UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozpromienić się

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpromienię się
rozpromienimy się
2 os. rozpromienisz się
rozpromienicie się
3 os. rozpromieni się
rozpromienią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpromieniłem się
+(e)m się rozpromienił
rozpromieniłam się
+(e)m się rozpromieniła
rozpromieniłom się
+(e)m się rozpromieniło
rozpromieniliśmy się
+(e)śmy się rozpromienili
rozpromieniłyśmy się
+(e)śmy się rozpromieniły
2 os. rozpromieniłeś się
+(e)ś się rozpromienił
rozpromieniłaś się
+(e)ś się rozpromieniła
rozpromieniłoś się
+(e)ś się rozpromieniło
rozpromieniliście się
+(e)ście się rozpromienili
rozpromieniłyście się
+(e)ście się rozpromieniły
3 os. rozpromienił się
rozpromieniła się
rozpromieniło się
rozpromienili się
rozpromieniły się

bezosobnik: rozpromieniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpromieńmy się
2 os. rozpromień się
rozpromieńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpromieniłbym się
bym się rozpromienił
rozpromieniłabym się
bym się rozpromieniła
rozpromieniłobym się
bym się rozpromieniło
rozpromienilibyśmy się
byśmy się rozpromienili
rozpromieniłybyśmy się
byśmy się rozpromieniły
2 os. rozpromieniłbyś się
byś się rozpromienił
rozpromieniłabyś się
byś się rozpromieniła
rozpromieniłobyś się
byś się rozpromieniło
rozpromienilibyście się
byście się rozpromienili
rozpromieniłybyście się
byście się rozpromieniły
3 os. rozpromieniłby się
by się rozpromienił
rozpromieniłaby się
by się rozpromieniła
rozpromieniłoby się
by się rozpromieniło
rozpromieniliby się
by się rozpromienili
rozpromieniłyby się
by się rozpromieniły

bezosobnik: rozpromieniono by się

bezokolicznik: rozpromienić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozpromieniwszy się

gerundium: rozpromienienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozpromienienie się
rozpromienienia się
D. rozpromienienia się
rozpromienień się
C. rozpromienieniu się
rozpromienieniom się
B. rozpromienienie się
rozpromienienia się
N. rozpromienieniem się
rozpromienieniami się
Ms. rozpromienieniu się
rozpromienieniach się
W. rozpromienienie się
rozpromienienia się

odpowiednik aspektowy: rozpromieniać się

Pochodzenie

Zob. promień

1. światłem

Definicja

zostać poddanym działaniu źródła światła i w konsekwencji stać się lepiej widocznym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozświetlić się

Cytaty

[...] powoli zdjęłam naszyjnik i założyłam chłopakowi, nagle pokój rozpromienił się jasnym światłem.

źródło: Internet: samequizy.pl

Kiedy świat rozpromienił się pierwszymi różowymi promieniami, Luna poczuła ukłucie smutku.

źródło: Internet: anisem.my3gb.com

Cała polana rozpromieniła się światłem, dając znak, że naszyjnik odnalazł swojego prawowitego właściciela [...].

źródło: Internet: fanfiction.net

Nie myśląc o konsekwencjach, zapalił światło. Cały salon rozpromienił się [...].

źródło: Internet: bo-liczy-sie-banan.blogspot.com

Składnia

bez ograniczeń + rozpromienić się +
CZYM

2. o słońcu

Definicja

zacząć wydzielać jakiekolwiek światło lub światło o większej intensywności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat słońce i księżyc, pory dnia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozświetlić się

Cytaty

Słońce rozpromieniło się, malując na ścianie pokoju arabeski ze wzorów firanki. Wstaje nowy dzień.

źródło: Parę rzeczy mi nie wyszło, Gazeta Lubuska, 2008-05-27 (gazetalubuska.pl)

3. uśmiechem

Definicja

zacząć wyglądać w sposób wskazujący na to, że ktoś odczuwa coś przyjemnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozjaśnić się, rozświetlić się

Połączenia

  • twarz rozpromieniła się

Cytaty

- Masz bardzo piękne włosy - powiedział.
- Naprawdę… są ładne? - spytała nieśmiało i jej twarz rozpromieniła się radością.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Buzie małych pacjentów rozpromieniły się, gdy zobaczyli pluszowe misiaczki, owoce i wielką planszę z życzeniami [...].

źródło: NKJP: (JUMB): Łańcuszek serc, Gazeta Krakowska, 2003-06-05

Trwało to przez jakieś pięć minut, podczas których admiralska gęba rozpromieniła się piękną purpurą, a oczy zaświeciły niezwykłym blaskiem spod szpakowatych brwi. Przyspieszony oddech i wypięta chuda klata świadczyły wyraźnie, że admirał słucha rzeczy wielkich i wzniosłych.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Zrobił odpychającą minę: „kolejny natręt”. I to płci żeńskiej. Rozpromienił się, gdy wyjęłam z kieszeni zdjęcie ojca. Wziął je do ręki, patrzał, patrzał...

źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Składnia

bez ograniczeń + rozpromienić się +
(CZYM)

4. o bólu

Definicja

o bólu: przejść z jednego miejsca w inne miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozejść się, rozprzestrzenić się

Cytaty

Otóż od jakiegoś tygodnia strasznie boli mnie noga właśnie w łydce, a teraz już ból się rozpromienił [...] aż do kolana.

źródło: Internet: biomedical.pl

Karol powinien był zemdleć, ale tak się nie stało. Ból rozpromienił się po całym jego ciele i zawładnął nim psychicznie.

źródło: Internet: horror.com.pl

Składnia

bez ograniczeń + rozpromienić się +
GDZIE
Data ostatniej modyfikacji: 11.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json