UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

elipsa

Chronologizacja

1683, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. elipsa
elipsy
D. elipsy
elips
C. elipsie
elipsom
B. elipsę
elipsy
N. elipsą
elipsami
Ms. elipsie
elipsach
W. elipso
elipsy

Pochodzenie

łac. ellīpsis

z gr. élleipsis 'brak'

1. linia

Definicja

mat. 
zamknięta linia zbliżona kształtem do spłaszczonego okręgu, powstała przez przecięcie stożka

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  figura

Połączenia

  • elipsa i okrąg
  • łuk, obwód, ogniskowa, wzór elipsy
  • narysować elipsę

Cytaty

Końcowym efektem odwzorowania perspektywicznego kuli jest elipsa oparta na osiach głównych MN i PQ.

źródło: NKJP: Zbigniew Brzosko: Wykreślna restytucja perspektywy, 1995

Dziś koło, elipsę czy trójkąt uważamy wyłącznie za figury geometryczne. Ale dla przedstawicieli pradawnych cywilizacji były czymś więcej. Poszczególne kształty emitowały określone energie [...].

źródło: NKJP: (KAK): Od spirali do koła, Nasze Miasto Kraków, 2004-04-08

[...] w prostokąt o określonych rozmiarach można wpisać tylko jeden kształt owalny, zatem określenie prostokąta jednoznacznie wyznacza koło lub elipsę.

źródło: NKJP: Marcin Lis: Praktyczny kurs Java: Wydanie II, 2007

[...] siedzę nad tym od tygodnia, ale na razie zrobiłem przerwę. Wyszedłem od wzoru elipsy i tkwię w miejscu,bo wychodzą przybliżenia.

źródło: NKJP: Internet

Linie odległości są wycinkami elips powstałych z okręgów mających wspólny środek w punkcie usytuowania anteny radaru.

źródło: NKJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

2. zarys

Definicja

zarys czegoś, co przypomina kształtem elipsę - linię

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  owal

Cytaty

Szosa jest szeroka i prosta, w elipsach świateł auta migają białe pasy oznaczeń.

źródło: NKJP: Dariusz Żukowski: Miłość morderców, 2009

Zrobiliśmy rondo na miarę możliwości, jakie tam były. Tam schodzi się aż pięć dróg, nie można było zrobić koła, tak jak to się zazwyczaj robi. Wyszła nam taka elipsa, a nawet można powiedzieć ósemka.

źródło: NKJP: Ekz: Życie Podkarpackie, 2008-07-30

[...] kobiece [...] pośladki i elipsy piersi są archetypem policyjnego, wojskowego totalitarnego ustroju, który jest całkowicie uwolniony od raju męstwa, a skupiony na konkrecie.

źródło: NKJP: Mirosław Zabierowski: Jak Dali poszerza przekaz malarstwa, Akant, 2006-12

Składnia

bez ograniczeń + elipsa +
(CZEGO)

3. w zdaniu

Definicja

jęz.  lit. 
opuszczenie w zdaniu wyrazu lub wyrazów, których znaczenia można domyślić się z kontekstu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyrzutnia
hiperonimy:  figura

Połączenia

  • używać elipsy
  • stosować elipsę

Cytaty

Wyrzucenie słów ze zdania jest skróceniem go. Naukowo nazywa się to elipsą.

źródło: NKJP: Internet

Badania porównawcze dotyczące możliwości i ograniczeń elipsy podmiotu w języku polskim, rosyjskim i niemieckim [...] wykazują podobieństwo języka rosyjskiego i niemieckiego [...].

źródło: NKJP: Ewa Szkudlarek: Wskaźniki nawiązania we współczesnych tekstach polskich, 2002

Ten wiersz jest nierówny [...]; widzę, że stosując elipsy, wtrącenia, nawet neologizmy, budujesz z zamysłem pewien obraz.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + elipsa +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json