UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przycichać

Chronologizacja

1842, Korrespondencja literacka M. Grabowskiego, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przycicham
przycichamy
2 os. przycichasz
przycichacie
3 os. przycicha
przycichają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przycichałem
+(e)m przycichał
przycichałam
+(e)m przycichała
przycichałom
+(e)m przycichało
przycichaliśmy
+(e)śmy przycichali
przycichałyśmy
+(e)śmy przycichały
2 os. przycichałeś
+(e)ś przycichał
przycichałaś
+(e)ś przycichała
przycichałoś
+(e)ś przycichało
przycichaliście
+(e)ście przycichali
przycichałyście
+(e)ście przycichały
3 os. przycichał
przycichała
przycichało
przycichali
przycichały

bezosobnik: przycichano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przycichał
będę przycichać
będę przycichała
będę przycichać
będę przycichało
będę przycichać
będziemy przycichali
będziemy przycichać
będziemy przycichały
będziemy przycichać
2 os. będziesz przycichał
będziesz przycichać
będziesz przycichała
będziesz przycichać
będziesz przycichało
będziesz przycichać
będziecie przycichali
będziecie przycichać
będziecie przycichały
będziecie przycichać
3 os. będzie przycichał
będzie przycichać
będzie przycichała
będzie przycichać
będzie przycichało
będzie przycichać
będą przycichali
będą przycichać
będą przycichały
będą przycichać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przycichajmy
2 os. przycichaj
przycichajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przycichałbym
bym przycichał
przycichałabym
bym przycichała
przycichałobym
bym przycichało
przycichalibyśmy
byśmy przycichali
przycichałybyśmy
byśmy przycichały
2 os. przycichałbyś
byś przycichał
przycichałabyś
byś przycichała
przycichałobyś
byś przycichało
przycichalibyście
byście przycichali
przycichałybyście
byście przycichały
3 os. przycichałby
by przycichał
przycichałaby
by przycichała
przycichałoby
by przycichało
przycichaliby
by przycichali
przycichałyby
by przycichały

bezosobnik: przycichano by

bezokolicznik: przycichać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przycichając

gerundium: przycichanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przycichanie
przycichania
D. przycichania
przycichań
C. przycichaniu
przycichaniom
B. przycichanie
przycichania
N. przycichaniem
przycichaniami
Ms. przycichaniu
przycichaniach
W. przycichanie
przycichania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przycichający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przycichający
przycichający
przycichający
przycichające
przycichająca
D. przycichającego
przycichającego
przycichającego
przycichającego
przycichającej
C. przycichającemu
przycichającemu
przycichającemu
przycichającemu
przycichającej
B. przycichającego
przycichającego
przycichający
przycichające
przycichającą
N. przycichającym
przycichającym
przycichającym
przycichającym
przycichającą
Ms. przycichającym
przycichającym
przycichającym
przycichającym
przycichającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przycichający
przycichający
przycichające
przycichające
D. przycichających
przycichających
przycichających
przycichających
C. przycichającym
przycichającym
przycichającym
przycichającym
B. przycichających
przycichających
przycichających
przycichające
N. przycichającymi
przycichającymi
przycichającymi
przycichającymi
Ms. przycichających
przycichających
przycichających
przycichających

odpowiednik aspektowy: przycichnąć

Pochodzenie

Zob. cichy

1. o dźwięku

Definicja

stawać się słabiej słyszalnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • dźwięk, głos, grzmot, gwar, hałas, huk, krzyk, muzyka, okrzyk, ryk, stukot, szum, tupot, wrzawa przycicha; kroki, odgłosy przycichają

Cytaty

Od kilku godzin dźwięk to przycichał, to przybierał na sile i zdesperowany Galago pomyślał, że to koniec.

źródło: NKJP: Katarzyna Sowula: Fototerapia, 2004

Ludzie zaczęli popatrywać po sobie, wrzawa zaczęła powoli przycichać, aż przerodziła się w szmer.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996

Czas szybko upływał młodym podróżnikom na rozmowie o zwyczajach Papuasów. Tymczasem w wiosce gwar z wolna przycichał.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

2. o dziecku

Definicja

zaczynać zachowywać się ciszej lub spokojniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Samą swą flegmatyczną, wyważoną obecnością uciszał hałaśliwą kakofonię garów tłukących się na płycie kuchennego pieca, hamował chaotyczny tupot stóp Małgorzaty, nawet Staś - drący się spazmatycznie w niemowlęctwie - przycichał, gdy ojciec pochylał się nad kołyską.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

3. o bólu

Definicja

stawać się mniej intensywnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ból, wiatr przycicha

Cytaty

Tak się zawsze działo, wszystkie groźniejsze wichury zaczynały się już po zapadnięciu zmroku, a przycichały dopiero nad ranem.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Chwilami furia przycichała, zwierzę zdawało się uspokajać, by po chwili wystrzelić w górę i z nową energią rozpocząć szalony taniec.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Jasio przeżywał momenty potwornego strachu; potem, gdy już wchodził do pokoju, ten lęk przycichał.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Ulewa przycicha. Wiatr uspokaja się.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

4. o skandalu

Definicja

przestawać być przedmiotem zainteresowania opinii publicznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • afera, skandal, sprawa przycicha

Cytaty

Po każdej tragedii oczy kraju zwrócone są na Śląsk, a potem wszystko przycicha.

źródło: NKJP: Agata Bochenek: „Halemba” przypomniała o górnikach, Wieści Podwarszawskie nr 49 (814), 2006

Teraz sprawa może przycichać, bo nic się nie dzieje, lecz nigdy nie wygaśnie.

źródło: NKJP: Więzień układu. Część 8, Esensja, 06 (LVIII), 2006

Na dobre temat targowiska przycichał, gdy zbliżały się wybory.

źródło: NKJP: Referendum albo my, Tygodnik Podhalański, nr 21,1999

Sprawa Whitewater wlokła się przez całą pierwszą kadencję Clintona. Przycichała i ponownie odżywała.

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Data ostatniej modyfikacji: 28.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json