UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczuć

Chronologizacja

1424, SStp
Współczesna postać bezokolicznika nowsza wobec stp. szczwać.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szczuję	szczujemy
2 os.	szczujesz	szczujecie
3 os.	szczuje	szczują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczułem +(e)m szczuł	szczułam +(e)m szczuła	szczułom +(e)m szczuło	szczuliśmy +(e)śmy szczuli	szczułyśmy +(e)śmy szczuły
2 os.	szczułeś +(e)ś szczuł	szczułaś +(e)ś szczuła	szczułoś +(e)ś szczuło	szczuliście +(e)ście szczuli	szczułyście +(e)ście szczuły
3 os.	szczuł	szczuła	szczuło	szczuli	szczuły

bezosobnik: szczuto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szczuł będę szczuć	będę szczuła będę szczuć	będę szczuło będę szczuć	będziemy szczuli będziemy szczuć	będziemy szczuły będziemy szczuć
2 os.	będziesz szczuł będziesz szczuć	będziesz szczuła będziesz szczuć	będziesz szczuło będziesz szczuć	będziecie szczuli będziecie szczuć	będziecie szczuły będziecie szczuć
3 os.	będzie szczuł będzie szczuć	będzie szczuła będzie szczuć	będzie szczuło będzie szczuć	będą szczuli będą szczuć	będą szczuły będą szczuć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szczujmy
2 os.	szczuj	szczujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczułbym bym szczuł	szczułabym bym szczuła	szczułobym bym szczuło	szczulibyśmy byśmy szczuli	szczułybyśmy byśmy szczuły
2 os.	szczułbyś byś szczuł	szczułabyś byś szczuła	szczułobyś byś szczuło	szczulibyście byście szczuli	szczułybyście byście szczuły
3 os.	szczułby by szczuł	szczułaby by szczuła	szczułoby by szczuło	szczuliby by szczuli	szczułyby by szczuły

bezosobnik: szczuto by

bezokolicznik: szczuć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szczując

gerundium: szczucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczucie	szczucia
D.	szczucia	szczuć
C.	szczuciu	szczuciom
B.	szczucie	szczucia
N.	szczuciem	szczuciami
Ms.	szczuciu	szczuciach
W.	szczucie	szczucia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szczujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczujący	szczujący	szczujący	szczujące	szczująca
D.	szczującego	szczującego	szczującego	szczującego	szczującej
C.	szczującemu	szczującemu	szczującemu	szczującemu	szczującej
B.	szczującego	szczującego	szczujący	szczujące	szczującą
N.	szczującym	szczującym	szczującym	szczującym	szczującą
Ms.	szczującym	szczującym	szczującym	szczującym	szczującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczujący	szczujący	szczujące	szczujące
D.	szczujących	szczujących	szczujących	szczujących
C.	szczującym	szczującym	szczującym	szczującym
B.	szczujących	szczujących	szczujących	szczujące
N.	szczującymi	szczującymi	szczującymi	szczującymi
Ms.	szczujących	szczujących	szczujących	szczujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szczuty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczuty	szczuty	szczuty	szczute	szczuta
D.	szczutego	szczutego	szczutego	szczutego	szczutej
C.	szczutemu	szczutemu	szczutemu	szczutemu	szczutej
B.	szczutego	szczutego	szczuty	szczute	szczutą
N.	szczutym	szczutym	szczutym	szczutym	szczutą
Ms.	szczutym	szczutym	szczutym	szczutym	szczutej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczuci	szczuci	szczute	szczute
D.	szczutych	szczutych	szczutych	szczutych
C.	szczutym	szczutym	szczutym	szczutym
B.	szczutych	szczutych	szczutych	szczute
N.	szczutymi	szczutymi	szczutymi	szczutymi
Ms.	szczutych	szczutych	szczutych	szczutych

odpowiednik aspektowy: poszczuć

Pochodzenie

psł. *ščьvati, *ščujǫ 'pobudzać, zachęcać do rzucenia się na kogoś, na coś, szczuć'

Współczesna postać bezokolicznika jest wtórna (analogia do tematu form osobowych).

1. psem

Definicja

zachęcać zwierzę, żeby atakowało inne zwierzę lub człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

szczuć psami

Cytaty

	Kto szczuje psem człowieka, podlega karze grzywny do 1000 złotych albo karze nagany. źródło: NKJP: Kodeks Wykroczeń
	Nie lękał się niczego, szczuł byki psami, strzelał celnie z łuku do mniejszej zwierzyny, wdrapywał się zręcznie na najwyższe palmy i naśladował przednio głosy zwierząt. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952
	W końcu rozzłoszczony staruszek poskarżył się rodzinie, że pielęgniarki szczują na niego psa. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi: tom 1 i ostatni – Czaszka, 1996
	Takich psów nie spotyka się na spacerze w parku - siedzą w kojcach. Właściciele je szczują, karmią padliną, rzucają im inne psy na pożarcie. źródło: NKJP: Maria Wiernikowska: Wojna z psami, Gazeta Wyborcza, 1994-06-13

Składnia

	+	szczuć	+	KOGO/CO + (CZYM)
	+	szczuć	+	CO + (na KOGO)

2. przeciwko rządowi

Definicja

pot. pejorat.

podburzać kogoś do działania przeciw komuś innemu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	szczwać
	hiperonimy:	podburzać

Cytaty

	I oto w przeddzień minister szczuje opinię publiczną na dwóch anestezjologów z Łodzi. źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Uśpić lekarza, Gazeta Wyborcza, 1999-01-09
	- W tym niedużym mieszkaniu Krzysztof kręcił się wśród paru osób i w kółko szczuł jednych przeciw drugim - wspomina. źródło: NKJP: Tomasz Lis: Kompleks polski, Ozon, nr 7, 2005
	Po co szczuć obywateli przeciw lekarzom? źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Bajka pani rzecznik, Gazeta Wyborcza, 1997-04-25
	Może to być pozostałość przeszłości, gdzie historyczna niechęć do warstw wyższych splotła się z komunistycznym szczuciem na tych, którzy uważają się za lepszych, a nie wiedzą, co to ciężka praca. źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Nieuchronna normalność, Gazeta Wyborcza, 1992-11-28

Składnia

	+	szczuć	+	KOGO + na KOGO
	+	szczuć	+	KOGO + przeciw KOMU

Frazeologizmy

ktoś szczuje cycem

Data ostatniej modyfikacji: 03.04.2018