UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ulepek

Chronologizacja

1613, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ulepek
ulepki
D. ulepka
ulepków
C. ulepkowi
ulepkom
B. ulepek
ulepki
N. ulepkiem
ulepkami
Ms. ulepku
ulepkach
W. ulepku
ulepki

Inne uwagi

W D lp. używana również forma ulepku.
Zwykle lp

Pochodzenie

Wyraz wywodzi się on z dawnego julep, julepek 'gęsta mikstura lecznicza na bazie ziół', a te od ar. dżu-lab 'woda różana', który to wyraz przeniknął do polszczyzny przez śr.-łac. julapium i fr. julep. Por. J. Karłowicz, Słoworód ludowy, 1878, s. 21.

1. coś słodkiego

Definicja

pot. 
bardzo słodka rzecz do jedzenia lub picia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ulep

Połączenia

  • słodki jak ulepek

Cytaty

Herbata, którą zawsze podaje się w małych przezroczystych szklankach z grubego szkła, okazała się [...] niewiarygodnie słodka, prawdziwy ulepek [...].

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007

[...] właśnie dorwał się do cukiernicy. Jedna łyżeczka, druga, trzecia, czwarta... Po chwili przestaję liczyć. Jeżeli Y wypije choć łyk tego ulepku, uznam, że jest zdolny do wszelkich aktorskich poświęceń.

źródło: NKJP: Magda Huzarska: Teatralny ulepek pozbawiony goryczy, Gazeta Krakowska, 2006-06-12

Denerwowała się, że zakazali dawać dziewczynce ulepek z sokiem malinowym, chociaż każdy wie, że zimą trzeba żywić się słodko i tłusto.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Kelner przyniósł kawę. Dosypał do małej filiżanki dwie łyżeczki cukru trzcinowego i dokładnie zamieszał. Powstał ulepek o konsystencji krówki pozostawionej w samochodzie w upalny dzień.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

[...] mają całkiem wybiórczy gust i nie zjedzą każdego ulepka, jaki im się podsunie (w szczególności potrafią wybrzydzać przy słodyczach od babci,
która kupuje, co popadnie).

źródło: NKJP: Internet

2. koktajl alkoholowy

Definicja

pot. 
julep – napój alkoholowy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  julep

Cytaty

Zamawiam miętowy marokański ulepek i siadam w strategicznym miejscu, nie można mnie nie zauważyć.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Data ostatniej modyfikacji: 13.11.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json