UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podciąć

Chronologizacja

1455, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	podetnę	podetniemy
2 os.	podetniesz	podetniecie
3 os.	podetnie	podetną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	podciąłem +(e)m podciął	podcięłam +(e)m podcięła	podcięłom +(e)m podcięło	podcięliśmy +(e)śmy podcięli	podcięłyśmy +(e)śmy podcięły
2 os.	podciąłeś +(e)ś podciął	podcięłaś +(e)ś podcięła	podcięłoś +(e)ś podcięło	podcięliście +(e)ście podcięli	podcięłyście +(e)ście podcięły
3 os.	podciął	podcięła	podcięło	podcięli	podcięły

bezosobnik: podcięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		podetnijmy
2 os.	podetnij	podetnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	podciąłbym bym podciął	podcięłabym bym podcięła	podcięłobym bym podcięło	podcięlibyśmy byśmy podcięli	podcięłybyśmy byśmy podcięły
2 os.	podciąłbyś byś podciął	podcięłabyś byś podcięła	podcięłobyś byś podcięło	podcięlibyście byście podcięli	podcięłybyście byście podcięły
3 os.	podciąłby by podciął	podcięłaby by podcięła	podcięłoby by podcięło	podcięliby by podcięli	podcięłyby by podcięły

bezosobnik: podcięto by

bezokolicznik: podciąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podciąwszy

gerundium: podcięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	podcięcie	podcięcia
D.	podcięcia	podcięć
C.	podcięciu	podcięciom
B.	podcięcie	podcięcia
N.	podcięciem	podcięciami
Ms.	podcięciu	podcięciach
W.	podcięcie	podcięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: podcięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	podcięty	podcięty	podcięty	podcięte	podcięta
D.	podciętego	podciętego	podciętego	podciętego	podciętej
C.	podciętemu	podciętemu	podciętemu	podciętemu	podciętej
B.	podciętego	podciętego	podcięty	podcięte	podciętą
N.	podciętym	podciętym	podciętym	podciętym	podciętą
Ms.	podciętym	podciętym	podciętym	podciętym	podciętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	podcięci	podcięci	podcięte	podcięte
D.	podciętych	podciętych	podciętych	podciętych
C.	podciętym	podciętym	podciętym	podciętym
B.	podciętych	podciętych	podciętych	podcięte
N.	podciętymi	podciętymi	podciętymi	podciętymi
Ms.	podciętych	podciętych	podciętych	podciętych

odpowiednik aspektowy: podcinać

Pochodzenie

Zob. ciąć

1. włosy nożyczkami

Definicja

tnąc coś, skrócić to

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

skrócić

Połączenia

podciąć włosy; końcówki czegoś

Cytaty

	Drzewo wyrasta dzięki witalności nasienia i dzięki sokom czerpanym z ziemi, ale kształt i gęstość korony zależy od kogoś, kto podciął gałązki sekatorem. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Sny i kamienie, 1999
	Któregoś dnia wybrałam się do fryzjera, chcąc podciąć sobie włosy. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996
	Najprostszym rozwiązaniem jest podcięcie skrzydła drzwi tak, by nad podłogą powstała szczelina odpowiedniej wielkości. źródło: NKJP: (d): Drzwi z wentylacją, Dziennik Łódzki, 2005-06-21
	Resztę działki pokryje trawa: bardzo droga, za to podcięta pod linijkę, przy krawężnikach równana nożyczkami. Nie zawsze prawdziwa. źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Konstancin za zamkniętymi drzwiami, Polityka, 2005-08-27

Składnia

	+	podciąć	+	CO + (CZYM)
	+	podciąć	+	CO + (KOMU)

2. drzewo piłą

Definicja

przeciąć coś w dolnej części lub ruchem skierowanym od spodu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

podciąć gardło, szyję; łodygę, gałąź
podciąć nożem

Cytaty

[...] Został kilkakrotnie trafiony kamieniami na platformie na drzewie, a jeden z napastników próbował podciąć drzewo.

źródło: NKJP: Piotr Bein: Rozbój w ginących puszczach, Zielone Brygady, 1999-10-16

Jego karabin nie zainteresował już sprzątających, podobnie jak nóż, którym omal nie podciął mi gardła.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Kupując goździki powinniśmy pamiętać, aby ich główki nie były zbyt mocno rozwinięte. Przed włożeniem do wody warto podciąć końcówki łodyg.

źródło: NKJP: Polska Głos Wielkopolski, 2005-11-03

Składnia

podciąć

CO + (CZYM)

3. ścięgna

Definicja

poprzecznie naciąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

podciąć ścięgna, tętnice, żyły

Cytaty

Głowę zamiast z rewolucyjną dumą trzymał jakoś krzywo, co przywodziło na myśl paralityka albo kogoś, komu podcięto ścięgno na szyi.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

W styczniu tego roku w areszcie w Białołęce popełnił samobójstwo 25-letni Sebastian B. [...] . Podciął on sobie tętnicę kawałkiem metalu, wyrwanym z gniazdka elektrycznego.

źródło: NKJP: Powiesił się na prześcieradle, Dziennik Polski, 1999-08-06

Składnia

podciąć

CO + (KOMU)

4. nogi komuś

Definicja

pot.

uderzywszy kogoś w nogi, spowodować jego upadek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

podciąć nogi, zawodnika

Cytaty

Jeden z nich próbował uciec i zaalarmować swych towarzyszy, lecz udało mi się podciąć mu nogi laską [...].

