UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

barwić

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. barwa

1. farbować

Definicja

farbować coś za pomocą barwników

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  farbować

Połączenia

  • barwić paznokcie, usta; beton, cegłę, drewno, papier, plastik, płótno, przędzę, skórę, szkło, szyby, tkaninę, tynk; paliwo; jajka
  • barwić henną, ziołami
  • barwić na czerwono, zielono, granatowo, ...; na kolor (czerwony, zielony, granatowy, ...)
  • barwić w cebuli
  • barwić naturalnie, sztucznie; ręcznie

Cytaty

W Szwecji barwiono jajka za pomocą liści dębu, łodyg zbóż lub łupin cebuli i wchodziły one w skład potraw wielkanocnych oraz jako element dekoracyjny domu.

źródło: NKJP: G.Czerwińska: O jajku, Tygodnik Ciechanowski, 2006-04-15

Kupiliśmy jednak surowe płótno i barwiliśmy je, zgodnie z recepturą z początku zeszłego wieku, na kolor czerwony [...].

źródło: NKJP: Kultura podziału fizycznego, Dziennik Polski, 2001-03-30

Do niedawna Rezowie barwili przędze wyłącznie naturalnymi barwnikami.

źródło: NKJP: Kork na krosnach, Dziennik Polski, 2001-08-03

- Już niedługo osoby barwiące włosy będą mogły zrezygnować z niewygodnych preparatów koloryzujących - twierdzi Hoffman.

źródło: NKJP: Sławomir Zagórski, Artur Włodarski: (Nie) tylko dla łysych, Magazyn Gazety Wyborczej,1996-09-27

[...] materiały mają wyjątkowo dużo zalet: można je barwić na wszystkie kolory, doskonale się zachowują w praniu [...].

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Dzień w dzień len, Magazyn Gazety Wyborczej, 1995-07-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. barwię
barwimy
2 os. barwisz
barwicie
3 os. barwi
barwią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. barwiłem
+(e)m barwił
barwiłam
+(e)m barwiła
barwiłom
+(e)m barwiło
barwiliśmy
+(e)śmy barwili
barwiłyśmy
+(e)śmy barwiły
2 os. barwiłeś
+(e)ś barwił
barwiłaś
+(e)ś barwiła
barwiłoś
+(e)ś barwiło
barwiliście
+(e)ście barwili
barwiłyście
+(e)ście barwiły
3 os. barwił
barwiła
barwiło
barwili
barwiły

bezosobnik: barwiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę barwił
będę barwić
będę barwiła
będę barwić
będę barwiło
będę barwić
będziemy barwili
będziemy barwić
będziemy barwiły
będziemy barwić
2 os. będziesz barwił
będziesz barwić
będziesz barwiła
będziesz barwić
będziesz barwiło
będziesz barwić
będziecie barwili
będziecie barwić
będziecie barwiły
będziecie barwić
3 os. będzie barwił
będzie barwić
będzie barwiła
będzie barwić
będzie barwiło
będzie barwić
będą barwili
będą barwić
będą barwiły
będą barwić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. barwijmy
barwmy
2 os. barw
barwij
barwcie
barwijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. barwiłbym
bym barwił
barwiłabym
bym barwiła
barwiłobym
bym barwiło
barwilibyśmy
byśmy barwili
barwiłybyśmy
byśmy barwiły
2 os. barwiłbyś
byś barwił
barwiłabyś
byś barwiła
barwiłobyś
byś barwiło
barwilibyście
byście barwili
barwiłybyście
byście barwiły
3 os. barwiłby
by barwił
barwiłaby
by barwiła
barwiłoby
by barwiło
barwiliby
by barwili
barwiłyby
by barwiły

bezosobnik: barwiono by

bezokolicznik: barwić

imiesłów przysłówkowy współczesny: barwiąc

gerundium: barwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. barwienie
barwienia
D. barwienia
barwień
C. barwieniu
barwieniom
B. barwienie
barwienia
N. barwieniem
barwieniami
Ms. barwieniu
barwieniach
W. barwienie
barwienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: barwiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. barwiący
barwiący
barwiący
barwiące
barwiąca
D. barwiącego
barwiącego
barwiącego
barwiącego
barwiącej
C. barwiącemu
barwiącemu
barwiącemu
barwiącemu
barwiącej
B. barwiącego
barwiącego
barwiący
barwiące
barwiącą
N. barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącą
Ms. barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. barwiący
barwiący
barwiące
barwiące
D. barwiących
barwiących
barwiących
barwiących
C. barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącym
B. barwiących
barwiących
barwiących
barwiące
N. barwiącymi
barwiącymi
barwiącymi
barwiącymi
Ms. barwiących
barwiących
barwiących
barwiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: barwiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. barwiony
barwiony
barwiony
barwione
barwiona
D. barwionego
barwionego
barwionego
barwionego
barwionej
C. barwionemu
barwionemu
barwionemu
barwionemu
barwionej
B. barwionego
barwionego
barwiony
barwione
barwioną
N. barwionym
barwionym
barwionym
barwionym
barwioną
Ms. barwionym
barwionym
barwionym
barwionym
barwionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. barwieni
barwieni
barwione
barwione
D. barwionych
barwionych
barwionych
barwionych
C. barwionym
barwionym
barwionym
barwionym
B. barwionych
barwionych
barwionych
barwione
N. barwionymi
barwionymi
barwionymi
barwionymi
Ms. barwionych
barwionych
barwionych
barwionych

