UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krakać

Chronologizacja

1532, SPXVI

Pochodzenie

psł. *krakati 'skrzeczeć, krakać'

Czasownik pochodzenia dźwiękonaśladowczego.

1. o ptaku

Definicja

o wronach, gawronach i krukach: wydawać niskie gardłowe dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Jeśli w lesie albo w parku coś dźwięcznie zakracze nad naszymi głowami, to można być pewnym, że to właśnie kruk. Jak jednak obliczyli naukowcy, kruk nie tylko kracze, ale wydaje jeszcze 64 inne dźwięki, więc można też się pomylić.

źródło: NKJP: Rozalia Ćwiertnia: Kruk długowieczny, Gazeta Krakowska, 2004-03-02

Ptaki śpiewały, wrony krakały, żaby z cicha rechotały, rozchodził się zapach skręta, jaśminu i inne odurzające wonie [...].

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Siadający na dzwonnicy kościoła pomurnik spłoszył gawrony; czarne ptaszyska zerwały się, kracząc donośnie [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kraczę
kraczemy
2 os. kraczesz
kraczecie
3 os. kracze
kraczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krakałem
+(e)m krakał
krakałam
+(e)m krakała
krakałom
+(e)m krakało
krakaliśmy
+(e)śmy krakali
krakałyśmy
+(e)śmy krakały
2 os. krakałeś
+(e)ś krakał
krakałaś
+(e)ś krakała
krakałoś
+(e)ś krakało
krakaliście
+(e)ście krakali
krakałyście
+(e)ście krakały
3 os. krakał
krakała
krakało
krakali
krakały

bezosobnik: krakano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę krakał
będę krakać
będę krakała
będę krakać
będę krakało
będę krakać
będziemy krakali
będziemy krakać
będziemy krakały
będziemy krakać
2 os. będziesz krakał
będziesz krakać
będziesz krakała
będziesz krakać
będziesz krakało
będziesz krakać
będziecie krakali
będziecie krakać
będziecie krakały
będziecie krakać
3 os. będzie krakał
będzie krakać
będzie krakała
będzie krakać
będzie krakało
będzie krakać
będą krakali
będą krakać
będą krakały
będą krakać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kraczmy
2 os. kracz
kraczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krakałbym
bym krakał
krakałabym
bym krakała
krakałobym
bym krakało
krakalibyśmy
byśmy krakali
krakałybyśmy
byśmy krakały
2 os. krakałbyś
byś krakał
krakałabyś
byś krakała
krakałobyś
byś krakało
krakalibyście
byście krakali
krakałybyście
byście krakały
3 os. krakałby
by krakał
krakałaby
by krakała
krakałoby
by krakało
krakaliby
by krakali
krakałyby
by krakały

bezosobnik: krakano by

bezokolicznik: krakać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kracząc

gerundium: krakanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krakanie
krakania
D. krakania
krakań
C. krakaniu
krakaniom
B. krakanie
krakania
N. krakaniem
krakaniami
Ms. krakaniu
krakaniach
W. krakanie
krakania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kraczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kraczący
kraczący
kraczący
kraczące
kracząca
D. kraczącego
kraczącego
kraczącego
kraczącego
kraczącej
C. kraczącemu
kraczącemu
kraczącemu
kraczącemu
kraczącej
B. kraczącego
kraczącego
kraczący
kraczące
kraczącą
N. kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącą
Ms. kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kraczący
kraczący
kraczące
kraczące
D. kraczących
kraczących
kraczących
kraczących
C. kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącym
B. kraczących
kraczących
kraczących
kraczące
N. kraczącymi
kraczącymi
kraczącymi
kraczącymi
Ms. kraczących
kraczących
kraczących
kraczących

2. o człowieku

Definicja

przewidywać niepomyślny rozwój wydarzeń i mówić o tym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przewidywać

Cytaty

- Nie kracz ! - powiedział Bartek ze złością. - Nie kracz, bo wykraczesz!

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

[...] przestańcie krakać jak te złowróżbne kruki - rozgniewał się bosman. - Z igły robicie widły!

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

Zgadzacie się na tę konspirację? Bo jak starzy się dowiedzą, to klapa murowana. Zresztą wolę nie krakać.

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kraczę
kraczemy
2 os. kraczesz
kraczecie
3 os. kracze
kraczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krakałem
+(e)m krakał
krakałam
+(e)m krakała
krakałom
+(e)m krakało
krakaliśmy
+(e)śmy krakali
krakałyśmy
+(e)śmy krakały
2 os. krakałeś
+(e)ś krakał
krakałaś
+(e)ś krakała
krakałoś
+(e)ś krakało
krakaliście
+(e)ście krakali
krakałyście
+(e)ście krakały
3 os. krakał
krakała
krakało
krakali
krakały

bezosobnik: krakano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę krakał
będę krakać
będę krakała
będę krakać
będę krakało
będę krakać
będziemy krakali
będziemy krakać
będziemy krakały
będziemy krakać
2 os. będziesz krakał
będziesz krakać
będziesz krakała
będziesz krakać
będziesz krakało
będziesz krakać
będziecie krakali
będziecie krakać
będziecie krakały
będziecie krakać
3 os. będzie krakał
będzie krakać
będzie krakała
będzie krakać
będzie krakało
będzie krakać
będą krakali
będą krakać
będą krakały
będą krakać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kraczmy
2 os. kracz
kraczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krakałbym
bym krakał
krakałabym
bym krakała
krakałobym
bym krakało
krakalibyśmy
byśmy krakali
krakałybyśmy
byśmy krakały
2 os. krakałbyś
byś krakał
krakałabyś
byś krakała
krakałobyś
byś krakało
krakalibyście
byście krakali
krakałybyście
byście krakały
3 os. krakałby
by krakał
krakałaby
by krakała
krakałoby
by krakało
krakaliby
by krakali
krakałyby
by krakały

bezosobnik: krakano by

bezokolicznik: krakać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kracząc

gerundium: krakanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krakanie
krakania
D. krakania
krakań
C. krakaniu
krakaniom
B. krakanie
krakania
N. krakaniem
krakaniami
Ms. krakaniu
krakaniach
W. krakanie
krakania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kraczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kraczący
kraczący
kraczący
kraczące
kracząca
D. kraczącego
kraczącego
kraczącego
kraczącego
kraczącej
C. kraczącemu
kraczącemu
kraczącemu
kraczącemu
kraczącej
B. kraczącego
kraczącego
kraczący
kraczące
kraczącą
N. kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącą
Ms. kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kraczący
kraczący
kraczące
kraczące
D. kraczących
kraczących
kraczących
kraczących
C. kraczącym
kraczącym
kraczącym
kraczącym
B. kraczących
kraczących
kraczących
kraczące
N. kraczącymi
kraczącymi
kraczącymi
kraczącymi
Ms. kraczących
kraczących
kraczących
kraczących

odpowiednik aspektowy: wykrakać

Przysłowia


Kiedy / Jeśli wlazłeś między wrony, musisz krakać jak i one
Jeśli / Jeżeli / Kiedy /Skoro wejdziesz między wrony, musisz krakać tak jak / jak i one
Kiedy / Jeśli wlazłeś między wrony, musisz krakać jak i one
Data ostatniej modyfikacji: 17.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj