UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niewolniczy

Chronologizacja

1455, SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. niewolniczy
niewolniczy
niewolniczy
niewolnicze
niewolnicza
D. niewolniczego
niewolniczego
niewolniczego
niewolniczego
niewolniczej
C. niewolniczemu
niewolniczemu
niewolniczemu
niewolniczemu
niewolniczej
B. niewolniczego
niewolniczego
niewolniczy
niewolnicze
niewolniczą
N. niewolniczym
niewolniczym
niewolniczym
niewolniczym
niewolniczą
Ms. niewolniczym
niewolniczym
niewolniczym
niewolniczym
niewolniczej
W. niewolniczy
niewolniczy
niewolniczy
niewolnicze
niewolnicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. niewolniczy
niewolniczy
niewolnicze
niewolnicze
D. niewolniczych
niewolniczych
niewolniczych
niewolniczych
C. niewolniczym
niewolniczym
niewolniczym
niewolniczym
B. niewolniczych
niewolniczych
niewolniczych
niewolnicze
N. niewolniczymi
niewolniczymi
niewolniczymi
niewolniczymi
Ms. niewolniczych
niewolniczych
niewolniczych
niewolniczych
W. niewolniczy
niewolniczy
niewolnicze
niewolnicze

Pochodzenie

Zob. niewola

1. ustrój

Definicja

związany z niewolnictwem - zjawiskiem społecznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • ustrój, system niewolniczy; praca niewolnicza; państwo niewolnicze

Cytaty

Wraz z upadkiem ustroju niewolniczego i rozwojem feudalizmu chrześcijaństwo stało się religią społeczeństwa feudalnego,

źródło: NKJP: Internet

Najniżej stała ludność pochodzenia afrykańskiego, której status był niewolniczy.

źródło: Internet: docplayer.pl

Autorzy dowodzili - znowu licząc i mierząc co się da oraz symulując przebieg zdarzeń - że niewolnicza gospodarka Południa w przededniu wojny secesyjnej wcale nie była irracjonalnym, okrutnym systemem, siłą utrzymywanym przez właścicieli.

źródło: NKJP: Jacek Kochanowicz: Kliometria, czyli co by było gdyby, Gazeta Wyborcza, 1993-10-23

Jest jednak faktem, iż zarówno ustrój społeczno-ekonomiczny, jak i polityczny państw Wschodu odbiegał przecież w sposób znaczny od klasycznego wzoru państw niewolniczych antycznej Grecji i Rzymu.

źródło: NKJP: Gedymin Spychalski: Myśl społeczno-ekonomiczna starożytności i średniowiecza, 2000

2. mentalność

Definicja

związany z niewolnictwem - uzależnieniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • mentalność, moralność niewolnicza

Cytaty

Chrześcijański kanon wiary wraz z jego ideą zbawienia stał bowiem w głębokiej sprzeczności z konfucjańską koncepcją niewolniczej uległości wobec władzy.

źródło: NKJP: Internet

Później wielu z nich opowiadało mi, jak straszne wrażenie wywarły na nich nasze oczy. Wydały im się wygasłe, bez życia, bez wyrazu. Nasze niewolnicze spojrzenia ich przerażały.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

Brak zainteresowania dobrem publicznym i oczekiwanie na kogoś, kto „zaprowadzi porządek”, to przejaw mentalności niewolniczej.

źródło: NKJP: Internet

[...] myśl, by przedłużać to panowanie, by czynić ze swych słuchaczy ślepo sobie oddane zastępy, była im obca. A już zupełnie nie przychodziło im do głowy, [...] by zmuszać swych słuchaczy do niewolniczego posłuszeństwa.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Pobożne życzenia, Gazeta Wyborcza, 1993-11-26

Składnia

Rz + niewolniczy + bez ograniczeń
szyk: neutralny

3.a autor

Definicja

pejorat. 
bardzo dokładnie i w sposób pozbawiony oryginalności naśladujący jakieś wzorce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • niewolniczy naśladowca

Cytaty

Nie był to ani tłumacz obcojęzycznego tekstu, ani niewolniczy naśladowca obcych utworów. Był poetą obdarzonym twórczą inwencją.

źródło: Internet: sciaga.pl

Składnia

Rz + niewolniczy + bez ograniczeń
szyk: neutralny

3.b utwór

Definicja

pejorat. 
świadczący o bardzo dokładnym i pozbawionym oryginalności naśladowaniu jakichś wzorców

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • niewolnicza imitacja; niewolnicze naśladownictwo

Cytaty

Być może taki stan badań jest następstwem [...] dawno powstałego stereotypu o „nieoryginalności” pracy intelektualnej autora, tłumacza i kopisty, pracy sprowadzającej się do niewolniczego naśladownictwa i kopiowania cudzych dzieł [...].

źródło: NKJP: Georgi Minczew: Święta księga, ikona, obrzęd: teksty kanoniczne a ich funkcjonowanie w sztuce sakralnej i folklorze Słowian na Bałkanach, 2003

[...] żadna z tych pozycji nie jest niewolniczym tłumaczeniem z hebrajskiego i aramejskiego.

źródło: NKJP: Internet

Nonnos z Panopolis w poemacie o Dionizosie wyraźnie zaznacza, że będzie naśladował Homera, ale owo naśladowanie nie było niewolnicze, lecz oryginalne i twórcze.

źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej (1800-1998), 1999

Data ostatniej modyfikacji: 14.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj