Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | samosąd |
samosądy |
|
| D. | samosądu |
samosądów |
|
| C. | samosądowi |
samosądom |
|
| B. | samosąd |
samosądy |
|
| N. | samosądem |
samosądami |
|
| Ms. | samosądzie |
samosądach |
|
| W. | samosądzie |
samosądy |
Pochodzenie
pol. samo- + pol. -sąd
Zob. sam, sąd
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | kara, przestępstwo |
Połączenia
- bezlitosny, brutalny, okrutny; spontaniczny; kobiecy samosąd
- samosąd grozi komuś
- dokonać/dokonywać; dopuścić się, uniknąć; obawiać się samosądu
- stosować, urządzać samosądy
- dochodzi/doszło do samosądu
Cytaty
|
Pięciu mężczyzn oskarżonych jest o samosąd na Andrzeju W. w następstwie molestowania przez niego nastolatki i terroryzowania wsi. źródło: NKJP: (RAV): Bydgoszcz: Krewni ofiary i oskarżonych zeznawali w sprawie linczu w Janowie, Gazeta Pomorska, 2009-04-17 |
|
|
Z ustaleń śledztwa wynika, że policjanci zdjęli chłopakowi spodnie i zaczęli wymierzać karę. Jeden bił pałką po pośladkach i brzuchu, drugi kopnął nastolatka. Obaj uderzyli też chłopca, wymierzając razy otwartą dłonią. Został trafiony m.in. w twarz. Policjanci po tym samosądzie odjechali, a chłopak zadzwonił do kolegów. źródło: NKJP: Małgorzta Goździalska: Włocławek: Policjanci dokonali samosądu, Gazeta Pomorska, 2010-02-27 |
|
|
[...] nawet taka miła nauczycielka zorganizowała samosąd, polegało to na tym, że kiedy wszedłem spóźniony do klasy po WF, to wszyscy wskazywali na mnie palcami i skandowali „spóźnialski, spóźnialski, spóźnialski”. źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008 |
|
|
W stosunku do złodziei stosowano często samosądy. Chłopi dopadłszy koniokrada bili go dotąd, aż wyzionął ducha. źródło: NKJP: Bogdan Snoch: Tortury i samosądy, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2001-02-15 |
|
|
[...] sądy szlacheckie nie były zbyt sprawne, często więc lepiej było dochodzić sprawiedliwości samemu. Wśród ludzi dysponujących środkami i siłą nagminnie dochodziło do samosądów, które nawet przez stojących na straży prawa królów traktowane były jak normalne zjawisko. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004 |
Składnia
|
+ | samosąd | + |
(na KIM)
|