UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nadzwyczajność

Chronologizacja

1777, SL
W postaci nadzwyczayność

Pochodzenie

Zob. zwyczaj, por. nadzwyczajny.

1.a cecha czegoś wyróżniającego się

Definicja

cecha tego, co przekracza normę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kolorowość, niezwykłość
antonimy:  bezbarwność, mdłość, nijakość, przeciętność, szarość, zwyczajność

Cytaty

Nadzwyczajność czeskiej prywatyzacji polega na jej szybkości.

źródło: NKJP: Nowi Czesi, Gazeta Wyborcza, 1994-11-15

Jestem pewien, że w połowie przyszłej dekady twierdzenie o nadzwyczajności naszej planety wg większości możliwych kryteriów (masa, słońce macierzyste, odległość, temperatura itp.) też pójdzie w strzępy.

źródło: NKJP: Internet

[...] nie było dawniej znanych dziś procedur opisujących wieloletni proces, podczas którego szuka się dowodów tzw. heroiczności cnót oraz dokonanych cudów. W średniowieczu wystarczyło, by o nadzwyczajności jakiejś postaci był przekonany lud.

źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: Papiestwo w dziejach, Nowiny Raciborskie, 2005-05-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nadzwyczajność
nadzwyczajności
D. nadzwyczajności
nadzwyczajności
C. nadzwyczajności
nadzwyczajnościom
B. nadzwyczajność
nadzwyczajności
N. nadzwyczajnością
nadzwyczajnościami
Ms. nadzwyczajności
nadzwyczajnościach
W. nadzwyczajności
nadzwyczajności

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b coś wyróżniającego się

Definicja

coś, co przekracza normę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Co przyjezdnych dziwi, władzę gminną cieszy. Więc teraz dumna jest, że po kilku latach pracy – jej staraniem oraz kilkunastu naukowców – światło dzienne zobaczyło opasłe dzieło, opisujące lokalną nadzwyczajność.

źródło: NKJP: Andrzej Bęben: Tańcząc fila, Trybuna Śląska, 2002-03-29

Wielka mi nadzwyczajność – dwadzieścia kilometrów rowerem!

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Wielbiciele nadzwyczajności zapewne zatrzymają się na dłużej przy „magicznej biżuterii”.

źródło: NKJP: Monika Kosińska: Dla zdrowia i urody, Dziennik Bałtycki, 2002-02-03

Z armijnych nadzwyczajności prócz wycyganionego orzełka Jurek otrzymał tylko brązowy krzyżyk na szyję [...].

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nadzwyczajność
nadzwyczajności
D. nadzwyczajności
nadzwyczajności
C. nadzwyczajności
nadzwyczajnościom
B. nadzwyczajność
nadzwyczajności
N. nadzwyczajnością
nadzwyczajnościami
Ms. nadzwyczajności
nadzwyczajnościach
W. nadzwyczajności
nadzwyczajności

2.a cecha czegoś nieplanowanego

Definicja

cecha czegoś, co nie było zaplanowane i wynika z wyjątkowości sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • nadzwyczajność sytuacji, wydarzenia

Cytaty

Nowelizacja wprowadzana jest w nadzwyczajnych okolicznościach. Powinna z pewnością być szersza, ale nadzwyczajność tej sytuacji wymusza zmianę niedoskonałą, niemniej konieczną.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 17.07.1997

Prezentowany pakiet czterech ustaw o stanach nadzwyczajnych wprowadza nadzwyczajność stanu zagrożenia jako jedyne usprawiedliwienie dla uchylenia niektórych praw człowieka i obywatela.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.11.2001

Nieomal przez całą noc tłum zgromadzony przed pałacem biskupów krakowskich, jakby sam zdziwiony nadzwyczajnością wydarzenia, śpiewał: „Czy wy wiecie, że my mamy papieża...”.

źródło: NKJP: Sto krakowskich lat, Dziennik Polski, 2000-01-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nadzwyczajność
nadzwyczajności
D. nadzwyczajności
nadzwyczajności
C. nadzwyczajności
nadzwyczajnościom
B. nadzwyczajność
nadzwyczajności
N. nadzwyczajnością
nadzwyczajnościami
Ms. nadzwyczajności
nadzwyczajnościach
W. nadzwyczajności
nadzwyczajności

Inne uwagi

Zwykle lp

2.b coś nieplanowanego

Definicja

coś, co nie było zaplanowane i wynika z wyjątkowości sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Retoryka wystąpień radnych nie odbiegała temperaturą od tej pojawiającej się na sesjach zwyczajnych. Jedyną nadzwyczajnością było przysłuchiwanie się obradom od początku do końca prezydenta Andrzeja Gołasia, którego zazwyczaj na sesjach reprezentują wiceprezydenci [...].

źródło: NKJP: (Nit): Nadzwyczajnie zwyczajna, Gazeta Krakowska, 2001-10-18

Imponowała mi jego punktualność - zawsze pięć po trzeciej, chyba że się zdarzyło coś nadzwyczajnego; nadzwyczajności jednak zdarzały się u nas nader rzadko - podobnie jak spokój, opanowanie, leciutko kpiąca dobrotliwość.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972

Nastawiam radio, myślę o różnych niewesołych rzeczach, przede wszystkim o tym, że ten rok miał być rokiem Raka, zbliżały się do mnie zewsząd same nadzwyczajności, same szczęśliwe trafy, niespodziane sukcesy [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Nowy świat i okolice, 1986

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nadzwyczajność
nadzwyczajności
D. nadzwyczajności
nadzwyczajności
C. nadzwyczajności
nadzwyczajnościom
B. nadzwyczajność
nadzwyczajności
N. nadzwyczajnością
nadzwyczajnościami
Ms. nadzwyczajności
nadzwyczajnościach
W. nadzwyczajności
nadzwyczajności
Data ostatniej modyfikacji: 06.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj