UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odszczekać

rzadziej odszczeknąć

Chronologizacja

1567, SPXVI

Pochodzenie

Zob. szczekać

1. o psie

Definicja

będąc psem, zareagować na coś, wydając głośne i krótkie dźwięki

Warianty

  • rzadziej odszczeknąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Pies na widok kija jest w stanie odszczekać albo pokulić ogon i zwiać [...].

źródło: NKJP: Internet

Pies odszczeknął i warknął nisko.

źródło: Internet: wattpad.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekam
odszczekamy
2 os. odszczekasz
odszczekacie
3 os. odszczeka
odszczekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekałem
+(e)m odszczekał
odszczekałam
+(e)m odszczekała
odszczekałom
+(e)m odszczekało
odszczekaliśmy
+(e)śmy odszczekali
odszczekałyśmy
+(e)śmy odszczekały
2 os. odszczekałeś
+(e)ś odszczekał
odszczekałaś
+(e)ś odszczekała
odszczekałoś
+(e)ś odszczekało
odszczekaliście
+(e)ście odszczekali
odszczekałyście
+(e)ście odszczekały
3 os. odszczekał
odszczekała
odszczekało
odszczekali
odszczekały

bezosobnik: odszczekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekajmy
2 os. odszczekaj
odszczekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekałbym
bym odszczekał
odszczekałabym
bym odszczekała
odszczekałobym
bym odszczekało
odszczekalibyśmy
byśmy odszczekali
odszczekałybyśmy
byśmy odszczekały
2 os. odszczekałbyś
byś odszczekał
odszczekałabyś
byś odszczekała
odszczekałobyś
byś odszczekało
odszczekalibyście
byście odszczekali
odszczekałybyście
byście odszczekały
3 os. odszczekałby
by odszczekał
odszczekałaby
by odszczekała
odszczekałoby
by odszczekało
odszczekaliby
by odszczekali
odszczekałyby
by odszczekały

bezosobnik: odszczekano by

bezokolicznik: odszczekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszczekawszy

gerundium: odszczekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odszczekanie
odszczekania
D. odszczekania
odszczekań
C. odszczekaniu
odszczekaniom
B. odszczekanie
odszczekania
N. odszczekaniem
odszczekaniami
Ms. odszczekaniu
odszczekaniach
W. odszczekanie
odszczekania

2. nieprawdę

Definicja

pot.  pejorat. 
oświadczyć, że to, co zostało wcześniej wypowiedziane, było nieprawdą lub mówiący nie miał racji, co mogło niesłusznie przedstawić kogoś w złym świetle lub spowodować powstanie u kogoś mylnego przekonania

Warianty

  • rzadziej odszczeknąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • odszczekać kłamstwa, oszczerstwa, wypowiedź, zarzuty
  • głośno, publicznie odszczekać
  • musieć odszczekać

Cytaty

Jeśli John Lennon musiał odszczekać swoją wypowiedź, że The Beatles są popularniejsi od Chrystusa, to Jackson pewnie nie musiałby tego robić.

źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Michael Jackson, Gazeta Wyborcza, 1996-01-26

– Jeśli zakład robót publicznych nie padnie za pół roku, to publicznie odszczekam wszystko, co powiedziałem na jego temat [...].

źródło: NKJP: Robert Radczak: Szansa dla bezrobotnych, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-03-16

Chce, żebym odszczekała wszystko, co napisałam w książce. A ja nie odszczekam. Mam podsłuch w telefonie. Tu jest wszystko na podsłuchu. Niech pan uważa, co pan mówi.

źródło: NKJP: Remigiusz Grzela: Bądź moim Bogiem (?), 2007

[...] Miał wówczas mnóstwo klakierów, którzy przytakiwali mu i popierali jego zapędy. Ani jeden z nich nie odszczekał później, że Rysiu się mylił.

źródło: NKJP: (LID): Czekam, aż Rysiu się przekona, Gazeta Krakowska, 2005-12-29

Lepiej odszczeknij to, co powiedziałaś.

źródło: Internet: ask.fm

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekam
odszczekamy
2 os. odszczekasz
odszczekacie
3 os. odszczeka
odszczekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekałem
+(e)m odszczekał
odszczekałam
+(e)m odszczekała
odszczekałom
+(e)m odszczekało
odszczekaliśmy
+(e)śmy odszczekali
odszczekałyśmy
+(e)śmy odszczekały
2 os. odszczekałeś
+(e)ś odszczekał
odszczekałaś
+(e)ś odszczekała
odszczekałoś
+(e)ś odszczekało
odszczekaliście
+(e)ście odszczekali
odszczekałyście
+(e)ście odszczekały
3 os. odszczekał
odszczekała
odszczekało
odszczekali
odszczekały

