Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. barwa
1. farbować
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | farbować |
Połączenia
- barwić paznokcie, usta; beton, cegłę, drewno, papier, plastik, płótno, przędzę, skórę, szkło, szyby, tkaninę, tynk; paliwo; jajka
- barwić henną, ziołami
- barwić na czerwono, zielono, granatowo, ...; na kolor (czerwony, zielony, granatowy, ...)
- barwić w cebuli
- barwić naturalnie, sztucznie; ręcznie
Cytaty
|
W Szwecji barwiono jajka za pomocą liści dębu, łodyg zbóż lub łupin cebuli i wchodziły one w skład potraw wielkanocnych oraz jako element dekoracyjny domu. źródło: NKJP: G.Czerwińska: O jajku, Tygodnik Ciechanowski, 2006-04-15 |
|
|
Kupiliśmy jednak surowe płótno i barwiliśmy je, zgodnie z recepturą z początku zeszłego wieku, na kolor czerwony [...]. źródło: NKJP: Kultura podziału fizycznego, Dziennik Polski, 2001-03-30 |
|
|
Do niedawna Rezowie barwili przędze wyłącznie naturalnymi barwnikami. źródło: NKJP: Kork na krosnach, Dziennik Polski, 2001-08-03 |
|
|
- Już niedługo osoby barwiące włosy będą mogły zrezygnować z niewygodnych preparatów koloryzujących - twierdzi Hoffman. źródło: NKJP: Sławomir Zagórski, Artur Włodarski: (Nie) tylko dla łysych, Magazyn Gazety Wyborczej,1996-09-27 |
|
|
[...] materiały mają wyjątkowo dużo zalet: można je barwić na wszystkie kolory, doskonale się zachowują w praniu [...]. źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Dzień w dzień len, Magazyn Gazety Wyborczej, 1995-07-07 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
barwię |
barwimy |
|||
| 2 os. |
barwisz |
barwicie |
|||
| 3 os. |
barwi |
barwią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
barwiłem +(e)m barwił |
barwiłam +(e)m barwiła |
barwiłom +(e)m barwiło |
barwiliśmy +(e)śmy barwili |
barwiłyśmy +(e)śmy barwiły |
| 2 os. |
barwiłeś +(e)ś barwił |
barwiłaś +(e)ś barwiła |
barwiłoś +(e)ś barwiło |
barwiliście +(e)ście barwili |
barwiłyście +(e)ście barwiły |
| 3 os. |
barwił |
barwiła |
barwiło |
barwili |
barwiły |
bezosobnik: barwiono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę barwił będę barwić |
będę barwiła będę barwić |
będę barwiło będę barwić |
będziemy barwili będziemy barwić |
będziemy barwiły będziemy barwić |
| 2 os. |
będziesz barwił będziesz barwić |
będziesz barwiła będziesz barwić |
będziesz barwiło będziesz barwić |
będziecie barwili będziecie barwić |
będziecie barwiły będziecie barwić |
| 3 os. |
będzie barwił będzie barwić |
będzie barwiła będzie barwić |
będzie barwiło będzie barwić |
będą barwili będą barwić |
będą barwiły będą barwić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
barwijmy barwmy |
|
| 2 os. |
barw barwij |
barwcie barwijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
barwiłbym bym barwił |
barwiłabym bym barwiła |
barwiłobym bym barwiło |
barwilibyśmy byśmy barwili |
barwiłybyśmy byśmy barwiły |
| 2 os. |
barwiłbyś byś barwił |
barwiłabyś byś barwiła |
barwiłobyś byś barwiło |
barwilibyście byście barwili |
barwiłybyście byście barwiły |
| 3 os. |
barwiłby by barwił |
barwiłaby by barwiła |
barwiłoby by barwiło |
barwiliby by barwili |
barwiłyby by barwiły |
bezosobnik: barwiono by
bezokolicznik: barwić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
barwiąc
gerundium: barwienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | barwienie |
barwienia |
| D. | barwienia |
barwień |
| C. | barwieniu |
barwieniom |
| B. | barwienie |
barwienia |
| N. | barwieniem |
barwieniami |
| Ms. | barwieniu |
