UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

emalia

Chronologizacja

1825, Ignacy Fonberg, Słownik wyrazów chemicznych, books.google.pl

1.a szkliwo

Definicja

twarda, szklista substancja używana do pokrywania wyrobów ceramicznych, pełniąca funkcję ochronną

Pochodzenie

niem. emaille

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  glazura, szkliwo
hiperonimy:  powłoka

Połączenia

  • matowa, połyskująca emalia
  • emalia kubka, wanny
  • emalia odpryskuje

Cytaty

Mocna, czarna herbata wgryzała się w emalię stojącego przed nim kubka.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Kiedy sztuczna szczęka Bishopa została przypadkowo uszkodzona przez ogień, zabrał to, co zostało do swej kuźni i stopioną emalię zastąpił powłoką ze srebra [...].

źródło: NKJP: Roberto Tomsho: Zamek jak malowanie, Gazeta Wyborcza, 1996-02-19

Złotnik spisał się doskonale. Łącząc złoto, emalię i drogie kamienie, stworzył prawdziwe dzieło sztuki.

źródło: NKJP: Jajko Fabergé, Polityka, 2007-10-29

Orzeł z białej emalii osadzony został na maltańskim krzyżu, którego ramiona pokryto emalią w polskich barwach narodowych, a końce ozdobiono brylantami.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Najwyższe polskie odznaczenie, Polityka, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emalia
 emalie
D. emalii
 emalii
 neut
emalij
 char
C. emalii
 emaliom
B. emalię
 emalie
N. emalią
 emaliami
Ms. emalii
 emaliach
W. emalio
 emalie

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b wyrób

Definicja

przedmiot pokrywany emalią - substancją

Pochodzenie

niem. emaille

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Połączenia

  • średniowieczna emalia
  • brąz, ceramika i emalia
  • kolekcja emalii

Cytaty

[...] zagrabione obiekty trafiały z reguły do prywatnych kolekcji [...] - w ten sposób znalazła się w Ameryce słynna emalia średniowieczna ze zbiorów w Gołuchowie.

źródło: NKJP: Agnieszka Dajbor: Rewindykacji nie będzie, Gazeta Wyborcza, 1992-07-16

Artysta zgromadził ponad 300 eksponatów; w skład tej kolekcji wchodziły: brązy, ceramika, emalie, wyroby z laki, szkło, rzeźba w kości i kamieniu.

źródło: NKJP: (MIR): Meble i muzyka, Gazeta Krakowska, 2003-10-03

[...] w zbiorach znajdują się [...] m.in. słynna kolekcja średniowiecznych emalii z Limoges, najstarszy w zbiorach polskich arras brukselski [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Bik, Renata Gluza: Czy Muzeum Czartoryskich..., Gazeta Wyborcza, 1997-09-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emalia
 emalie
D. emalii
 emalii
 neut
emalij
 char
C. emalii
 emaliom
B. emalię
 emalie
N. emalią
 emaliami
Ms. emalii
 emaliach
W. emalio
 emalie

2.a farba

Definicja

twarda i błyszcząca farba używana do dekorowania i zabezpieczania przedmiotów z drewna lub metalu

Pochodzenie

niem. emaille

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  farba

Połączenia

  • biała, błękitna, kolorowa; mleczna, przezroczysta; matowa, połyskująca emalia
  • emalia do drewna, do metalu
  • malować, pokrywać coś emalią

Cytaty

Ona stała tyłem do okna, z którego odłaziła emalia.

źródło: NKJP: Michał Witkowski: Margot, 2009

[...] ramiona dużego krzyża pokrywa emalia w kolorze ciemnego kobaltu [...].

źródło: NKJP: Internet

Emalie tworzą powłoki kryjące, maluje się nimi drewno (stolarkę okienną i drzwiową), lamperie, a także elementy ze stali i żeliwa [...].

źródło: NKJP: Marek Rusinowicz: Remont, Cztery kąty, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emalia
 emalie
D. emalii
 emalii
 neut
emalij
 char
C. emalii
 emaliom
B. emalię
 emalie
N. emalią
 emaliami
Ms. emalii
 emaliach
W. emalio
 emalie

2.b technika

Definicja

technika zdobienia przedmiotów za pomocą emalii - farby

Pochodzenie

niem. emaille

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Połączenia

  • olej, akwarela i emalia
  • technika emalii
  • zajmować się emalią

Cytaty

Szczególnie trudna technika to emalia. Tutaj trzeba ogromnej biegłości i wielkiego doświadczenia, by przewidzieć jaki finalnie będzie obraz, jakie będą kolory.

źródło: NKJP: (MAS): Feliks Lis, Gazeta Krakowska, 2002-09-23

[...] będziemy mogli zobaczyć wystawę z kolekcji Muzeum Zamek Górków w Szamotułach. Znajdzie się na niej [...] 50 niewielkich ikon wykonanych w technice emalii [...].

źródło: NKJP: Michał Jankowiak: Prawosławny Poznań Festiwal, Gazeta Poznańska, 2007-10-05

Artysta - prezentujący doskonały poziom wykonania w technice olejnej, pastelowej i emalii - był najbardziej cenionym w swoim czasie malarzem [...].

źródło: NKJP: (MP): Portrecista, Dziennik Bałtycki, 2006-02-21

Kwiaty maluje głównie pastelami, ale uprawia od 40 lat także inne dyscypliny plastyczne: grafikę warsztatową, olej, akwarelę, gipsoryt, emalię [...].

źródło: NKJP: Sto prac Berdaków, Dziennik Polski, 1999-06-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emalia
 emalie
D. emalii
 emalii
 neut
emalij
 char
C. emalii
 emaliom
B. emalię
 emalie
N. emalią
 emaliami
Ms. emalii
 emaliach
W. emalio
 emalie

Inne uwagi

Zwykle lp

3. wiadomość

Definicja

pot.  żart. 
mail - wiadomość

Pochodzenie

ang. e-mail

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mail

Połączenia

  • długa, zawiła emalia
  • pisać, wysyłać emalię

Cytaty

[...] piszę tę emalię na komputerze, który przecież nie powinien istnieć, jako że został zbudowany dzięki niedziałającym prawom fizyki.

źródło: NKJP: Internet

Wszystkich zainteresowanych spływem kajakowym proszę o emalię [...].

źródło: NKJP: Internet

Jesteśmy wtedy zajęte - zmywaniem makijażu, rozmową telefoniczną, robieniem herbaty, rozwiązywaniem krzyżówki, wysyłaniem emalii do koleżanki z firmy.

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Podsłuchany monolog Damy, Polityka, 2002-03-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emalia
 emalie
D. emalii
 emalii
 neut
emalij
 char
C. emalii
 emaliom
B. emalię
 emalie
N. emalią
 emaliami
Ms. emalii
 emaliach
W. emalio
 emalie

4. adres

Definicja

pot.  żart. 
mail - adres

Pochodzenie

ang. e-mail

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mail
hiperonimy:  adres

Cytaty

Problem w tym, że po wykręceniu numeru telefonu firmy słychać komunikat, że nie ma takiego numeru, a emalia podana na stronie [...] nie istnieje.

źródło: NKJP: Internet

- Zadzwoń do mnie na komórkę! A jeśli nie masz komórki, to może wymienimy się emaliami?

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emalia
 emalie
D. emalii
 emalii
 neut
emalij
 char
C. emalii
 emaliom
B. emalię
 emalie
N. emalią
 emaliami
Ms. emalii
 emaliach
W. emalio
 emalie
Data ostatniej modyfikacji: 24.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN