UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

możnowładczy

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. możnowładczy
możnowładczy
możnowładczy
możnowładcze
możnowładcza
D. możnowładczego
możnowładczego
możnowładczego
możnowładczego
możnowładczej
C. możnowładczemu
możnowładczemu
możnowładczemu
możnowładczemu
możnowładczej
B. możnowładczego
możnowładczego
możnowładczy
możnowładcze
możnowładczą
N. możnowładczym
możnowładczym
możnowładczym
możnowładczym
możnowładczą
Ms. możnowładczym
możnowładczym
możnowładczym
możnowładczym
możnowładczej
W. możnowładczy
możnowładczy
możnowładczy
możnowładcze
możnowładcza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. możnowładczy
możnowładczy
możnowładcze
możnowładcze
D. możnowładczych
możnowładczych
możnowładczych
możnowładczych
C. możnowładczym
możnowładczym
możnowładczym
możnowładczym
B. możnowładczych
możnowładczych
możnowładczych
możnowładcze
N. możnowładczymi
możnowładczymi
możnowładczymi
możnowładczymi
Ms. możnowładczych
możnowładczych
możnowładczych
możnowładczych
W. możnowładczy
możnowładczy
możnowładcze
możnowładcze

Pochodzenie

Zob. możnowładca

1. związany z możnowładcą

Definicja

związany z możnowładcą

Cytaty

1.a tytuł

Definicja

typowy dla możnowładcy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Później wieś należała do osoczników (nazwa od osaczania dzikiego zwierza), wykorzystywanych podczas królewskich i możnowładczych łowów.

źródło: NKJP: Aneta Abramowicz: Białoruskie impresje, Tygodnik Siedlecki, 2008-09-10

Na przykład zastosowanie empor podkreślać miało królewski, możnowładczy, ale także i obronny charakter katedry, kościoła św. Andrzeja, czy rotundy wawelskiej.

źródło: NKJP: Małgorzata Iskra: Nie od razu Kraków lokowano, Gazeta Krakowska, 2007-06-01

Jako brat księcia, a potem króla Polski musiał mieć jakieś zabezpieczenie majątkowe, które podkreślałoby jego wyższą niż możnowładcza pozycję.

źródło: NKJP: Marek Kazimierz Barański: Dynastia Piastów w Polsce, 2005

Jeśli dobrze pamiętam, był to tytuł możnowładczy na dworach bizantyjskich.

źródło: Internet: androgyneous.digart.pl

Można uznać za bezsporne możnowładcze pochodzenie Beatryczy.

źródło: Internet: strzelno2.bloog.pl

1.b pałac

Definicja

należący do możnowładztwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • możnowładczy dwór, majątek; możnowładcza fortuna

Cytaty

Dwory monarsze czy możnowładcze miały oczywiście więcej pomieszczeń aniżeli domostwa ludności pospolitej.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

W miarę upływu czasu obciążenia te wzrastały, bo tylko tak powstawać mogły wielkie fortuny możnowładcze, takie jak Koniecpolskich [...].

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Podolska legenda: powstanie i pogrzeb polskiego Podola, 2007

Dzięki nim stało się możliwe zagospodarowanie nieużytecznych dotychczas puszcz, można też było powiększać majątki możnowładcze bez konieczności zdobywania coraz trudniej osiągalnych niewolników i bez potrzeby uzależniania wolnych chłopów.

źródło: NKJP: Marek Kazimierz Barański: Dynastia Piastów w Polsce, 2005

1.c ród

Definicja

składający się z możnowładców

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • możnowładczy ród; możnowładcza rodzina; możnowładcze elity

Cytaty

Z jednej strony, tworzyły się rody rycerskie i możnowładcze oraz powstawały duże posiadłości kościelne, z drugiej zaś, następował powolny proces uzależniania mieszkańców wsi od właścicieli danej ziemi.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

System panowania możnowładczych elit nad ludnością wiejską za pośrednictwem państwa wykazał tu znaczną żywotność.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Rządząca możnowładcza ekipa biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego w sytuacji sprzyjającej będzie dążyć do ograniczenia zakresu władzy rozdawniczej panującego, aby mieć nań większy wpływ, czego wyrazem był statut Władysława Warneńczyka wydany w 1440 r.

źródło: NKJP: Tadeusz Szulc: Z badań nad egzekucją praw, 2000

Omówione czynniki zróżnicowania społecznego posłużyły do sporządzenia zestawienia rodzin z województwa sieradzkiego od możnowładczych do średniozamożnych.

źródło: NKJP: Alicja Szymczakowa: Szlachta sieradzka w XV w.: magnifici et generosi, 1998

Chociaż należeli do najwyższej, możnowładczej warstwy rycerstwa, nie byli z założenia uważani za posiadaczy arystokratycznych cnót.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json