barwieniach |
| W. | barwienie |
barwienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: barwiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | barwiący |
barwiący |
barwiący |
barwiące |
barwiąca |
| D. | barwiącego |
barwiącego |
barwiącego |
barwiącego |
barwiącej |
| C. | barwiącemu |
barwiącemu |
barwiącemu |
barwiącemu |
barwiącej |
| B. | barwiącego |
barwiącego |
barwiący |
barwiące |
barwiącą |
| N. | barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącą |
| Ms. | barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | barwiący |
barwiący |
barwiące |
barwiące |
| D. | barwiących |
barwiących |
barwiących |
barwiących |
| C. | barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
| B. | barwiących |
barwiących |
barwiących |
barwiące |
| N. | barwiącymi |
barwiącymi |
barwiącymi |
barwiącymi |
| Ms. | barwiących |
barwiących |
barwiących |
barwiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: barwiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | barwiony |
barwiony |
barwiony |
barwione |
barwiona |
| D. | barwionego |
barwionego |
barwionego |
barwionego |
barwionej |
| C. | barwionemu |
barwionemu |
barwionemu |
barwionemu |
barwionej |
| B. | barwionego |
barwionego |
barwiony |
barwione |
barwioną |
| N. | barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwioną |
| Ms. | barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | barwieni |
barwieni |
barwione |
barwione |
| D. | barwionych |
barwionych |
barwionych |
barwionych |
| C. | barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionym |
| B. | barwionych |
barwionych |
barwionych |
barwione |
| N. | barwionymi |
barwionymi |
barwionymi |
barwionymi |
| Ms. | barwionych |
barwionych |
barwionych |
barwionych |
Składnia
|
+ | barwić | + |
CO +
(na JAKOŚ)
|
|
+ | barwić | + |
CO +
(na CO)
|
|
+ | barwić | + |
CO +
(CZYM)
|
2. nadawać barwę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zabarwiać |
Połączenia
- blask słońca, księżyc, ogień, słońce, światło barwi coś
- barwić policzki
Cytaty
|
Powitaniom towarzyszyły kordialne gesty i komplementy pod adresem zaproszonych, a delikatny rumieniec barwiący szczyty policzków Przyjemskiego świadczył o rozsądnym przyjęciu kilku kieliszeczków dla kurażu i dobrego nastroju. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008 |
|
|
Racibórz tonął w ogniu barwiąc na czerwono niebo, po którym złowrogo przesuwały się czarne kontury samolotów, bombardujących dywanowo miasto. źródło: NKJP: MB: Dziwne drogi Opatrzności Boskiej, Nowiny Raciborskie, 2003-04-02 |
|
|
Przez ogromne skrzydła przeświecał blask słoneczny, barwiąc je na złocistoróżowo. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004 |
|
|
[...] piątego grudnia nieomal zawsze było biało i wieczorem kolorowe latarki Mikołajowego orszaku barwiły śniegową biel na czerwono [...]. źródło: NKJP: Przed świętami, Dziennik Polski, 2002-12-07 |
|
|
Od dwóch dni na chodnikach leżał śnieg, pierwszy śnieg nowego tysiąclecia. Latarnie sodowe barwiły go na pomarańczowo i szło się, jakby brodząc w owocowym musie. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
barwię |
barwimy |
|||
| 2 os. |
barwisz |
barwicie |
|||
| 3 os. |
barwi |
barwią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
barwiłem +(e)m barwił |
barwiłam +(e)m barwiła |
barwiłom +(e)m barwiło |
barwiliśmy +(e)śmy barwili |
barwiłyśmy +(e)śmy barwiły |
| 2 os. |
barwiłeś +(e)ś barwił |
barwiłaś +(e)ś barwiła |
barwiłoś +(e)ś barwiło |