Składnia

bez ograniczeń + barwić +
CO + (na JAKOŚ)
bez ograniczeń + barwić +
CO + (na CO)
bez ograniczeń + barwić +
CO + (CZYM)

2. nadawać barwę

Definicja

sprawiać, że coś wydaje się mieć przez pewien czas jakiś kolor

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zabarwiać

Połączenia

  • blask słońca, księżyc, ogień, słońce, światło barwi coś
  • barwić policzki

Cytaty

Powitaniom towarzyszyły kordialne gesty i komplementy pod adresem zaproszonych, a delikatny rumieniec barwiący szczyty policzków Przyjemskiego świadczył o rozsądnym przyjęciu kilku kieliszeczków dla kurażu i dobrego nastroju.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Racibórz tonął w ogniu barwiąc na czerwono niebo, po którym złowrogo przesuwały się czarne kontury samolotów, bombardujących dywanowo miasto.

źródło: NKJP: MB: Dziwne drogi Opatrzności Boskiej, Nowiny Raciborskie, 2003-04-02

Przez ogromne skrzydła przeświecał blask słoneczny, barwiąc je na złocistoróżowo.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

[...] piątego grudnia nieomal zawsze było biało i wieczorem kolorowe latarki Mikołajowego orszaku barwiły śniegową biel na czerwono [...].

źródło: NKJP: Przed świętami, Dziennik Polski, 2002-12-07

Od dwóch dni na chodnikach leżał śnieg, pierwszy śnieg nowego tysiąclecia. Latarnie sodowe barwiły go na pomarańczowo i szło się, jakby brodząc w owocowym musie.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. barwię
barwimy
2 os. barwisz
barwicie
3 os. barwi
barwią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. barwiłem
+(e)m barwił
barwiłam
+(e)m barwiła
barwiłom
+(e)m barwiło
barwiliśmy
+(e)śmy barwili
barwiłyśmy
+(e)śmy barwiły
2 os. barwiłeś
+(e)ś barwił
barwiłaś
+(e)ś barwiła
barwiłoś
+(e)ś barwiło
barwiliście
+(e)ście barwili
barwiłyście
+(e)ście barwiły
3 os. barwił
barwiła
barwiło
barwili
barwiły

bezosobnik: barwiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę barwił
będę barwić
będę barwiła
będę barwić
będę barwiło
będę barwić
będziemy barwili
będziemy barwić
będziemy barwiły
będziemy barwić
2 os. będziesz barwił
będziesz barwić
będziesz barwiła
będziesz barwić
będziesz barwiło
będziesz barwić
będziecie barwili
będziecie barwić
będziecie barwiły
będziecie barwić
3 os. będzie barwił
będzie barwić
będzie barwiła
będzie barwić
będzie barwiło
będzie barwić
będą barwili
będą barwić
będą barwiły
będą barwić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. barwijmy
barwmy
2 os. barw
barwij
barwcie
barwijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. barwiłbym
bym barwił
barwiłabym
bym barwiła
barwiłobym
bym barwiło
barwilibyśmy
byśmy barwili
barwiłybyśmy
byśmy barwiły
2 os. barwiłbyś
byś barwił
barwiłabyś
byś barwiła
barwiłobyś
byś barwiło
barwilibyście
byście barwili
barwiłybyście
byście barwiły
3 os. barwiłby
by barwił
barwiłaby
by barwiła
barwiłoby
by barwiło
barwiliby
by barwili
barwiłyby
by barwiły

bezosobnik: barwiono by

bezokolicznik: barwić

imiesłów przysłówkowy współczesny: barwiąc

gerundium: barwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. barwienie
barwienia
D. barwienia
barwień
C. barwieniu
barwieniom
B. barwienie
barwienia
N. barwieniem
barwieniami
Ms. barwieniu
barwieniach
W. barwienie
barwienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: barwiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. barwiący
barwiący
barwiący
barwiące
barwiąca
D. barwiącego
barwiącego
barwiącego
barwiącego
barwiącej
C. barwiącemu
barwiącemu
barwiącemu
barwiącemu
barwiącej
B. barwiącego
barwiącego
barwiący
barwiące
barwiącą
N. barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącą
Ms. barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. barwiący
barwiący
barwiące
barwiące
D. barwiących
barwiących
barwiących
barwiących
C. barwiącym
barwiącym
barwiącym
barwiącym
B. barwiących
barwiących
barwiących
barwiące
N. barwiącymi
barwiącymi
barwiącymi
barwiącymi
Ms. barwiących
barwiących
barwiących
barwiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: barwiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. barwiony
barwiony
barwiony
barwione
barwiona
D. barwionego
barwionego
barwionego
barwionego
barwionej
C. barwionemu
barwionemu
barwionemu
barwionemu
barwionej
B. barwionego
barwionego
barwiony
barwione
barwioną
N. barwionym
barwionym
barwionym
barwionym
barwioną
Ms. barwionym
barwionym
barwionym
barwionym
barwionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. barwieni
barwieni
barwione
barwione
D. barwionych
barwionych
barwionych
barwionych
C. barwionym
barwionym
barwionym
barwionym
B. barwionych
barwionych
barwionych
barwione
N. barwionymi
barwionymi
barwionymi
barwionymi
Ms. barwionych
barwionych
barwionych
barwionych

Składnia

Rz nieżywotne + barwić +
CO + (na JAKOŚ)
Rz nieżywotne + barwić +
(na CO)
Rz nieżywotne + barwić +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json