UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tożsamość

Chronologizacja

1812, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tożsamość
tożsamości
D. tożsamości
tożsamości
C. tożsamości
tożsamościom
B. tożsamość
tożsamości
N. tożsamością
tożsamościami
Ms. tożsamości
tożsamościach
W. tożsamości
tożsamości

Pochodzenie

Zob. tożsamy

1. własna

Definicja

świadomość własnych cech i własnej odrębności danej osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • tożsamość duchowa, indywidualna, kobieca, męska, osobowa, płciowa, podmiotowa, psychiczna, seksualna
  • tożsamość dziecka, kobiety, mężczyzny; partnera,
  • brak, poczucie tożsamości

Cytaty

Dziecko zostaje zatem odrzucone, zmuszone do porzucenia obiektu obsadzenia. Albo, mówiąc ściślej, przerwane zostają przededypalne, popędowe kateksje id, dzięki czemu buduje się dojrzała tożsamość dziecka.

źródło: NKJP: Tomasz Plata: Być i nie być, 2009

Erotyzacja relacji międzyludzkich, to inne zjawisko raniące tożsamość kobiety i mężczyzny, szczególnie zaś erotyzacja relacji dziecięcych, młodzieżowych.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Aby życie było szczęśliwe Wywiady i czaty, 2007

Posiadamy poczucie tożsamości, dzięki któremu czujemy swą indywidualność. To pojęcie tożsamości jest ważną kategorią w psychologii: brak tożsamości może prowadzić do różnych zaburzeń umysłowych

źródło: NKJP: Jerzy Prokopiuk: Herezja znaczy wolność, 2008

Składnia

bez ograniczeń + tożsamość +
KOGO

2. poczucie wspólnoty

Definicja

świadomość wspólnych cech i poczucie jedności z innymi w danej grupie społecznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Połączenia

  • tożsamość grupowa; artystyczna, etniczna; chrześcijańska, katolicka, żydowska; europejska, generacyjna, historyczna, ideowa, kapłańska; kolektywna, kulturalna, kulturowa, lokalna, narodowa, polityczna, regionalna, religijna, społeczna, zbiorowa
  • tożsamość Europy, firmy, grupy, Kościoła, miasta, narodu, rodziny; organizacji, Polaków, Polski, systemu
  • budowa, kryzys, odkrycie, poszanowanie, utrata tożsamości
  • budować, chronić, definiować, kształtować, niszczyć, odbudować, podtrzymać/podtrzymywać, tracić, umocnić/umacniać, utracić, uzyskać, zachować/zachowywać, zmienić/zmieniać tożsamość; poszukiwanie, utrzymanie tożsamości

Cytaty

Nie zapomnijmy, że do połowy naszego wieku tożsamość Europy polegała w głównej mierze na jedności jej kultury.

źródło: NKJP: Ludwik Lewin: Historia nie da się oszukać, Gazeta Wyborcza, 1994-04-02

Dwa czynniki zaważyły na roli, jaką strój odgrywał w dawnej kulturze ludowej, pierwszy to znaczenie, jakie przywiązywano do święta, drugi - rola stroju w kształtowaniu tożsamości grupy i potrzeba partycypowania w niej.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

[...] budowanie samoświadomości, budowanie tożsamości Kościoła nie jest dla Jana Pawła II celem samym w sobie. To nie jest budowanie po to, aby odgrodzić się od świata. To jest - choć pozornie brzmi to paradoksalnie - budowanie, aby wyjść do świata!

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat / z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997

Język literacki powstały na bazie wybranego przez nich dialektu miał być najważniejszym atrybutem przynależności etnicznej, dowodem niepowtarzalnej historii i tożsamości narodu.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Gdyby Mieszko I nie zaprzedał wiary przodków i tradycji, gdyby bronił wartości pogańskich i swojskiej tożsamości Polan, toby nie było Polaków ani Polski, z jej chrześcijańską tradycją, historią, tożsamością narodową i kulturą.

źródło: NKJP: Ernest Skalski: Gdyby Mieszko I nie zaprzedał wiary przodków i tradycji, Gazeta Wyborcza, 1995-12-22

Co więcej, w akcie 'oświecenia' człowiek uświadamia sobie swoją tożsamość z całym wszechświatem.

