UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

maszynista

Chronologizacja

1803, Gazeta Warszawska, nr 85, polona.pl
Inne znaczenie: 'osoba obsługująca jakieś urządzenia chirurgiczne'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. maszynista
maszyniści
ndepr
maszynisty
depr
D. maszynisty
maszynistów
C. maszyniście
maszynistom
B. maszynistę
maszynistów
N. maszynistą
maszynistami
Ms. maszyniście
maszynistach
W. maszynisto
maszyniści
ndepr
maszynisty
depr

Pochodzenie

niem. Maschinist

1. na kolei

Definicja

osoba, która prowadzi pociąg

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Połączenia

  • 28-letni, 43-letni; starszy; kolejowy; nietrzeźwy, pijany maszynista
  • maszynista ekspresu, elektrowozu, kolei (państwowych), lokomotywy, metra, parowozu, PKP, pociągu, pojazdów trakcyjnych, składu (towarowego)
  • maszynista na kolei
  • budka, kabina, miejsce; praca, stanowisko, uprawnienia; pomocnik; błąd, czujność maszynisty
  • podwyżki, praca dla maszynistów
  • kandydat na maszynistę
  • maszynista kieruje, trąbi, gwiżdże, zatrzymuje pociąg
  • kształcić maszynistów
  • być, zostać maszynistą

Cytaty

Maszynista składu towarowego relacji Bytom-Medyka nie zdołał wyhamować i rozpędzony pociąg rozjechał kobietę na śmierć.

źródło: NKJP: (mab): Samobójstwo na torach, Dziennik Polski, 2003-08-08

[...] rozczarowało go, że maszynista - pan i władca pochłaniającej kilometry maszyny - widzi w istocie tak niewiele [...]. O ileż przyjemniej by było, gdyby budka maszynisty znajdowała się z przodu i można by obserwować, jak tor wbiega pod dolne krawędzie okien.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Nieznajomy nazywał się Klimiuk. Był maszynistą na kolei. Oprócz prowadzenia pociągów zajmował się, rzecz oczywista, rewolucją.

źródło: NKJP: Włodzimierz Pawluczuk: Judasz, 2004

Podkłady kolejowe z syberyjskiej jodły w szerokotorowej Linii Hutniczo-Siarkowej [...]obecnie próchnieją w zastraszającym tempie. Tory ruszają się, maszyniści prowadzą pociągi z duszą na ramieniu.

źródło: NKJP: Mieszanka, Gazeta Wyborcza, 1992-12-17

2. w fabryce

Definicja

osoba obsługująca maszyny w fabryce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł osoby związane z przemysłem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Połączenia

  • maszynista kołowrotu, maszyny wyciągowej, wiertni; maszyn offsetowych; maszyniści ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych
  • maszynista z szybu wyciągowego
  • maszynista na betoniarce, maszynista w drukarni
  • murarz, maszynista lub odlewnik
  • pomocnik maszynisty; praca maszynistów

Cytaty

Każdy murarz, maszynista lub odlewnik wchodzący do środka zdejmował z głowy czapkę w jodełkę i gniótł ją w rękach, rozglądając się ze zdumieniem po ścianach i sufitach [...].

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Sny i kamienie, 1999

[...] Pan Józef, niegdyś maszynista na betoniarce, dziś rencista drugiej grupy, dwa lata temu przyszedł na akademię i powiedział: „chcę zostać modelem”.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Dla sztuki, dla chleba, Gazeta Wyborcza, 1992-05-11

Maszynista maszyn offsetowych, oferta 283/001: wymagane wykształcenie kierunkowe, nadto staż pracy minimum 2 lata, uregulowany stosunek do służby wojskowej, praca stała.

źródło: NKJP: Oferty pracy, Dziennik Polski, 2001-08-19

3. w teatrze

Definicja

osoba, która ustawia dekoracje w teatrze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Połączenia

  • maszynista w teatrze
  • praca maszynisty

Cytaty

W szkołach aktorskich wymagana jest żelazna kondycja, a tym nie mogę się pochwalić. [...] Reżyseria, scenografia, może praca maszynisty w teatrze – sprawiłyby mi wiele radości.

źródło: NKJP: M. Imielski: Życie jest przyjemne, Tygodnik Ciechanowski, 2003-03-30

Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json