UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wybujać

Chronologizacja

1814, SL

Pochodzenie

Zob. bujać

1. w wózku

Definicja

sprawić, że ktoś nasyci się bujaniem - wprawianiem w jednostajny, monotonny ruch

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyhuśtać

Cytaty

Kuzynka za każdym razem musi wyjąć córkę z łóżka, wsadzić do wózka i wybujać na nowo. Jak ją tego oduczyć?

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

– Może nas dzisiaj nieźle wybujać – usłyszeli głosy przechodzących kobiet z obsługi. Helena zaklęła – źle znosiła morskie podróże.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybujam
wybujamy
2 os. wybujasz
wybujacie
3 os. wybuja
wybujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybujałem
+(e)m wybujał
wybujałam
+(e)m wybujała
wybujałom
+(e)m wybujało
wybujaliśmy
+(e)śmy wybujali
wybujałyśmy
+(e)śmy wybujały
2 os. wybujałeś
+(e)ś wybujał
wybujałaś
+(e)ś wybujała
wybujałoś
+(e)ś wybujało
wybujaliście
+(e)ście wybujali
wybujałyście
+(e)ście wybujały
3 os. wybujał
wybujała
wybujało
wybujali
wybujały

bezosobnik: wybujano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybujajmy
2 os. wybujaj
wybujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybujałbym
bym wybujał
wybujałabym
bym wybujała
wybujałobym
bym wybujało
wybujalibyśmy
byśmy wybujali
wybujałybyśmy
byśmy wybujały
2 os. wybujałbyś
byś wybujał
wybujałabyś
byś wybujała
wybujałobyś
byś wybujało
wybujalibyście
byście wybujali
wybujałybyście
byście wybujały
3 os. wybujałby
by wybujał
wybujałaby
by wybujała
wybujałoby
by wybujało
wybujaliby
by wybujali
wybujałyby
by wybujały

bezosobnik: wybujano by

bezokolicznik: wybujać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wybujawszy

gerundium: wybujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wybujanie
wybujania
D. wybujania
wybujań
C. wybujaniu
wybujaniom
B. wybujanie
wybujania
N. wybujaniem
wybujaniami
Ms. wybujaniu
wybujaniach
W. wybujanie
wybujania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wybujany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybujany
wybujany
wybujany
wybujane
wybujana
D. wybujanego
wybujanego
wybujanego
wybujanego
wybujanej
C. wybujanemu
wybujanemu
wybujanemu
wybujanemu
wybujanej
B. wybujanego
wybujanego
wybujany
wybujane
wybujaną
N. wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujaną
Ms. wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybujani
wybujani
wybujane
wybujane
D. wybujanych
wybujanych
wybujanych
wybujanych
C. wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanym
B. wybujanych
wybujanych
wybujanych
wybujane
N. wybujanymi
wybujanymi
wybujanymi
wybujanymi
Ms. wybujanych
wybujanych
wybujanych
wybujanych

Składnia

bez ograniczeń + wybujać +
KOGO
Ø + wybujać +
KOGO

2. o trawie

Definicja

stać się większym, wyższym lub dłuższym w wyniku rozwoju organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  urosnąć

Połączenia

  • wybujać w górę
  • wybujać wysoko

Cytaty

Trawy wybujały wysoko, gdzieniegdzie wyrastał wysiany znikąd polny głóg.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Tubylcy utrzymywali, że popiół to żyzny nawóz i na przyszłą wiosnę step wybuja nad podziw.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Wróciwszy, przywitał się ze mną życzliwie, konstatując przy tym, jak bardzo wybujałem do góry.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Truskawki, czarna porzeczka i borówki osiągają większe rozmiary niż do tej pory, a krzewy porzeczki wybujały na ponad 2 metry.

