UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyćmiony

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przyćmiony
przyćmiony
przyćmiony
przyćmione
przyćmiona
D. przyćmionego
przyćmionego
przyćmionego
przyćmionego
przyćmionej
C. przyćmionemu
przyćmionemu
przyćmionemu
przyćmionemu
przyćmionej
B. przyćmionego
przyćmionego
przyćmiony
przyćmione
przyćmioną
N. przyćmionym
przyćmionym
przyćmionym
przyćmionym
przyćmioną
Ms. przyćmionym
przyćmionym
przyćmionym
przyćmionym
przyćmionej
W. przyćmiony
przyćmiony
przyćmiony
przyćmione
przyćmiona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przyćmieni
przyćmieni
przyćmione
przyćmione
D. przyćmionych
przyćmionych
przyćmionych
przyćmionych
C. przyćmionym
przyćmionym
przyćmionym
przyćmionym
B. przyćmionych
przyćmionych
przyćmionych
przyćmione
N. przyćmionymi
przyćmionymi
przyćmionymi
przyćmionymi
Ms. przyćmionych
przyćmionych
przyćmionych
przyćmionych
W. przyćmieni
przyćmieni
przyćmione
przyćmione

Pochodzenie

Zob. ćmić

1. blask

Definicja

ciemniejszy lub mniej intensywny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przytłumiony

Połączenia

  • przyćmiony blask; przyćmione światło

Cytaty

[...] szarawe, jakby przyćmione światło sączyło się przez iluminatory, lecz w niczym nie przypominało światła przedświtu.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Widzieliście kiedy takie słońce?! [...] Zdawało się dusić pod oparami rudych mgieł, zdawało się przygasać, ledwie się żarzyło przyćmionym, ciemno pomarańczowym blaskiem, jakim płonie drucik przepalającej się żarówki,

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001

Na planie świeciły się tylko plazmy z obrazkami zgodnymi z tematem programu oraz przyćmione lampki przy stanowiskach dla policjantów.

źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008

W smudze przyćmionych reflektorów widać było mżenie drobnego deszczu.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

2. umysł

Definicja

taki, który ma mniejszą zdolność reakcji na bodźce płynące ze świata zewnętrznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  otępiały

Połączenia

  • przyćmiony mózg, umysł; przyćmione zmysły

Cytaty

Dziadek miał przyćmiony umysł i zero świadomości.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

[...] lekko przyćmiona po nieprzespanej nocy... [...], właśnie zrobiłam sobie przerwę. popijam kawkę i zaraz wezmę prysznic.

źródło: Internet

Wiadomo, z jaką łatwością i siłą realizują się ideoplastyczne wyobrażenia człowieka w hipnozie, a więc w stanie przyćmionej świadomości.

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json