Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. bujać
1. w wózku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyhuśtać |
Cytaty
|
Kuzynka za każdym razem musi wyjąć córkę z łóżka, wsadzić do wózka i wybujać na nowo. Jak ją tego oduczyć? źródło: Internet: forum.gazeta.pl |
|
|
– Może nas dzisiaj nieźle wybujać – usłyszeli głosy przechodzących kobiet z obsługi. Helena zaklęła – źle znosiła morskie podróże. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wybujam |
wybujamy |
|||
| 2 os. |
wybujasz |
wybujacie |
|||
| 3 os. |
wybuja |
wybujają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybujałem +(e)m wybujał |
wybujałam +(e)m wybujała |
wybujałom +(e)m wybujało |
wybujaliśmy +(e)śmy wybujali |
wybujałyśmy +(e)śmy wybujały |
| 2 os. |
wybujałeś +(e)ś wybujał |
wybujałaś +(e)ś wybujała |
wybujałoś +(e)ś wybujało |
wybujaliście +(e)ście wybujali |
wybujałyście +(e)ście wybujały |
| 3 os. |
wybujał |
wybujała |
wybujało |
wybujali |
wybujały |
bezosobnik: wybujano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wybujajmy |
|
| 2 os. |
wybujaj |
wybujajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybujałbym bym wybujał |
wybujałabym bym wybujała |
wybujałobym bym wybujało |
wybujalibyśmy byśmy wybujali |
wybujałybyśmy byśmy wybujały |
| 2 os. |
wybujałbyś byś wybujał |
wybujałabyś byś wybujała |
wybujałobyś byś wybujało |
wybujalibyście byście wybujali |
wybujałybyście byście wybujały |
| 3 os. |
wybujałby by wybujał |
wybujałaby by wybujała |
wybujałoby by wybujało |
wybujaliby by wybujali |
wybujałyby by wybujały |
bezosobnik: wybujano by
bezokolicznik: wybujać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wybujawszy
gerundium: wybujanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wybujanie |
wybujania |
| D. | wybujania |
wybujań |
| C. | wybujaniu |
wybujaniom |
| B. | wybujanie |
wybujania |
| N. | wybujaniem |
wybujaniami |
| Ms. | wybujaniu |
wybujaniach |
| W. | wybujanie |
wybujania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybujany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wybujany |
wybujany |
wybujany |
wybujane |
wybujana |
| D. | wybujanego |
wybujanego |
wybujanego |
wybujanego |
wybujanej |
| C. | wybujanemu |
wybujanemu |
wybujanemu |
wybujanemu |
wybujanej |
| B. | wybujanego |
wybujanego |
wybujany |
wybujane |
wybujaną |
| N. | wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujaną |
| Ms. | wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wybujani |
wybujani |
wybujane |
wybujane |
| D. | wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
| C. | wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
| B. | wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
wybujane |
| N. | wybujanymi |
wybujanymi |
wybujanymi |
wybujanymi |
| Ms. | wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
Składnia
|
+ | wybujać | + |
KOGO
|
| Ø | + | wybujać | + |
KOGO
|
2. o trawie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | urosnąć |
Połączenia
- wybujać w górę
- wybujać wysoko
Cytaty
|
Trawy wybujały wysoko, gdzieniegdzie wyrastał wysiany znikąd polny głóg. źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007 |
|
|
Tubylcy utrzymywali, że popiół to żyzny nawóz i na przyszłą wiosnę step wybuja nad podziw. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978 |
|
|
Wróciwszy, przywitał się ze mną życzliwie, konstatując przy tym, jak bardzo wybujałem do góry. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
|
|
Truskawki, czarna porzeczka i borówki osiągają większe rozmiary niż do tej pory, a krzewy porzeczki wybujały na ponad 2 metry. źródło: NKJP: Maria Olszowska: Leczenie w piramidach, Gazeta Krakowska, 2004-05-29 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wybujam |
wybujamy |
|||
| 2 os. |
wybujasz |
wybujacie |
|||
| 3 os. |
wybuja |
wybujają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybujałem +(e)m wybujał |
wybujałam +(e)m wybujała |
wybujałom +(e)m wybujało |
wybujaliśmy +(e)śmy wybujali |
wybujałyśmy +(e)śmy wybujały |
| 2 os. |
wybujałeś +(e)ś wybujał |
wybujałaś +(e)ś wybujała |
wybujałoś +(e)ś wybujało |
wybujaliście +(e)ście wybujali |