źródło: NKJP: Maria Olszowska: Leczenie w piramidach, Gazeta Krakowska, 2004-05-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybujam
wybujamy
2 os. wybujasz
wybujacie
3 os. wybuja
wybujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybujałem
+(e)m wybujał
wybujałam
+(e)m wybujała
wybujałom
+(e)m wybujało
wybujaliśmy
+(e)śmy wybujali
wybujałyśmy
+(e)śmy wybujały
2 os. wybujałeś
+(e)ś wybujał
wybujałaś
+(e)ś wybujała
wybujałoś
+(e)ś wybujało
wybujaliście
+(e)ście wybujali
wybujałyście
+(e)ście wybujały
3 os. wybujał
wybujała
wybujało
wybujali
wybujały

bezosobnik: wybujano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybujajmy
2 os. wybujaj
wybujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybujałbym
bym wybujał
wybujałabym
bym wybujała
wybujałobym
bym wybujało
wybujalibyśmy
byśmy wybujali
wybujałybyśmy
byśmy wybujały
2 os. wybujałbyś
byś wybujał
wybujałabyś
byś wybujała
wybujałobyś
byś wybujało
wybujalibyście
byście wybujali
wybujałybyście
byście wybujały
3 os. wybujałby
by wybujał
wybujałaby
by wybujała
wybujałoby
by wybujało
wybujaliby
by wybujali
wybujałyby
by wybujały

bezosobnik: wybujano by

bezokolicznik: wybujać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wybujawszy

gerundium: wybujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wybujanie
wybujania
D. wybujania
wybujań
C. wybujaniu
wybujaniom
B. wybujanie
wybujania
N. wybujaniem
wybujaniami
Ms. wybujaniu
wybujaniach
W. wybujanie
wybujania

Składnia

bez ograniczeń + wybujać +
(na ILE)

3. o ambicji

Definicja

zwiększyć swoją wielkość, wartość lub intensywność

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  urosnąć

Cytaty

Trapiące władcę problemy - skomplikowana sytuacja wewnętrzna i zagraniczna, brak męskiego następcy tronu i konieczność zapewnienia środków na ekspansyjne wojny - stanowiły żyzny grunt, na którym wybujały ambicje możnych, urzędników i rycerzy.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Przełom roku i ewentualnie początek nowego, jeszcze zanim na dobre zapanuje wiosna i ceny nie wybujają zbyt wysoko, to moim zdaniem dobry czas.

źródło: Internet: goldenline.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybujam
wybujamy
2 os. wybujasz
wybujacie
3 os. wybuja
wybujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybujałem
+(e)m wybujał
wybujałam
+(e)m wybujała
wybujałom
+(e)m wybujało
wybujaliśmy
+(e)śmy wybujali
wybujałyśmy
+(e)śmy wybujały
2 os. wybujałeś
+(e)ś wybujał
wybujałaś
+(e)ś wybujała
wybujałoś
+(e)ś wybujało
wybujaliście
+(e)ście wybujali
wybujałyście
+(e)ście wybujały
3 os. wybujał
wybujała
wybujało
wybujali
wybujały

bezosobnik: wybujano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybujajmy
2 os. wybujaj
wybujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybujałbym
bym wybujał
wybujałabym
bym wybujała
wybujałobym
bym wybujało
wybujalibyśmy
byśmy wybujali
wybujałybyśmy
byśmy wybujały
2 os. wybujałbyś
byś wybujał
wybujałabyś
byś wybujała
wybujałobyś
byś wybujało
wybujalibyście
byście wybujali
wybujałybyście
byście wybujały
3 os. wybujałby
by wybujał
wybujałaby
by wybujała
wybujałoby
by wybujało
wybujaliby
by wybujali
wybujałyby
by wybujały

bezosobnik: wybujano by

bezokolicznik: wybujać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wybujawszy

gerundium: wybujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wybujanie
wybujania
D. wybujania
wybujań
C. wybujaniu
wybujaniom
B. wybujanie
wybujania
N. wybujaniem
wybujaniami
Ms. wybujaniu
wybujaniach
W. wybujanie
wybujania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wybujany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybujany
wybujany
wybujany
wybujane
wybujana
D. wybujanego
wybujanego
wybujanego
wybujanego
wybujanej
C. wybujanemu
wybujanemu
wybujanemu
wybujanemu
wybujanej
B. wybujanego
wybujanego
wybujany
wybujane
wybujaną
N. wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujaną
Ms. wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybujani
wybujani
wybujane
wybujane
D. wybujanych
wybujanych
wybujanych
wybujanych
C. wybujanym
wybujanym
wybujanym
wybujanym
B. wybujanych
wybujanych
wybujanych
wybujane
N. wybujanymi
wybujanymi
wybujanymi
wybujanymi
Ms. wybujanych
wybujanych
wybujanych
wybujanych

Składnia

bez ograniczeń + wybujać +
na CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 01.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json