Chronologizacja
Współczesna postać bezokolicznika nowsza wobec stp. dokazować
Pochodzenie
Zob. kazać
1. cudów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dokonywać |
Połączenia
- dokazywać cudów
Cytaty
|
Kuszony Polek gra więc lekkomyślnie w pikiera na meczach międzynarodowych, jeździ po świecie. Dokazuje cudów w tej zabawie wiejskich pastuchów. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
|
|
Ritz przytacza te opowiadania na dowód, jak nieodzowną rezerwą polskiego modernizmu, kontynuowanego przez Iwaszkiewicza, był w Polsce romantyzm, i jakiej sztuki dekonstrukcjonistycznej dokazuje pisarz, by uwspółcześnić modernizm. źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dokazuję |
dokazujemy |
|||
| 2 os. |
dokazujesz |
dokazujecie |
|||
| 3 os. |
dokazuje |
dokazują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dokazywałem +(e)m dokazywał |
dokazywałam +(e)m dokazywała |
dokazywałom +(e)m dokazywało |
dokazywaliśmy +(e)śmy dokazywali |
dokazywałyśmy +(e)śmy dokazywały |
| 2 os. |
dokazywałeś +(e)ś dokazywał |
dokazywałaś +(e)ś dokazywała |
dokazywałoś +(e)ś dokazywało |
dokazywaliście +(e)ście dokazywali |
dokazywałyście +(e)ście dokazywały |
| 3 os. |
dokazywał |
dokazywała |
dokazywało |
dokazywali |
dokazywały |
bezosobnik: dokazywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę dokazywał będę dokazywać |
będę dokazywała będę dokazywać |
będę dokazywało będę dokazywać |
będziemy dokazywali będziemy dokazywać |
będziemy dokazywały będziemy dokazywać |
| 2 os. |
będziesz dokazywał będziesz dokazywać |
będziesz dokazywała będziesz dokazywać |
będziesz dokazywało będziesz dokazywać |
będziecie dokazywali będziecie dokazywać |
będziecie dokazywały będziecie dokazywać |
| 3 os. |
będzie dokazywał będzie dokazywać |
będzie dokazywała będzie dokazywać |
będzie dokazywało będzie dokazywać |
będą dokazywali będą dokazywać |
będą dokazywały będą dokazywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dokazujmy |
|
| 2 os. |
dokazuj |
dokazujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dokazywałbym bym dokazywał |
dokazywałabym bym dokazywała |
dokazywałobym bym dokazywało |
dokazywalibyśmy byśmy dokazywali |
dokazywałybyśmy byśmy dokazywały |
| 2 os. |
dokazywałbyś byś dokazywał |
dokazywałabyś byś dokazywała |
dokazywałobyś byś dokazywało |
dokazywalibyście byście dokazywali |
dokazywałybyście byście dokazywały |
| 3 os. |
dokazywałby by dokazywał |
dokazywałaby by dokazywała |
dokazywałoby by dokazywało |
dokazywaliby by dokazywali |
dokazywałyby by dokazywały |
bezosobnik: dokazywano by
bezokolicznik: dokazywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
dokazując
gerundium: dokazywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dokazywanie |
dokazywania |
| D. | dokazywania |
dokazywań |
| C. | dokazywaniu |
dokazywaniom |
| B. | dokazywanie |
dokazywania |
| N. | dokazywaniem |
dokazywaniami |
| Ms. | dokazywaniu |
dokazywaniach |
| W. | dokazywanie |
dokazywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: dokazujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dokazujący |
dokazujący |
dokazujący |
dokazujące |
dokazująca |
| D. | dokazującego |
dokazującego |
dokazującego |
dokazującego |
dokazującej |
| C. | dokazującemu |
dokazującemu |
dokazującemu |
dokazującemu |
dokazującej |
| B. | dokazującego |
dokazującego |
dokazujący |
dokazujące |
dokazującą |
| N. | dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującą |
| Ms. | dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dokazujący |
dokazujący |
dokazujące |
dokazujące |
| D. | dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
| C. | dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
| B. | dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
dokazujące |
| N. | dokazującymi |
dokazującymi |
dokazującymi |
dokazującymi |
| Ms. | dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: dokazywany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dokazywany |
dokazywany |
dokazywany |
dokazywane |
dokazywana |
| D. | dokazywanego |
dokazywanego |
dokazywanego |
dokazywanego |
dokazywanej |
| C. | dokazywanemu |
dokazywanemu |
dokazywanemu |
dokazywanemu |
dokazywanej |
| B. | dokazywanego |
dokazywanego |
dokazywany |
dokazywane |
dokazywaną |
| N. | dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywaną |
| Ms. | dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dokazywani |
dokazywani |
dokazywane |
dokazywane |
| D. | dokazywanych |
dokazywanych |
dokazywanych |
dokazywanych |
| C. | dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanym |
dokazywanym |
| B. | dokazywanych |
dokazywanych |
dokazywanych |
dokazywane |
| N. | dokazywanymi |
dokazywanymi |
dokazywanymi |
dokazywanymi |
| Ms. | dokazywanych |