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Panna Mimi, wybrawszy się na bal w długiej sukni z ogonem, wpierw przy zamaszystym obrocie ściągnęła z niesionej przez kelnera tacy wszystkie szklanki z napojami, a potem podcięła tańczącego z nią narzeczonego, który [...] padł tak nieszczęśliwie, że złamał sobie obydwie nogi.

źródło: NKJP: Krzysztof Smura, Marcin Idczak, Agnieszka Nabzdyk: W dawnym Poznaniu, Gazeta Poznańska, 2002-03-02

ZKP pierwsze gole zdobył z rzutów karnych, podyktowanych za podcięcie szarżujących zawodników w polu karnym.

źródło: NKJP: (le): Klasa A juniorów, Gazeta Krakowska, 2002-06-26

Składnia

	+	podciąć	+	CO + (KOMU)
	+	podciąć	+	KOGO

5. konia batem

Definicja

pot.

uderzyć od dołu jakieś zwierzę, aby zmusić je do szybszego biegu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

podciąć konia

Cytaty

Pełen oburzenia podciął konie batem i odjechał.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Zwiadowcy podcięli konie i pocwałowali na drugi brzeg.

źródło: NKJP: Jan Rutkiewicz: Ostland, Akant, 2007-02

Wdrapałem się na Maciejową furkę, ten podciął kasztanka i ruszyliśmy z kopyta.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Składnia

podciąć

CO + (CZYM)

6. grunt

Definicja

działając na dolną część czegoś, spowodować jego upadek, przemieszczenie się lub zniszczenie w inny sposób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Uważają, że do osunięcia się gruntu przyczyniło się to, że spółka wybudowała drogę, która podcięła i naruszyła zbocze.

źródło: NKJP: Jacek Drost: Kto zrobił osuwisko?, Dziennik Zachodni, 2010-06-12

[...] Te ruchy mogą być związane z działalnością człowieka. Przykładowo intensywne prace rolne mogą doprowadzić do tego, że następują podcięcia zboczy i osuwiska oraz przesuwanie się części gleby.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 55. posiedzenia Senatu RP w dniu 28 stycznia 2004 r.

Według ratowników TOPR, lawina, która zeszła z rejonu Buli pod Rysami – należała do większych, jakie można spotkać w Tatrach. Istnieje prawdopodobieństwo, że masy śniegu zostały podcięte przez młodych turystów.

źródło: NKJP: Marek Twaróg: Lawina, Dziennik Zachodni, 2003-01-29

Składnia

podciąć

7. kogoś psychicznie

Definicja

spowodować u kogoś nagle pogorszenie nastroju, energii lub chęci działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Kiedy jeszcze dwa dni przez śmiercią odwiedziliśmy go z bp. Adamem w szpitalu, ożywił się, zmobilizował do rozmowy i wyznał, że rozstanie z zaprzyjaźnionym bp. Stefanem bardzo go podcięło. - On umarł, a ja żyję - żalił się [...].

źródło: NKJP: Przeczytane karty ludzkiego życia (6). Śp. biskup Bolesław Łukasz Taborski 1917-2004, Niedziela, Edycja przemyska 49/2004 (niedziela.pl)

Ostry, szarpiący ból w łydce podciął go jak uderzenie siekiery.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

[...] w każdym opisie trafiła się informacja o niezbyt dobrym radzeniu sobie z szumami na wyższych czułościach (już od ISO 400). Informacja ta nieco podcięła mnie, szczególnie że od tego typu aparatów wymaga się dobrego radzenia sobie z szumami (bez użycia programów do odszumiania).

źródło: NKJP: Internet

Składnia

podciąć

KOGO

8. rozwój czegoś

Definicja

pot.

spowodować, że coś nagle przestaje się rozwijać albo pogarsza się stan tego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

	Ten wypadek wyraźnie podciął zapał do gry jego kolegom. źródło: NKJP: Stanisław Wawszczak: Nasi wygrali!, Dziennik Zachodni, 2003-08-22
	Pomimo podeszłego wieku Obst zachował niezwykłą siłę fizyczną i dziarskość, a że kolejne katastrofy podcięły mu byt, zawziął się w szczególnej ambicji. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1969
	[...] Ta ustawa zniszczyłaby agencyjne firmy pośrednictwa, pozbawiłaby klientów obsługi z ich strony oraz podcięła podstawy rozwoju większości towarzystw ubezpieczeniowych. źródło: NKJP: Adam Sankowski: Jeden agent w Commercial Union?, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2003-08-12
	W oczekiwaniu, jakie wzbudza nadzieja, obecna jest niepewność i jakieś wahanie, które niekiedy zdolne jest podciąć nadzieję u samych korzeni. źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei: wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1975

Składnia

	+	podciąć	+	CO + (KOMU)
	+	podciąć	+	KOGO

Frazeologizmy

ktoś podciął gałąź, na której siedział
ktoś podciął lawinę
ktoś podciął piłkę
ktoś/coś podciął/podcięło korzenie
ktoś/coś podciął/podcięło skrzydła komuś

Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2017