UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dokazywać

Chronologizacja

1444, SStp
Współczesna postać bezokolicznika nowsza wobec stp. dokazować

Pochodzenie

Zob. kazać

1. cudów

Definicja

książk. 
osiągać coś, co jest uznawane za trudne do wykonania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dokonywać

Połączenia

  • dokazywać cudów

Cytaty

Kuszony Polek gra więc lekkomyślnie w pikiera na meczach międzynarodowych, jeździ po świecie. Dokazuje cudów w tej zabawie wiejskich pastuchów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Ritz przytacza te opowiadania na dowód, jak nieodzowną rezerwą polskiego modernizmu, kontynuowanego przez Iwaszkiewicza, był w Polsce romantyzm, i jakiej sztuki dekonstrukcjonistycznej dokazuje pisarz, by uwspółcześnić modernizm.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokazuję
dokazujemy
2 os. dokazujesz
dokazujecie
3 os. dokazuje
dokazują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokazywałem
+(e)m dokazywał
dokazywałam
+(e)m dokazywała
dokazywałom
+(e)m dokazywało
dokazywaliśmy
+(e)śmy dokazywali
dokazywałyśmy
+(e)śmy dokazywały
2 os. dokazywałeś
+(e)ś dokazywał
dokazywałaś
+(e)ś dokazywała
dokazywałoś
+(e)ś dokazywało
dokazywaliście
+(e)ście dokazywali
dokazywałyście
+(e)ście dokazywały
3 os. dokazywał
dokazywała
dokazywało
dokazywali
dokazywały

bezosobnik: dokazywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dokazywał
będę dokazywać
będę dokazywała
będę dokazywać
będę dokazywało
będę dokazywać
będziemy dokazywali
będziemy dokazywać
będziemy dokazywały
będziemy dokazywać
2 os. będziesz dokazywał
będziesz dokazywać
będziesz dokazywała
będziesz dokazywać
będziesz dokazywało
będziesz dokazywać
będziecie dokazywali
będziecie dokazywać
będziecie dokazywały
będziecie dokazywać
3 os. będzie dokazywał
będzie dokazywać
będzie dokazywała
będzie dokazywać
będzie dokazywało
będzie dokazywać
będą dokazywali
będą dokazywać
będą dokazywały
będą dokazywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokazujmy
2 os. dokazuj
dokazujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokazywałbym
bym dokazywał
dokazywałabym
bym dokazywała
dokazywałobym
bym dokazywało
dokazywalibyśmy
byśmy dokazywali
dokazywałybyśmy
byśmy dokazywały
2 os. dokazywałbyś
byś dokazywał
dokazywałabyś
byś dokazywała
dokazywałobyś
byś dokazywało
dokazywalibyście
byście dokazywali
dokazywałybyście
byście dokazywały
3 os. dokazywałby
by dokazywał
dokazywałaby
by dokazywała
dokazywałoby
by dokazywało
dokazywaliby
by dokazywali
dokazywałyby
by dokazywały

bezosobnik: dokazywano by

bezokolicznik: dokazywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

dokazując

gerundium: dokazywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokazywanie
dokazywania
D. dokazywania
dokazywań
C. dokazywaniu
dokazywaniom
B. dokazywanie
dokazywania
N. dokazywaniem
dokazywaniami
Ms. dokazywaniu
dokazywaniach
W. dokazywanie
dokazywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dokazujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokazujący
dokazujący
dokazujący
dokazujące
dokazująca
D. dokazującego
dokazującego
dokazującego
dokazującego
dokazującej
C. dokazującemu
dokazującemu
dokazującemu
dokazującemu
dokazującej
B. dokazującego
dokazującego
dokazujący
dokazujące
dokazującą
N. dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującą
Ms. dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokazujący
dokazujący
dokazujące
dokazujące
D. dokazujących
dokazujących
dokazujących
dokazujących
C. dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującym
B. dokazujących
dokazujących
dokazujących
dokazujące
N. dokazującymi
dokazującymi
dokazującymi
dokazującymi
Ms. dokazujących
dokazujących
dokazujących
dokazujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: dokazywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokazywany
dokazywany
dokazywany
dokazywane
dokazywana
D. dokazywanego
dokazywanego
dokazywanego
dokazywanego
dokazywanej
C. dokazywanemu
dokazywanemu
dokazywanemu
dokazywanemu
dokazywanej
B. dokazywanego
dokazywanego
dokazywany
dokazywane
dokazywaną
N. dokazywanym
dokazywanym
dokazywanym
dokazywanym
dokazywaną
Ms. dokazywanym
dokazywanym
dokazywanym
dokazywanym
dokazywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokazywani
dokazywani
dokazywane
dokazywane
D. dokazywanych
dokazywanych
dokazywanych
dokazywanych
C. dokazywanym
dokazywanym
dokazywanym
dokazywanym
B. dokazywanych
dokazywanych
dokazywanych
dokazywane
N. dokazywanymi
dokazywanymi
dokazywanymi
dokazywanymi
Ms. dokazywanych
dokazywanych
dokazywanych
dokazywanych

odpowiednik aspektowy: dokazać

Składnia

bez ograniczeń + dokazywać +
CZEGO

2. jak dzieci

Definicja

książk. 
bawić się, zachowując bardzo swobodnie, śmiejąc oraz robiąc przy tym sporo hałasu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ rozrywka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  harcować, swawolić