źródło: NKJP: Agnieszka Kozyra: Filozofia zen, 2004

Składnia

bez ograniczeń + tożsamość +
KOGO/CZEGO + z KIM/z CZYM
bez ograniczeń + tożsamość +
JAKA

3. dane personalne

Definicja

ogół cech i danych personalnych, które pozwalają zidentyfikować jakąś osobę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Połączenia

  • nieustalona tożsamość
  • tożsamość autora, bohatera, cudzoziemca, człowieka, denata, dziewczyny, informatora, inspektorów, kierowcy, klienta, kobiety, mężczyzny, napastnika, ofiary, oskarżonego, osoby, pokrzywdzonego, posiadacza pojazdu, sprawcy, stron, świadka, użytkownika, więźnia, właściciela, wyborcy, zatrzymanych
  • kradzież, weryfikacja, zaświadczenie, zmiana, znak tożsamości
  • odkryć/odkrywać, określić/określać, podać/podawać, potwierdzić/potwierdzać, sprawdzić/sprawdzać, stwierdzić/stwierdzać, ujawnić/ujawniać, ustalić/ustalać, zweryfikować tożsamość; poznanie, ukrycie/ukrywanie tożsamości osoby

Cytaty

W tajemnicy należy także zachować tożsamość autora materiału prasowego, listu do redakcji czy innych informacji, jeśli autor sobie tego życzy.

źródło: NKJP: Internet

Policjanci sprawdzili już ponad 200 rodzin w celu ustalenia tożsamości chłopca, którego ciało znaleziono w stawie na peryferiach Cieszyna.

źródło: NKJP: Wciąż nie ustalono tożsamości chłopca znalezionego w stawie koło Cieszyna, Gazeta Pomorska, 2010-03-26

Opisali swojego tajemniczego informatora dopiero później - w znanej książce „Wszyscy ludzie prezydenta” [...] Być może dziś, w rocznicę słynnego włamania, CBS ujawni tożsamość informatora.

źródło: NKJP: Człowiek z mroku, Gazeta Wyborcza, 1992-06-17

Wszystkie osoby, które mogą pomóc w ustaleniu tożsamości kierowcy i świadków wypadku policja prosi o kontakt telefoniczny [...]

źródło: NKJP: (dn): Policja szuka świadków wypadku, Dziennik Zachodni, 2007-01-12

Tylko nieliczne kraje wprowadziły w życie prawo definiujące ten rodzaj przestępstwa, dlatego w 2009 r. przypadki kradzieży tożsamości dotkną wielu niczego niespodziewających się użytkowników.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + tożsamość +
KOGO

4. sztuki

Definicja

coś, co sprawia, że możemy traktować jakieś działania lub ich efekty jako jedność

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Znając te dwie liczby oraz wiedząc, że Słońce jest niemal wyłącznie źródłem neutrin elektronowych, można było stwierdzić i ogłosić 19 czerwca tego roku, że dwie trzecie tych cząstek zmienia swoją tożsamość w drodze na Ziemię.

źródło: NKJP: Stanisław Mrówczyński: Długo po tańcach w Zurichu, Polityka, 2001-07-28

Możemy abstrahować od genezy psychologicznej dzieł sztuki, zachowując jedynie zasadę tonusu stylistycznego (tego, co stanowi, iż dane dzieło otrzymuje swą tożsamość przez to, że nawiązuje do zjawiska psychodelizmu) oraz wymowy przedstawienia sytuacji przechodzenia od narkotyku upadku, rozpaczy ku delos wybawienia [...]

źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997

Amerykańskie kino traci swoją tożsamość kulturową, co jest wynikiem globalizacji rynku filmowego.

źródło: NKJP: Rozmowa z Agnieszką Holand: Produkt globalny, Wprost, 45, 1997

5. jednakowość

Definicja

cecha czegoś, co jest takie samo, jak inny obiekt, o którym mowa

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  identyczność, jednakowość

Połączenia

  • tożsamość uczuć, wzorów, zjawisk, znaków

Cytaty

Nastała między nami pustka. Wypaliliśmy w sobie nawzajem wszystko, co nas jeszcze dzieliło. Jedność myśli i tożsamość uczuć?!

źródło: NKJP: Krystyna Kleczkowska: Uśmiech, oddech, ruch, Akant, 2007-07

Przez długi czas wierzyłem w tożsamość zjawisk wywoływanych moją metodą i tych, jakie na swój sposób wywołują mesmeryści [...]

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

Może stosowano je też do korespondencji między poszczególnymi władcami mykeńskimi, na co mogłaby wskazywać niemal tożsamość znaków owego pisma na tabliczkach z różnych zamków.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Biologiczne różnice między płciami, nawet przy tożsamości wzorów i metod wychowawczych, determinują odmienność przeżywania rzeczywistości.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia : po co nam filozofia, 1997

Człowiekowi jednemu Antoni Gołubiew przytaczał monolog przekupki wileńskiej w odpowiedzi na jego stwierdzenie o tożsamości wizerunków Matki Boskiej Częstochowskiej i Ostrobramskiej: „Może i prawda, że ta sama. [...]

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Składnia

bez ograniczeń + tożsamość +
CZEGO + z CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json