UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaduszny

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaduszny	zaduszny	zaduszny	zaduszne	zaduszna
D.	zadusznego	zadusznego	zadusznego	zadusznego	zadusznej
C.	zadusznemu	zadusznemu	zadusznemu	zadusznemu	zadusznej
B.	zadusznego	zadusznego	zaduszny	zaduszne	zaduszną
N.	zadusznym	zadusznym	zadusznym	zadusznym	zaduszną
Ms.	zadusznym	zadusznym	zadusznym	zadusznym	zadusznej
W.	zaduszny	zaduszny	zaduszny	zaduszne	zaduszna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaduszni	zaduszni	zaduszne	zaduszne
D.	zadusznych	zadusznych	zadusznych	zadusznych
C.	zadusznym	zadusznym	zadusznym	zadusznym
B.	zadusznych	zadusznych	zadusznych	zaduszne
N.	zadusznymi	zadusznymi	zadusznymi	zadusznymi
Ms.	zadusznych	zadusznych	zadusznych	zadusznych
W.	zaduszni	zaduszni	zaduszne	zaduszne

Pochodzenie

Od: wyrażenia przyimkowego za duszę / za dusze z przyrostkiem -ny, por. zaduszne danie 'zapis w testamencie'

1. czas

Definicja

książk.

związany z Zaduszkami - świętem w religii katolickiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaduszkowy

Połączenia

święta, uroczystości zaduszne

Cytaty

	W czasie zadusznym płoną znicze przy pomnikach i obeliskach obok trasy, przy krzyżach w ogródkach przydomowych, na gołym asfalcie. źródło: NKJP: (AWZ): Zakopianka zaduszna, Gazeta Krakowska, 2001-11-07
	Odpusty, które gromadzą od 80 do 100 sprzedawców, nie cieszą się tak wielką popularnością jak święta zaduszne, podczas których stoiska wokół cmentarzy chce prowadzić ponad 500 osób. źródło: NKJP: Bitwa o handel, Dziennik Polski, 2001-02-15
	Iw nie znosiła chryzantem, uważając, że są to kwiaty nagrobne, zaduszne, przypominające zmarłych... źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997
	Tak migają znicze zaduszne na stromym cmentarzu w Kazimierzu. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Kultura, Gazeta Wyborcza, 1994-11-18

2. uczta

Definicja

związany z pamięcią o duszach osób zmarłych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaduszkowy

Połączenia

dzień zaduszny; ceremonia, uroczystość zaduszna; biesiady, uczty zaduszne

Cytaty

	Wyobraźnia ludu dawnych lat w ten dzień tak dalece ożywiała zmarłych, że stawiano na ich grobach różne potrawy. Drugim akcentem dnia zadusznego było palenie ognia. Od XVI-XVII w. ogniska zaczęto palić przy kościelnych cmentarzach. Od takich ognisk przyjął się późniejszy zwyczaj zapalania na grobach bliskich świec i zniczy. źródło: NKJP: Zaduszkowe wspomnienia, Co Tydzień Jaworzno, 2003-10-22
	Dawniej obchodzono jeszcze trzeci dzień Wielkanocy. W niektórych rejonach Polski był on dniem zadusznym, podczas którego wspominano zmarłych, zanoszono pokarmy na ich groby i symbolicznie spożywano wspólny posiłek. źródło: NKJP: (B.Twardochleb): Wielkanoc - największe święto chrześcijaństwa, Kurier Szczeciński, nr 29/03, 2002
	Pierwotnie na kontynencie europejskim obchodzono Zaduszki co najmniej pięć razy w roku. Taką zaduszną uroczystością jest czczenie we wtorek po Wielkanocy u stóp mogiły Krakusa tzw. Rękawki. Uczestniczący w niej ludzie nie zdają sobie sprawy, iż biorą udział w symbolicznej stypie pogrzebowej, zaduszkach wiosennych. źródło: NKJP: Duszyczki i miodek, Dziennik Polski, 2003-10-25
	W bożonarodzeniowych zwyczajach i obrzędach można odnaleźć symbolikę zaduszną - choćby pozostawianie wolnego miejsca przy stole dla niezapowiedzianego gościa czy spożywanie kolacji wigilijnej w milczeniu i nastroju powagi, wreszcie postne potrawy z maku, grzybów, miodu, ziaren zbóż, grochu, fasoli. Z tych składników przyrządzano również jadło, które podawano na ucztach zadusznych albo zanoszono na groby zmarłych. źródło: NKJP: Renata Hryń-Kuśmierek: Świąteczna opowieść, Wiedza i Życie, nr 12, 1998

3. koncert

Definicja

związany z zaduszkami - imprezą o charakterze artystycznym, modlitewnym lub wspomnieniowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaduszkowy

Połączenia

spotkanie zaduszne

Cytaty

Na zaproszenie artystów [...] do ich domu w Mszanie Dolnej przyszła młodzież na spotkanie zaduszne.

źródło: NKJP: Zaduszki w Mszanie Dolnej, Gazeta Krakowska, 2005-11-03

Dziś z koncertem zadusznym wystąpi [...] grupa jazzowa [...].

źródło: NKJP: „Chameleon” w „Wiluszówce”, Dziennik Polski, 2002-11-16

Uczestnicy zadusznego spotkania wysłuchają wierszy w wykonaniu młodzieży z miejscowego Zespołu Szkół Ponadpodstawowych.

źródło: NKJP: Zaduszki z poezją, Dziennik Bałtycki, 2011

Frazeologizmy

Dzień Zaduszny

Data ostatniej modyfikacji: 21.09.2018