UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żałośnie

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy żałośnie
stopień wyższy żałośniej

Pochodzenie

Zob. żałosny

1. płakać

Definicja

w sposób wyrażający smutek, ból lub niepokój

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  żałościwie

Połączenia

  • cicho i żałośnie
  • chlipać, jęknąć/jęczeć, kwilić, płakać, zawodzić; beczeć, piszczeć, skomleć; stęknąć, westchnąć/wzdychać; krzyknąć/krzyczeć, powiedzieć; patrzeć, spojrzeć/spoglądać żałośnie

Cytaty

- Trzeba mnie było zawołać! - krzyknęła żałośnie. Wyobraziła sobie nagle, jak biegłaby na takie spotkanie, i poczuła dotkliwy ból, że ominęło ją tyle szczęścia. Ach, czemu mnie nie zawołałeś!

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Chlipała żałośnie nad niedopitą szklanką słabiuchnej herbaty. Tak mi się żal zrobiło tej biednej, zadręczonej kobiety, ale nie wiedziałem, co mam zrobić. Słowa pocieszenia jakoś nie miały tu sensu.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

- Zadzwonił do nas mieszkaniec gdyńskiego osiedla - mówi [...] komendant Straży Miejskiej w Gdyni - i powiedział, że przez cały dzień w mieszkaniu sąsiada żałośnie skomli pies. Strażnicy pojechali tam i dowiedzieli się, że zwierzę skomli, ponieważ jego właściciel wyszedł na chwilę, a pies źle się czuje sam w domu.

źródło: NKJP: (EMA): Panowie od porządku, Dziennik Bałtycki, 2011

Kociaki już od pierwszych chwil życia potrafią dbać o siebie. [...] Potrafią ssać, ugniatając przednimi łapkami maminą pierś, umieją odpychać od niej braci i siostry i żałośnie zawodzić, gdy im coś dolega.

źródło: NKJP: (GZ): Samodzielne maluchy, Express Ilustrowany, 2003-06-12

- Nie, przepraszam, już muszę jechać - pochyliła się, żeby pocałować go w rękę. On uczynił nad nią mały znak krzyża i jeszcze żałośniej westchnął.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

2. wyglądać

Definicja

wzbudzając litość lub niesmak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  żałościwie

Połączenia

  • śmiesznie i żałośnie
  • wyglądać, wypaść/wypadać; brzmieć, zabrzmieć żałośnie
  • żałośnie śmieszny; mały, niski

Cytaty

Jagoda zapatrzyła się na jej zgrabną sylwetkę i sama raptem poczuła się niezdarna, bez cienia uroku. Żałośnie śmieszna z tym swoim chłopięcym sposobem chodzenia, kompletnym brakiem obycia między ludźmi.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga II, 2002

Kruszące się tynki, zabrudzone ściany, wyblakłe kolory, zacieki - tak wygląda wizytówka jednego z najpiękniejszych rynków Europy, czyli Sukiennice od strony ulicy Szewskiej.[...] Elewacja „gryzie się” z odremontowanymi kamienicami w Rynku. Zacieki i kruszące się tynki wyglądają żałośnie.

źródło: NKJP: (Chyl): Wizytówka z zaciekami, Gazeta Krakowska, 2001-11-26

Życie profesora akademickiego, poza żałośnie niską pensją (jeśli pracuje na jednym etacie, a nie udaje, że pracuje na wielu), składa się z samych przyjemności.

źródło: NKJP: Młodzi, Dziennik Polsk, 2001-07-20

Byt materialny rodziny polskiej wygląda poniżająco i żałośnie, a rząd twierdzi: ˝Niektórych dotykają nieuniknione skutki niezbędnych zmian strukturalnych w naszej gospodarce„.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.09.1992

Tydzień dramatycznie kabaretowy. Co występ, to żałośniej. Z każdą kolejną odsłoną coraz bardziej rzedła mi mina, bo też coraz bardziej świadom byłem, że to jednak nie mara senna... I jeszcze ta druzgocąca świadomość, że to niby najlepsi, skoro wybrańcy.

źródło: NKJP: Kulturałki: Żart a Sprawa Polska, Dziennik Polski, 2004-04-03

Data ostatniej modyfikacji: 11.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json