wybujałyście +(e)ście wybujały |
| 3 os. |
wybujał |
wybujała |
wybujało |
wybujali |
wybujały |
bezosobnik: wybujano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wybujajmy |
|
| 2 os. |
wybujaj |
wybujajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybujałbym bym wybujał |
wybujałabym bym wybujała |
wybujałobym bym wybujało |
wybujalibyśmy byśmy wybujali |
wybujałybyśmy byśmy wybujały |
| 2 os. |
wybujałbyś byś wybujał |
wybujałabyś byś wybujała |
wybujałobyś byś wybujało |
wybujalibyście byście wybujali |
wybujałybyście byście wybujały |
| 3 os. |
wybujałby by wybujał |
wybujałaby by wybujała |
wybujałoby by wybujało |
wybujaliby by wybujali |
wybujałyby by wybujały |
bezosobnik: wybujano by
bezokolicznik: wybujać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wybujawszy
gerundium: wybujanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wybujanie |
wybujania |
| D. | wybujania |
wybujań |
| C. | wybujaniu |
wybujaniom |
| B. | wybujanie |
wybujania |
| N. | wybujaniem |
wybujaniami |
| Ms. | wybujaniu |
wybujaniach |
| W. | wybujanie |
wybujania |
Składnia
|
+ | wybujać | + |
(na ILE)
|
3. o ambicji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | urosnąć |
Cytaty
|
Trapiące władcę problemy - skomplikowana sytuacja wewnętrzna i zagraniczna, brak męskiego następcy tronu i konieczność zapewnienia środków na ekspansyjne wojny - stanowiły żyzny grunt, na którym wybujały ambicje możnych, urzędników i rycerzy. źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009 |
|
|
Przełom roku i ewentualnie początek nowego, jeszcze zanim na dobre zapanuje wiosna i ceny nie wybujają zbyt wysoko, to moim zdaniem dobry czas. źródło: Internet: goldenline.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wybujam |
wybujamy |
|||
| 2 os. |
wybujasz |
wybujacie |
|||
| 3 os. |
wybuja |
wybujają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybujałem +(e)m wybujał |
wybujałam +(e)m wybujała |
wybujałom +(e)m wybujało |
wybujaliśmy +(e)śmy wybujali |
wybujałyśmy +(e)śmy wybujały |
| 2 os. |
wybujałeś +(e)ś wybujał |
wybujałaś +(e)ś wybujała |
wybujałoś +(e)ś wybujało |
wybujaliście +(e)ście wybujali |
wybujałyście +(e)ście wybujały |
| 3 os. |
wybujał |
wybujała |
wybujało |
wybujali |
wybujały |
bezosobnik: wybujano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wybujajmy |
|
| 2 os. |
wybujaj |
wybujajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybujałbym bym wybujał |
wybujałabym bym wybujała |
wybujałobym bym wybujało |
wybujalibyśmy byśmy wybujali |
wybujałybyśmy byśmy wybujały |
| 2 os. |
wybujałbyś byś wybujał |
wybujałabyś byś wybujała |
wybujałobyś byś wybujało |
wybujalibyście byście wybujali |
wybujałybyście byście wybujały |
| 3 os. |
wybujałby by wybujał |
wybujałaby by wybujała |
wybujałoby by wybujało |
wybujaliby by wybujali |
wybujałyby by wybujały |
bezosobnik: wybujano by
bezokolicznik: wybujać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wybujawszy
gerundium: wybujanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wybujanie |
wybujania |
| D. | wybujania |
wybujań |
| C. | wybujaniu |
wybujaniom |
| B. | wybujanie |
wybujania |
| N. | wybujaniem |
wybujaniami |
| Ms. | wybujaniu |
wybujaniach |
| W. | wybujanie |
wybujania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybujany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wybujany |
wybujany |
wybujany |
wybujane |
wybujana |
| D. | wybujanego |
wybujanego |
wybujanego |
wybujanego |
wybujanej |
| C. | wybujanemu |
wybujanemu |
wybujanemu |
wybujanemu |
wybujanej |
| B. | wybujanego |
wybujanego |
wybujany |
wybujane |
wybujaną |
| N. | wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujaną |
| Ms. | wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wybujani |
wybujani |
wybujane |
wybujane |
| D. | wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
| C. | wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
wybujanym |
| B. | wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
wybujane |
| N. | wybujanymi |
wybujanymi |
wybujanymi |
wybujanymi |
| Ms. | wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
wybujanych |
Składnia
|
+ | wybujać | + |
na CZYM
|