Chronologizacja
Inne znaczenie: 'rozjaśniać się'
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
naświetlam się |
naświetlamy się |
|||
| 2 os. |
naświetlasz się |
naświetlacie się |
|||
| 3 os. |
naświetla się |
naświetlają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
naświetlałem się +(e)m się naświetlał |
naświetlałam się +(e)m się naświetlała |
naświetlałom się +(e)m się naświetlało |
naświetlaliśmy się +(e)śmy się naświetlali |
naświetlałyśmy się +(e)śmy się naświetlały |
| 2 os. |
naświetlałeś się +(e)ś się naświetlał |
naświetlałaś się +(e)ś się naświetlała |
naświetlałoś się +(e)ś się naświetlało |
naświetlaliście się +(e)ście się naświetlali |
naświetlałyście się +(e)ście się naświetlały |
| 3 os. |
naświetlał się |
naświetlała się |
naświetlało się |
naświetlali się |
naświetlały się |
bezosobnik: naświetlano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się naświetlał będę się naświetlać |
będę się naświetlała będę się naświetlać |
będę się naświetlało będę się naświetlać |
będziemy się naświetlali będziemy się naświetlać |
będziemy się naświetlały będziemy się naświetlać |
| 2 os. |
będziesz się naświetlał będziesz się naświetlać |
będziesz się naświetlała będziesz się naświetlać |
będziesz się naświetlało będziesz się naświetlać |
będziecie się naświetlali będziecie się naświetlać |
będziecie się naświetlały będziecie się naświetlać |
| 3 os. |
będzie się naświetlał będzie się naświetlać |
będzie się naświetlała będzie się naświetlać |
będzie się naświetlało będzie się naświetlać |
będą się naświetlali będą się naświetlać |
będą się naświetlały będą się naświetlać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
naświetlajmy się |
|
| 2 os. |
naświetlaj się |
naświetlajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
naświetlałbym się bym się naświetlał |
naświetlałabym się bym się naświetlała |
naświetlałobym się bym się naświetlało |
naświetlalibyśmy się byśmy się naświetlali |
naświetlałybyśmy się byśmy się naświetlały |
| 2 os. |
naświetlałbyś się byś się naświetlał |
naświetlałabyś się byś się naświetlała |
naświetlałobyś się byś się naświetlało |
naświetlalibyście się byście się naświetlali |
naświetlałybyście się byście się naświetlały |
| 3 os. |
naświetlałby się by się naświetlał |
naświetlałaby się by się naświetlała |
naświetlałoby się by się naświetlało |
naświetlaliby się by się naświetlali |
naświetlałyby się by się naświetlały |
bezosobnik: naświetlano by się
bezokolicznik: naświetlać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
naświetlając się
gerundium: naświetlanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | naświetlanie się |
naświetlania się |
| D. | naświetlania się |
naświetlań się |
| C. | naświetlaniu się |
naświetlaniom się |
| B. | naświetlanie się |
naświetlania się |
| N. | naświetlaniem się |
naświetlaniami się |
| Ms. | naświetlaniu się |
naświetlaniach się |
| W. | naświetlanie się |
naświetlania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: naświetlający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | naświetlający się |
naświetlający się |
naświetlający się |
naświetlające się |
naświetlająca się |
| D. | naświetlającego się |
naświetlającego się |
naświetlającego się |
naświetlającego się |
naświetlającej się |
| C. | naświetlającemu się |
naświetlającemu się |
naświetlającemu się |
naświetlającemu się |
naświetlającej się |
| B. | naświetlającego się |
naświetlającego się |
naświetlający się |
naświetlające się |
naświetlającą się |
| N. | naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającą się |
| Ms. | naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | naświetlający się |
naświetlający się |
naświetlające się |
naświetlające się |
| D. | naświetlających się |
naświetlających się |
naświetlających się |
naświetlających się |
| C. | naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającym się |
naświetlającym się |
| B. | naświetlających się |
naświetlających się |
naświetlających się |
naświetlające się |
| N. | naświetlającymi się |
naświetlającymi się |
naświetlającymi się |
naświetlającymi się |
| Ms. | naświetlających się |
naświetlających się |
naświetlających się |
naświetlających się |
odpowiednik aspektowy: naświetlić się
Pochodzenie
Zob. światło
1. w solarium
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Cytaty
|
Czy możemy sięgnąć po jakiekolwiek lampy, które emitują światło słoneczne? – Absolutnie nie, kurację musi zalecić specjalista [...]. Nie powinniśmy np. naświetlać się wieczorem. źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Siła napędowa, Dziennik Łódzki, 2005-11-26 |
|
|
Lekarze zalecają nawet zimą specjalne naświetlanie się (czyli przebywanie jak najdłużej w dobrze oświetlonych pomieszczeniach), by poprawić samopoczucie, odpędzić senność, znudzenie i zniechęcenie. źródło: NKJP: AS: Zapomnij o Edisonie, Trybuna Śląska, 2001-04-18 |
|
|
Chodzę coraz gorzej, im więcej się naświetlam. Nie znoszę lekarek i lekarzy od rentgenologii. źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008 |
Składnia
|
+ | naświetlać się | + |
(CZYM)
|
2. o filmie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia
Cytaty
|
„Widok z gabinetu” to najstarsza zachowana fotografia na świecie. Ten obraz naświetlał się przez 8 godzin. źródło: NKJP: Aleksandra Raczyńska: Czy albumy trafią do lamusa?, Dziennik Bałtycki, 2005-10-28 |
|
|
Film spadł ze szpulki odbiorczej i cały czas naświetlała się jedna klatka (początek filmu był czarny). źródło: NKJP: Internet |
3. o czymś niejasnym
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rozświetlać się |
Cytaty
|
Majstersztykiem pana Pawła jest „Wpuść mnie” – znaczenia zwrotek naświetlają się z każdym słowem, a cały tekst do końca zostaje wieloznaczny. źródło: Internet: ktosruszalmojeplyty.com |
4. o metaforach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Cytaty
|
[...] oba podejścia nie są przeciwne, tylko się wzajemnie naświetlają. źródło: NKJP: Jacek Bolewski: Daleki Wschód na Zachodzie od reinkarnacji do regeneracji, 2006 |
|
|
Wciąż niekonkretne metafory [...] naświetlają się wzajemnie, tworząc obraz niezwykły, przesycony emocjami, refleksjami [...]. źródło: Malwina Mus: Wyrazy bez wyrazu (J. Fiedorczuk „Tuż-tuż”), 2013-01-07 (popmoderna.pl) |
|
|
Tunezyjski „Hedi” leży niedaleko rumuńskiego kina, w którym dramaty osobiste i kontekst społeczny przenikają i naświetlają się nawzajem, tworząc subtelny oraz przejmujący portret, jednocześnie indywidualny i zbiorowy. źródło: Internet: filmweb.pl |
Składnia
| Rzpl | + | naświetlać się | + |
|
5. o punkcie widzenia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Cytaty
|
Zawsze warto spotkać się i porozmawiać, zwłaszcza, gdy naświetlają się punkty widzenia różnych osób – zarówno NFZ, jak i pacjentów [...]. źródło: Internet: prk24.pl |