu uzurpatorowi Fokasowi [...].

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 31.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json