UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arbitralność

Chronologizacja

1787, T. Ostrowski: Prawo cywilne Narodu Polskiego [...], Tom I, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arbitralność
arbitralności
D. arbitralności
arbitralności
C. arbitralności
arbitralnościom
B. arbitralność
arbitralności
N. arbitralnością
arbitralnościami
Ms. arbitralności
arbitralnościach
W. arbitralności
arbitralności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Od: arbitralny

1.a decyzji

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co opiera się na czyjejś swobodnej decyzji, a nie wynika z jasnych zasad i przekonujących argumentów i jest jest narzucone bez możliwości sprzeciwu lub dyskusji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • arbitralność decyzji, działania, oceny, rozwiązań, sądów
  • arbitralność i dowolność

Cytaty

W początkowej fazie reformy ekonomicznej decydenci wierzyli, że rozległa interwencja państwa nie jest konieczna, a nawet może odnieść odwrotny od zamierzonego skutek, ze względu na nieuniknioną arbitralność decyzji centralnych.

źródło: NKJP: Edmund Wnuk-Lipiński: Więźniowie mitu, Gazeta Wyborcza, 1992-02-08

Jak wypowiedzieć się o rzeczywistości nadprzyrodzonej, by nie narazić się na zarzut irracjonalizmu i arbitralności sądów, a równocześnie nie popaść w naturalizm, typowy dla przyrodoznawstwa.

źródło: NKJP: Czytać, Gazeta Wyborcza, 1992-05-30

Protesty budzi nadmierna surowość i arbitralność wyroków sądowych, brutalność policji, [..] korupcja urzędników.

źródło: NKJP: Andrzej Talaga: Ajatollahom dziękujemy, Ozon nr 9, 2005

1.b władcy

Definicja

książk. 
cecha kogoś, kto narzuca innym swoje opinie lub decyzje i nie uznaje sprzeciwu wobec nich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • arbitralność rządu, sądów, urzędników, władcy, władzy
  • arbitralność i woluntaryzm

Cytaty

Pan nie jest zgraną kartą, nikt panu nie wytknie dawnej przynależności do partii czy do ZMP, również pobyt w stalinowskim więzieniu jest pana silnym atutem, jak też spałowanie i areszt w roku 1957, gdy to występował pan w słusznej sprawie przeciwko arbitralności Gomułki.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

[...] projektowany przepis narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego z powodu nadmiernej arbitralności projektodawcy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.02.2003

Mechanizm rynkowy funkcjonuje w oparciu o bardziej zobiektywizowane, konkretne i mierzalne cele, podczas gdy mechanizm polityczny nie zapewnia obiektywizacji celów publicznych i społecznych. Cele te obciążone są arbitralnością polityków i partii politycznych.

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

Oczywiście przy pewnej arbitralności Trybunału Konstytucyjnego, gdy idzie o interpretacje, wszędzie może być zagrożenie niekonstytucyjnością.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: Może być pięknie, Polityka, 2006-01-14

[...] dla obywatela dobra konstytucja to dokument jasny, zwięzły, dobrze chroniący prawa i wolności jednostki przed arbitralnością władzy.

źródło: NKJP: Ewa Siedlecka: Z rozsądku, Gazeta Wyborcza, 1997-04-10

Data ostatniej modyfikacji: 13.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json