barwiliście +(e)ście barwili |
barwiłyście +(e)ście barwiły |
| 3 os. |
barwił |
barwiła |
barwiło |
barwili |
barwiły |
bezosobnik: barwiono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę barwił będę barwić |
będę barwiła będę barwić |
będę barwiło będę barwić |
będziemy barwili będziemy barwić |
będziemy barwiły będziemy barwić |
| 2 os. |
będziesz barwił będziesz barwić |
będziesz barwiła będziesz barwić |
będziesz barwiło będziesz barwić |
będziecie barwili będziecie barwić |
będziecie barwiły będziecie barwić |
| 3 os. |
będzie barwił będzie barwić |
będzie barwiła będzie barwić |
będzie barwiło będzie barwić |
będą barwili będą barwić |
będą barwiły będą barwić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
barwijmy barwmy |
|
| 2 os. |
barw barwij |
barwcie barwijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
barwiłbym bym barwił |
barwiłabym bym barwiła |
barwiłobym bym barwiło |
barwilibyśmy byśmy barwili |
barwiłybyśmy byśmy barwiły |
| 2 os. |
barwiłbyś byś barwił |
barwiłabyś byś barwiła |
barwiłobyś byś barwiło |
barwilibyście byście barwili |
barwiłybyście byście barwiły |
| 3 os. |
barwiłby by barwił |
barwiłaby by barwiła |
barwiłoby by barwiło |
barwiliby by barwili |
barwiłyby by barwiły |
bezosobnik: barwiono by
bezokolicznik: barwić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
barwiąc
gerundium: barwienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | barwienie |
barwienia |
| D. | barwienia |
barwień |
| C. | barwieniu |
barwieniom |
| B. | barwienie |
barwienia |
| N. | barwieniem |
barwieniami |
| Ms. | barwieniu |
barwieniach |
| W. | barwienie |
barwienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: barwiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | barwiący |
barwiący |
barwiący |
barwiące |
barwiąca |
| D. | barwiącego |
barwiącego |
barwiącego |
barwiącego |
barwiącej |
| C. | barwiącemu |
barwiącemu |
barwiącemu |
barwiącemu |
barwiącej |
| B. | barwiącego |
barwiącego |
barwiący |
barwiące |
barwiącą |
| N. | barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącą |
| Ms. | barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | barwiący |
barwiący |
barwiące |
barwiące |
| D. | barwiących |
barwiących |
barwiących |
barwiących |
| C. | barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
barwiącym |
| B. | barwiących |
barwiących |
barwiących |
barwiące |
| N. | barwiącymi |
barwiącymi |
barwiącymi |
barwiącymi |
| Ms. | barwiących |
barwiących |
barwiących |
barwiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: barwiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | barwiony |
barwiony |
barwiony |
barwione |
barwiona |
| D. | barwionego |
barwionego |
barwionego |
barwionego |
barwionej |
| C. | barwionemu |
barwionemu |
barwionemu |
barwionemu |
barwionej |
| B. | barwionego |
barwionego |
barwiony |
barwione |
barwioną |
| N. | barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwioną |
| Ms. | barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | barwieni |
barwieni |
barwione |
barwione |
| D. | barwionych |
barwionych |
barwionych |
barwionych |
| C. | barwionym |
barwionym |
barwionym |
barwionym |
| B. | barwionych |
barwionych |
barwionych |
barwione |
| N. | barwionymi |
barwionymi |
barwionymi |
barwionymi |
| Ms. | barwionych |
barwionych |
barwionych |
barwionych |
Składnia
| Rz nieżywotne | + | barwić | + |
CO +
(na JAKOŚ)
|
| Rz nieżywotne | + | barwić | + |
(na CO)
|
| Rz nieżywotne | + | barwić | + |
CO +
(CZYM)
|