bezosobnik: odszczekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekajmy
2 os. odszczekaj
odszczekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekałbym
bym odszczekał
odszczekałabym
bym odszczekała
odszczekałobym
bym odszczekało
odszczekalibyśmy
byśmy odszczekali
odszczekałybyśmy
byśmy odszczekały
2 os. odszczekałbyś
byś odszczekał
odszczekałabyś
byś odszczekała
odszczekałobyś
byś odszczekało
odszczekalibyście
byście odszczekali
odszczekałybyście
byście odszczekały
3 os. odszczekałby
by odszczekał
odszczekałaby
by odszczekała
odszczekałoby
by odszczekało
odszczekaliby
by odszczekali
odszczekałyby
by odszczekały

bezosobnik: odszczekano by

bezokolicznik: odszczekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszczekawszy

gerundium: odszczekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odszczekanie
odszczekania
D. odszczekania
odszczekań
C. odszczekaniu
odszczekaniom
B. odszczekanie
odszczekania
N. odszczekaniem
odszczekaniami
Ms. odszczekaniu
odszczekaniach
W. odszczekanie
odszczekania

imiesłów przymiotnikowy bierny: odszczekany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odszczekany
odszczekany
odszczekany
odszczekane
odszczekana
D. odszczekanego
odszczekanego
odszczekanego
odszczekanego
odszczekanej
C. odszczekanemu
odszczekanemu
odszczekanemu
odszczekanemu
odszczekanej
B. odszczekanego
odszczekanego
odszczekany
odszczekane
odszczekaną
N. odszczekanym
odszczekanym
odszczekanym
odszczekanym
odszczekaną
Ms. odszczekanym
odszczekanym
odszczekanym
odszczekanym
odszczekanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odszczekani
odszczekani
odszczekane
odszczekane
D. odszczekanych
odszczekanych
odszczekanych
odszczekanych
C. odszczekanym
odszczekanym
odszczekanym
odszczekanym
B. odszczekanych
odszczekanych
odszczekanych
odszczekane
N. odszczekanymi
odszczekanymi
odszczekanymi
odszczekanymi
Ms. odszczekanych
odszczekanych
odszczekanych
odszczekanych

Składnia

bez ograniczeń + odszczekać +
(CO)
bez ograniczeń + odszczekać +
(że ZDANIE)

3. komuś niegrzecznie

Definicja

odpowiedzieć komuś w sposób nieuprzejmy

Warianty

  • rzadziej odszczeknąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpyskować

Cytaty

- Smakuje, smakuje? - dogadywał Zipi.
- Smakuje, co by nie smakował - odszczekał i napychał się dalej.

źródło: NKJP: Radovan Brenkus: Nieskończenie błękitna zabawa, Akant, 2008-10

[...] zdawał sobie sprawę, że - wyprowadzając Felka na zewnątrz - zasiewał wśród baciarów ziarno niepewności. Będą się zastanawiali: pękł Felek chojrak na podwórku czy nie? Odszczekał pulicajowi czy nie?

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

To, że wyjdziesz z więzienia - odszczeknął czupurnie Reynevan - możesz zawdzięczać mnie właśnie.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekam
odszczekamy
2 os. odszczekasz
odszczekacie
3 os. odszczeka
odszczekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekałem
+(e)m odszczekał
odszczekałam
+(e)m odszczekała
odszczekałom
+(e)m odszczekało
odszczekaliśmy
+(e)śmy odszczekali
odszczekałyśmy
+(e)śmy odszczekały
2 os. odszczekałeś
+(e)ś odszczekał
odszczekałaś
+(e)ś odszczekała
odszczekałoś
+(e)ś odszczekało
odszczekaliście
+(e)ście odszczekali
odszczekałyście
+(e)ście odszczekały
3 os. odszczekał
odszczekała
odszczekało
odszczekali
odszczekały

bezosobnik: odszczekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekajmy
2 os. odszczekaj
odszczekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekałbym
bym odszczekał
odszczekałabym
bym odszczekała
odszczekałobym
bym odszczekało
odszczekalibyśmy
byśmy odszczekali
odszczekałybyśmy
byśmy odszczekały
2 os. odszczekałbyś
byś odszczekał
odszczekałabyś
byś odszczekała
odszczekałobyś
byś odszczekało
odszczekalibyście
byście odszczekali
odszczekałybyście
byście odszczekały
3 os. odszczekałby
by odszczekał
odszczekałaby
by odszczekała
odszczekałoby
by odszczekało
odszczekaliby
by odszczekali
odszczekałyby
by odszczekały

bezosobnik: odszczekano by

bezokolicznik: odszczekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszczekawszy

gerundium: odszczekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odszczekanie
odszczekania
D. odszczekania
odszczekań
C. odszczekaniu
odszczekaniom
B. odszczekanie
odszczekania
N. odszczekaniem
odszczekaniami
Ms. odszczekaniu
odszczekaniach
W. odszczekanie
odszczekania

Składnia

bez ograniczeń + odszczekać +
(KOMU)
bez ograniczeń + odszczekać +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 05.07.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json