UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naświetlać się

Chronologizacja

1918, NKJP
Inne znaczenie: 'rozjaśniać się'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naświetlam się
naświetlamy się
2 os. naświetlasz się
naświetlacie się
3 os. naświetla się
naświetlają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naświetlałem się
+(e)m się naświetlał
naświetlałam się
+(e)m się naświetlała
naświetlałom się
+(e)m się naświetlało
naświetlaliśmy się
+(e)śmy się naświetlali
naświetlałyśmy się
+(e)śmy się naświetlały
2 os. naświetlałeś się
+(e)ś się naświetlał
naświetlałaś się
+(e)ś się naświetlała
naświetlałoś się
+(e)ś się naświetlało
naświetlaliście się
+(e)ście się naświetlali
naświetlałyście się
+(e)ście się naświetlały
3 os. naświetlał się
naświetlała się
naświetlało się
naświetlali się
naświetlały się

bezosobnik: naświetlano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się naświetlał
będę się naświetlać
będę się naświetlała
będę się naświetlać
będę się naświetlało
będę się naświetlać
będziemy się naświetlali
będziemy się naświetlać
będziemy się naświetlały
będziemy się naświetlać
2 os. będziesz się naświetlał
będziesz się naświetlać
będziesz się naświetlała
będziesz się naświetlać
będziesz się naświetlało
będziesz się naświetlać
będziecie się naświetlali
będziecie się naświetlać
będziecie się naświetlały
będziecie się naświetlać
3 os. będzie się naświetlał
będzie się naświetlać
będzie się naświetlała
będzie się naświetlać
będzie się naświetlało
będzie się naświetlać
będą się naświetlali
będą się naświetlać
będą się naświetlały
będą się naświetlać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. naświetlajmy się
2 os. naświetlaj się
naświetlajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naświetlałbym się
bym się naświetlał
naświetlałabym się
bym się naświetlała
naświetlałobym się
bym się naświetlało
naświetlalibyśmy się
byśmy się naświetlali
naświetlałybyśmy się
byśmy się naświetlały
2 os. naświetlałbyś się
byś się naświetlał
naświetlałabyś się
byś się naświetlała
naświetlałobyś się
byś się naświetlało
naświetlalibyście się
byście się naświetlali
naświetlałybyście się
byście się naświetlały
3 os. naświetlałby się
by się naświetlał
naświetlałaby się
by się naświetlała
naświetlałoby się
by się naświetlało
naświetlaliby się
by się naświetlali
naświetlałyby się
by się naświetlały

bezosobnik: naświetlano by się

bezokolicznik: naświetlać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: naświetlając się

gerundium: naświetlanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. naświetlanie się
naświetlania się
D. naświetlania się
naświetlań się
C. naświetlaniu się
naświetlaniom się
B. naświetlanie się
naświetlania się
N. naświetlaniem się
naświetlaniami się
Ms. naświetlaniu się
naświetlaniach się
W. naświetlanie się
naświetlania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: naświetlający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. naświetlający się
naświetlający się
naświetlający się
naświetlające się
naświetlająca się
D. naświetlającego się
naświetlającego się
naświetlającego się
naświetlającego się
naświetlającej się
C. naświetlającemu się
naświetlającemu się
naświetlającemu się
naświetlającemu się
naświetlającej się
B. naświetlającego się
naświetlającego się
naświetlający się
naświetlające się
naświetlającą się
N. naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającą się
Ms. naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. naświetlający się
naświetlający się
naświetlające się
naświetlające się
D. naświetlających się
naświetlających się
naświetlających się
naświetlających się
C. naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającym się
naświetlającym się
B. naświetlających się
naświetlających się
naświetlających się
naświetlające się
N. naświetlającymi się
naświetlającymi się
naświetlającymi się
naświetlającymi się
Ms. naświetlających się
naświetlających się
naświetlających się
naświetlających się

odpowiednik aspektowy: naświetlić się

Pochodzenie

Zob. światło

1. w solarium

Definicja

poddawać swoje ciało działaniu promieniowania magnetycznego, słonecznego lub innego w celach leczniczych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Cytaty

Czy możemy sięgnąć po jakiekolwiek lampy, które emitują światło słoneczne? – Absolutnie nie, kurację musi zalecić specjalista [...]. Nie powinniśmy np. naświetlać się wieczorem.

źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Siła napędowa, Dziennik Łódzki, 2005-11-26

Lekarze zalecają nawet zimą specjalne naświetlanie się (czyli przebywanie jak najdłużej w dobrze oświetlonych pomieszczeniach), by poprawić samopoczucie, odpędzić senność, znudzenie i zniechęcenie.

źródło: NKJP: AS: Zapomnij o Edisonie, Trybuna Śląska, 2001-04-18

Chodzę coraz gorzej, im więcej się naświetlam. Nie znoszę lekarek i lekarzy od rentgenologii.

źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008

Składnia

bez ograniczeń + naświetlać się +
(CZYM)

2. o filmie

Definicja

film.  fot. 
być poddawanym intensywnemu działaniu światła w celu uzyskania obrazu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Cytaty

„Widok z gabinetu” to najstarsza zachowana fotografia na świecie. Ten obraz naświetlał się przez 8 godzin.

źródło: NKJP: Aleksandra Raczyńska: Czy albumy trafią do lamusa?, Dziennik Bałtycki, 2005-10-28

Film spadł ze szpulki odbiorczej i cały czas naświetlała się jedna klatka (początek filmu był czarny).

źródło: NKJP: Internet

3. o czymś niejasnym

Definicja

stawać się bardziej zrozumiałym dla odbiorcy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozświetlać się

Cytaty

Majstersztykiem pana Pawła jest „Wpuść mnie” – znaczenia zwrotek naświetlają się z każdym słowem, a cały tekst do końca zostaje wieloznaczny.

źródło: Internet: ktosruszalmojeplyty.com

4. o metaforach

Definicja

książk. 
dzięki wzajemnemu oddziaływaniu stawać się mniej skomplikowanymi i łatwiejszymi do zrozumienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

[...] oba podejścia nie są przeciwne, tylko się wzajemnie naświetlają.

źródło: NKJP: Jacek Bolewski: Daleki Wschód na Zachodzie od reinkarnacji do regeneracji, 2006

Wciąż niekonkretne metafory [...] naświetlają się wzajemnie, tworząc obraz niezwykły, przesycony emocjami, refleksjami [...].

źródło: Malwina Mus: Wyrazy bez wyrazu (J. Fiedorczuk „Tuż-tuż”), 2013-01-07 (popmoderna.pl)

Tunezyjski „Hedi” leży niedaleko rumuńskiego kina, w którym dramaty osobiste i kontekst społeczny przenikają i naświetlają się nawzajem, tworząc subtelny oraz przejmujący portret, jednocześnie indywidualny i zbiorowy.

źródło: Internet: filmweb.pl

Składnia

Rzpl + naświetlać się + bez ograniczeń

5. o punkcie widzenia

Definicja

stawać się wiadomym komuś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Zawsze warto spotkać się i porozmawiać, zwłaszcza, gdy naświetlają się punkty widzenia różnych osób – zarówno NFZ, jak i pacjentów [...].

źródło: Internet: prk24.pl

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json