UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nawijać się

Chronologizacja

1577, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawijam się
nawijamy się
2 os. nawijasz się
nawijacie się
3 os. nawija się
nawijają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawijałem się
+(e)m się nawijał
nawijałam się
+(e)m się nawijała
nawijałom się
+(e)m się nawijało
nawijaliśmy się
+(e)śmy się nawijali
nawijałyśmy się
+(e)śmy się nawijały
2 os. nawijałeś się
+(e)ś się nawijał
nawijałaś się
+(e)ś się nawijała
nawijałoś się
+(e)ś się nawijało
nawijaliście się
+(e)ście się nawijali
nawijałyście się
+(e)ście się nawijały
3 os. nawijał się
nawijała się
nawijało się
nawijali się
nawijały się

bezosobnik: nawijano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się nawijał
będę się nawijać
będę się nawijała
będę się nawijać
będę się nawijało
będę się nawijać
będziemy się nawijali
będziemy się nawijać
będziemy się nawijały
będziemy się nawijać
2 os. będziesz się nawijał
będziesz się nawijać
będziesz się nawijała
będziesz się nawijać
będziesz się nawijało
będziesz się nawijać
będziecie się nawijali
będziecie się nawijać
będziecie się nawijały
będziecie się nawijać
3 os. będzie się nawijał
będzie się nawijać
będzie się nawijała
będzie się nawijać
będzie się nawijało
będzie się nawijać
będą się nawijali
będą się nawijać
będą się nawijały
będą się nawijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawijajmy się
2 os. nawijaj się
nawijajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawijałbym się
bym się nawijał
nawijałabym się
bym się nawijała
nawijałobym się
bym się nawijało
nawijalibyśmy się
byśmy się nawijali
nawijałybyśmy się
byśmy się nawijały
2 os. nawijałbyś się
byś się nawijał
nawijałabyś się
byś się nawijała
nawijałobyś się
byś się nawijało
nawijalibyście się
byście się nawijali
nawijałybyście się
byście się nawijały
3 os. nawijałby się
by się nawijał
nawijałaby się
by się nawijała
nawijałoby się
by się nawijało
nawijaliby się
by się nawijali
nawijałyby się
by się nawijały

bezosobnik: nawijano by się

bezokolicznik: nawijać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawijając się

gerundium: nawijanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawijanie się
nawijania się
D. nawijania się
nawijań się
C. nawijaniu się
nawijaniom się
B. nawijanie się
nawijania się
N. nawijaniem się
nawijaniami się
Ms. nawijaniu się
nawijaniach się
W. nawijanie się
nawijania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawijający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawijający się
nawijający się
nawijający się
nawijające się
nawijająca się
D. nawijającego się
nawijającego się
nawijającego się
nawijającego się
nawijającej się
C. nawijającemu się
nawijającemu się
nawijającemu się
nawijającemu się
nawijającej się
B. nawijającego się
nawijającego się
nawijający się
nawijające się
nawijającą się
N. nawijającym się
nawijającym się
nawijającym się
nawijającym się
nawijającą się
Ms. nawijającym się
nawijającym się
nawijającym się
nawijającym się
nawijającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawijający się
nawijający się
nawijające się
nawijające się
D. nawijających się
nawijających się
nawijających się
nawijających się
C. nawijającym się
nawijającym się
nawijającym się
nawijającym się
B. nawijających się
nawijających się
nawijających się
nawijające się
N. nawijającymi się
nawijającymi się
nawijającymi się
nawijającymi się
Ms. nawijających się
nawijających się
nawijających się
nawijających się

odpowiednik aspektowy: nawinąć się

Pochodzenie

Zob. wić

1. na szpulkę

Definicja

okręcać się wielokrotnie dookoła czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  odwijać się
hiperonimy:  okręcać się

Cytaty

Patrzył, jak cienka nić nawija się na wrzeciono.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Opowieści chłodnego morza, 2008

Linka nawija się na bęben, odpowiednie przekładnie działają.

źródło: NKJP: Piotr Polowy: Windą po... schodach, Express Ilustrowany, 2004-03-19

I Józef grał, a taśma się nawijała. Aż wreszcie usłyszał szczęk i smyczek mu zadrżał. To dyktafon wyłączył się po pół godzinie.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Stali we trzech u podnóża północnego stoku, parę kroków od napiętej liny, nawijającej się na wyciągarkę honkera.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Składnia

bez ograniczeń + nawijać się +
(na CO)

2. pod rękę

Definicja

pojawiać przypadkowo, niespodziewanie i z korzyścią dla kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  trafiać się

Cytaty

[...] chwytał owe obserwacje, znaki, symptomy życia, snując na ich kanwie swoje refleksyjne uogólnienia i w tej naturalnej przypadkowości, w jakiej nawijały się pod pióro, na gorąco spisywał.

źródło: NKJP: Artur Hutnikiewicz: Młoda Polska, 1994

Ale jak zareaguje zwykły pan Mayer z dawnego Karl-Marx-Stadt, gdy okaże się, że jego kompan od skata od 30 lat regularnie informował bezpiekę o jego antysocjalistycznych poglądach? Czy nie weźmie pierwszego nawijającego się pod rękę ciężkiego przedmiotu i nie rozprawi się sam ze swym fałszywym przyjacielem?

źródło: NKJP: Piotr Cegielski: Wirus STASI, Gazeta Wyborcza, 1992-01-28

Składnia

bez ograniczeń + nawijać się +
pod CO
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json