Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
okopię się |
okopiemy się |
|||
| 2 os. |
okopiesz się |
okopiecie się |
|||
| 3 os. |
okopie się |
okopią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
okopałem się +(e)m się okopał |
okopałam się +(e)m się okopała |
okopałom się +(e)m się okopało |
okopaliśmy się +(e)śmy się okopali |
okopałyśmy się +(e)śmy się okopały |
| 2 os. |
okopałeś się +(e)ś się okopał |
okopałaś się +(e)ś się okopała |
okopałoś się +(e)ś się okopało |
okopaliście się +(e)ście się okopali |
okopałyście się +(e)ście się okopały |
| 3 os. |
okopał się |
okopała się |
okopało się |
okopali się |
okopały się |
bezosobnik: okopano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
okopmy się |
|
| 2 os. |
okop się |
okopcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
okopałbym się bym się okopał |
okopałabym się bym się okopała |
okopałobym się bym się okopało |
okopalibyśmy się byśmy się okopali |
okopałybyśmy się byśmy się okopały |
| 2 os. |
okopałbyś się byś się okopał |
okopałabyś się byś się okopała |
okopałobyś się byś się okopało |
okopalibyście się byście się okopali |
okopałybyście się byście się okopały |
| 3 os. |
okopałby się by się okopał |
okopałaby się by się okopała |
okopałoby się by się okopało |
okopaliby się by się okopali |
okopałyby się by się okopały |
bezosobnik: okopano by się
bezokolicznik: okopać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
okopawszy się
gerundium: okopanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | okopanie się |
okopania się |
| D. | okopania się |
okopań się |
| C. | okopaniu się |
okopaniom się |
| B. | okopanie się |
okopania się |
| N. | okopaniem się |
okopaniami się |
| Ms. | okopaniu się |
okopaniach się |
| W. | okopanie się |
okopania się |
odpowiednik aspektowy: okopywać się
Pochodzenie
Zob. kopać
1. na wojnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- nieprzyjaciel; batalion okopał się; armia, brygada, kompania okopała się; partyzanci, rebelianci, separatyści, żołnierze...; Niemcy, Rosjanie, Szwedzi, Turcy okopali się; siły okopały się
- okopać się na brzegu, na wzgórzu
- okopać się w forcie
- okopać się pod Kamieńcem, pod Norymbergą
Cytaty
|
Nasz batalion miał przeprawić się przez Prypeć, ale na przeciwnym brzegu Niemcy okopali się głęboko, mieli silne fortyfikacje, czuliśmy, że będą bronić się do ostatka. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008 |
|
|
Po chwili zatrzymaliśmy się i padł rozkaz okopać się. źródło: NKJP: Edmund Zieliński: Czy ja wytrzymam?, Gazeta Kociewska, 2008-02-19 |
|
|
[...] wycofał się zatem na milę w kierunku Rewala. Mimo przewagi liczebnej nie chciał walnej bitwy i okopał się. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Batalion [...] okopał się wzdłuż poaustriackich wałów [...], a resztki batalionu kpt. R. Homana częściowo wzmocniły obsadę nad Sanem w pobliżu mostów, a częściowo zostały użyte na Zniesieniu. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Dnia 18 czerwca 1632 armia szwedzka okopała się wokół Norymbergi. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | okopać się | + |
(GDZIE)
|
2. na posadzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
Połączenia
- okopać się na stanowisku kogo
Cytaty
|
Na szczytach zawodowej hierarchii okopały się grupy, które bronią posad przed młodszą konkurencją. To szkodzi rynkowi pracy i winduje ceny usług. źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Grabarze konkurencji, Polityka, 2005-05-21 |
|
|
Wypychana z polityki lewica okopała się na wyższych uczelniach, w świecie sztuki i w dominujących mediach. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Hymn poprawniaka, Polityka, 2006-07-15 |
|
|
Okopał się na stanowisku szefa komisji rewizyjnej [...]. źródło: NKJP: Marek Bartosik: Sami swoi, Gazeta Krakowska, 2003-02-22 |
|
|
[...] zachodni potentaci celowo okopali się w polskich cementowniach, wykupując je co do sztuki i niszcząc konkurencję [...]. źródło: NKJP: Krojenie betonowego tortu, Dziennik Polski, 2003-03-07 |
Składnia
|
+ | okopać się | + |
GDZIE
|
3. na pozycji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- okopać się na jakimś stanowisku
Cytaty
|
Ty po prostu nie chcesz nic zmieniać w swojej sytuacji. Wolisz okopać się na swoim stanowisku, uparcie w nim tkwić i żalić się, że masz powtarzający się od jakiegoś czasu problem. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] siłą rzeczy polaryzują się stanowiska i poszczególnych krajów, i w obrębie różnych państw [...] jedni chcieliby uciekać do przodu, a drudzy woleliby okopać się na dotychczasowych pozycjach czy też liczą, że akcesja nowych krajów osłabi pewne tendencje integracyjne. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 24.07.2002 |
|
|
Nie jest bowiem tak, że spółdzielnie nie chcą zmian, że nie widzą przeobrażeń gospodarczych i społecznych, a jedynie okopały się i bronią swoich archaicznych racji. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.06.1998 |
|
|
[...] druga skrajność to rejterada z terenów uznanych za wątpliwe, wyrzeczenie się pytań nazbyt trudnych, okopanie się przy kwestiach, które gwarantują stosowny komfort odpowiedziom. źródło: NKJP: Piotr Wierzbicki: Zapis świata. Traktat metafizyczny, 2009 |
Składnia
|
+ | okopać się | + |
GDZIE
|