Połączenia

  • dzieci dokazują

Cytaty

Obok niego dokazywały dwie dziewczynki, pewnie wnuczki, w zabawnych kapeluszach, przypominających nakrycia głowy amerykańskich skautów.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Mamy grupę pań i panów w pstrych ubrankach, którzy dokazują jak uczniacy. Robią psikusy, skaczą jeden przez drugiego, chowają do szafy, bawią się w łapki.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Teatr Studio w Warszawie: „Iwona, księżniczka Burgunda” Witolda Gombrowicza, Gazeta Wyborcza, 1997-06-06

Co jednak mogło być tym celem i dlaczego właściwie miałaby iść nią prosto, a nie zbaczać i dokazywać niczym źrebak albo dziecko, które się bawi i beztrosko porzuca wytyczony kierunek?

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Bawił się wyśmienicie. Coś tam wypił, potańczył, ale jak nabrał rumieńców, to zaczął dokazywać i prowokować.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Duchy z głębin Bałtyku, 2010

Najbardziej dokazują małe małpki. Podczas spacerów obrzucają się śniegiem zupełnie jak małe dzieci.

źródło: NKJP: Katarzyna Kieta: Jaguar na ślizgawce, Gazeta Krakowska, 2003-01-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokazuję
dokazujemy
2 os. dokazujesz
dokazujecie
3 os. dokazuje
dokazują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokazywałem
+(e)m dokazywał
dokazywałam
+(e)m dokazywała
dokazywałom
+(e)m dokazywało
dokazywaliśmy
+(e)śmy dokazywali
dokazywałyśmy
+(e)śmy dokazywały
2 os. dokazywałeś
+(e)ś dokazywał
dokazywałaś
+(e)ś dokazywała
dokazywałoś
+(e)ś dokazywało
dokazywaliście
+(e)ście dokazywali
dokazywałyście
+(e)ście dokazywały
3 os. dokazywał
dokazywała
dokazywało
dokazywali
dokazywały

bezosobnik: dokazywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dokazywał
będę dokazywać
będę dokazywała
będę dokazywać
będę dokazywało
będę dokazywać
będziemy dokazywali
będziemy dokazywać
będziemy dokazywały
będziemy dokazywać
2 os. będziesz dokazywał
będziesz dokazywać
będziesz dokazywała
będziesz dokazywać
będziesz dokazywało
będziesz dokazywać
będziecie dokazywali
będziecie dokazywać
będziecie dokazywały
będziecie dokazywać
3 os. będzie dokazywał
będzie dokazywać
będzie dokazywała
będzie dokazywać
będzie dokazywało
będzie dokazywać
będą dokazywali
będą dokazywać
będą dokazywały
będą dokazywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokazujmy
2 os. dokazuj
dokazujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokazywałbym
bym dokazywał
dokazywałabym
bym dokazywała
dokazywałobym
bym dokazywało
dokazywalibyśmy
byśmy dokazywali
dokazywałybyśmy
byśmy dokazywały
2 os. dokazywałbyś
byś dokazywał
dokazywałabyś
byś dokazywała
dokazywałobyś
byś dokazywało
dokazywalibyście
byście dokazywali
dokazywałybyście
byście dokazywały
3 os. dokazywałby
by dokazywał
dokazywałaby
by dokazywała
dokazywałoby
by dokazywało
dokazywaliby
by dokazywali
dokazywałyby
by dokazywały

bezosobnik: dokazywano by

bezokolicznik: dokazywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

dokazując

gerundium: dokazywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokazywanie
dokazywania
D. dokazywania
dokazywań
C. dokazywaniu
dokazywaniom
B. dokazywanie
dokazywania
N. dokazywaniem
dokazywaniami
Ms. dokazywaniu
dokazywaniach
W. dokazywanie
dokazywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dokazujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokazujący
dokazujący
dokazujący
dokazujące
dokazująca
D. dokazującego
dokazującego
dokazującego
dokazującego
dokazującej
C. dokazującemu
dokazującemu
dokazującemu
dokazującemu
dokazującej
B. dokazującego
dokazującego
dokazujący
dokazujące
dokazującą
N. dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującą
Ms. dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokazujący
dokazujący
dokazujące
dokazujące
D. dokazujących
dokazujących
dokazujących
dokazujących
C. dokazującym
dokazującym
dokazującym
dokazującym
B. dokazujących
dokazujących
dokazujących
dokazujące
N. dokazującymi
dokazującymi
dokazującymi
dokazującymi
Ms. dokazujących
dokazujących
dokazujących
dokazujących
Data ostatniej modyfikacji: 28.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json