UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zoil

Chronologizacja

1873, SJPDor
1927, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zoil
zoile
zoilowie
ndepr
zoile
depr
D. zoila
zoili
zoilów
C. zoilowi
zoilom
B. zoila
zoili
zoilów
N. zoilem
zoilami
Ms. zoilu
zoilach
W. zoilu
zoile
zoilowie
ndepr
zoile
depr

Pochodzenie

Od: imienia Zōílos, filozofa greckiego z IV w. p.n.e., autora zjadliwych krytyk utworów Homera

Definicja

książk. 
surowy krytyk, którego ocena może być odbierana jako zbyt drobiazgowa, dokuczliwa, złośliwa lub niesprawiedliwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  krytyk

Połączenia

  • złośliwy zoil

Cytaty

Stefan był zawsze dobrotliwym krytykiem. Jego łagodne słowa likwidowały sprzeczki, obniżały temperaturę sporów, dawały satysfakcję autorom. Stefan nie miał nic z zoila, starał się znaleźć ziarno prawdy nawet w utworach nieudanych, zwłaszcza debiutanckich, gdzie brak doświadczeń życiowych młodzi adepci literatury starali się nadrobić powierzchowną erudycją, śmiałością skojarzeń i buńczucznym lekceważeniem klasyki.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

[...] muszę przyznać, że niekiedy bywam w kropce, gdy muszę wypowiadać się na temat wierszy, które podejmują wielki temat. To swoisty szantaż psychiczny, którym autor stara się zmusić złośliwego zoila do milczenia. No cóż, będę wobec tego milczał i z pokorą ulegnę presji wielkiego tematu, składając na jego ołtarzu krytyczny lancet.

źródło: NKJP: Wierszowisko, Dziennik Polski, 2005-09-20

Dziś nawet zoilowie z „New Yorkera” przyznają, że Iglesias dobrze zagospodarował niszę muzycznej rozrywki adresowanej do osób, które lubią spokój i porządek.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Stara kasa nie rdzewieje, Polityka, nr 2277, 2000-12-23

Film, po wielu perypetiach, wszedł na ekrany i ja, były zoil filmowy, zostałem zagryziony przez moich współplemieńców [...].

źródło: NKJP: Tadeusz KonwickI: Wiatr i pył, 2008

Z czasem „edytorskim potknięciom” zaczęto poświęcać coraz więcej uwagi, a nawet odrębne rubryki w czasopismach, zatytułowane Camera obscura. Prowadziły je systematycznie „Wiadomości Literackie”, za naszych już dni kontynuuje chlubnie te tradycje (na łamach „Dekady Literackiej”) Henryk Markiewicz, erudyta niezrównany o oku zoila, którego uwadze nie ujdzie żadne chyba potknięcie.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Długi romans z muzą Klio, 2007

Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json