dokazywanych |
dokazywanych |
dokazywanych |
odpowiednik aspektowy: dokazać
Składnia
|
+ | dokazywać | + |
CZEGO
|
2. jak dzieci
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ rozrywka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ zachowania emocjonalne
Połączenia
- dzieci dokazują
Cytaty
|
Obok niego dokazywały dwie dziewczynki, pewnie wnuczki, w zabawnych kapeluszach, przypominających nakrycia głowy amerykańskich skautów. źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009 |
|
|
Mamy grupę pań i panów w pstrych ubrankach, którzy dokazują jak uczniacy. Robią psikusy, skaczą jeden przez drugiego, chowają do szafy, bawią się w łapki. źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Teatr Studio w Warszawie: „Iwona, księżniczka Burgunda” Witolda Gombrowicza, Gazeta Wyborcza, 1997-06-06 |
|
|
Co jednak mogło być tym celem i dlaczego właściwie miałaby iść nią prosto, a nie zbaczać i dokazywać niczym źrebak albo dziecko, które się bawi i beztrosko porzuca wytyczony kierunek? źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004 |
|
|
Bawił się wyśmienicie. Coś tam wypił, potańczył, ale jak nabrał rumieńców, to zaczął dokazywać i prowokować. źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Duchy z głębin Bałtyku, 2010 |
|
|
Najbardziej dokazują małe małpki. Podczas spacerów obrzucają się śniegiem zupełnie jak małe dzieci. źródło: NKJP: Katarzyna Kieta: Jaguar na ślizgawce, Gazeta Krakowska, 2003-01-25 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dokazuję |
dokazujemy |
|||
| 2 os. |
dokazujesz |
dokazujecie |
|||
| 3 os. |
dokazuje |
dokazują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dokazywałem +(e)m dokazywał |
dokazywałam +(e)m dokazywała |
dokazywałom +(e)m dokazywało |
dokazywaliśmy +(e)śmy dokazywali |
dokazywałyśmy +(e)śmy dokazywały |
| 2 os. |
dokazywałeś +(e)ś dokazywał |
dokazywałaś +(e)ś dokazywała |
dokazywałoś +(e)ś dokazywało |
dokazywaliście +(e)ście dokazywali |
dokazywałyście +(e)ście dokazywały |
| 3 os. |
dokazywał |
dokazywała |
dokazywało |
dokazywali |
dokazywały |
bezosobnik: dokazywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę dokazywał będę dokazywać |
będę dokazywała będę dokazywać |
będę dokazywało będę dokazywać |
będziemy dokazywali będziemy dokazywać |
będziemy dokazywały będziemy dokazywać |
| 2 os. |
będziesz dokazywał będziesz dokazywać |
będziesz dokazywała będziesz dokazywać |
będziesz dokazywało będziesz dokazywać |
będziecie dokazywali będziecie dokazywać |
będziecie dokazywały będziecie dokazywać |
| 3 os. |
będzie dokazywał będzie dokazywać |
będzie dokazywała będzie dokazywać |
będzie dokazywało będzie dokazywać |
będą dokazywali będą dokazywać |
będą dokazywały będą dokazywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dokazujmy |
|
| 2 os. |
dokazuj |
dokazujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dokazywałbym bym dokazywał |
dokazywałabym bym dokazywała |
dokazywałobym bym dokazywało |
dokazywalibyśmy byśmy dokazywali |
dokazywałybyśmy byśmy dokazywały |
| 2 os. |
dokazywałbyś byś dokazywał |
dokazywałabyś byś dokazywała |
dokazywałobyś byś dokazywało |
dokazywalibyście byście dokazywali |
dokazywałybyście byście dokazywały |
| 3 os. |
dokazywałby by dokazywał |
dokazywałaby by dokazywała |
dokazywałoby by dokazywało |
dokazywaliby by dokazywali |
dokazywałyby by dokazywały |
bezosobnik: dokazywano by
bezokolicznik: dokazywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
dokazując
gerundium: dokazywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dokazywanie |
dokazywania |
| D. | dokazywania |
dokazywań |
| C. | dokazywaniu |
dokazywaniom |
| B. | dokazywanie |
dokazywania |
| N. | dokazywaniem |
dokazywaniami |
| Ms. | dokazywaniu |
dokazywaniach |
| W. | dokazywanie |
dokazywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: dokazujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dokazujący |
dokazujący |
dokazujący |
dokazujące |
dokazująca |
| D. | dokazującego |
dokazującego |
dokazującego |
dokazującego |
dokazującej |
| C. | dokazującemu |
dokazującemu |
dokazującemu |
dokazującemu |
dokazującej |
| B. | dokazującego |
dokazującego |
dokazujący |
dokazujące |
dokazującą |
| N. | dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującą |
| Ms. | dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dokazujący |
dokazujący |
dokazujące |
dokazujące |
| D. | dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
| C. | dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
dokazującym |
| B. | dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
dokazujące |
| N. | dokazującymi |
dokazującymi |
dokazującymi |
dokazującymi |
| Ms. | dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |
dokazujących |