Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | stoik |
stoicy |
ndepr |
| stoiki |
depr | ||
| D. | stoika |
stoików |
|
| C. | stoikowi |
stoikom |
|
| B. | stoika |
stoików |
|
| N. | stoikiem |
stoikami |
|
| Ms. | stoiku |
stoikach |
|
| W. | stoiku |
stoicy |
ndepr |
| stoiki |
depr |
Pochodzenie
Od: łac. Stōicus, z gr. Stōikós, od Stoá Poikílē, nazwa portyku w Atenach, gdzie nauczał Zenon, założyciel szkoły stoickiej
1. filozof
Definicja
Noty o użyciu
D. lp wymawiany: [stoika] lub [stojika]; M. lm wymawiany: [stoicy] lub [stojicy].
Wymowa
[stoik] lub [stojik]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | epikurejczyk | |
| hiperonimy: | filozof |
Połączenia
- starożytny stoik
Cytaty
|
Epiktet, rzymski stoik, tak jak wszyscy stoicy dostrzegał terapeutyczną, wręcz zbawczą moc ludzkiej postawy przyzwolenia wobec fatum, losu świata, który jest naturalny i rozumny. źródło: NKJP: Maria Zowisło: Filozofia i sport Horyzonty dialogu, 2001 |
|
|
Stoicy pierwsi użyli określenia logika. Uważali ją za naukę o rozumie i mowie. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997 |
|
|
Dla stoików życie zgodne z naturą było cnotą największą, a cnota - najwyższym celem człowieka. źródło: NKJP: (X.RUT): Czy na pewno o to chodzi?, Wiedza i Życie, nr 5, 1997 |
|
|
To nie chrześcijaństwo wymyśliło na złość mężczyznom i kobietom zasadę wstrzemięźliwości - głosili ją już starożytni greccy stoicy. źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Różowe i czarne, Polityka, 2002-05-25 |
2. z usposobienia
Definicja
Noty o użyciu
D. lp wymawiane: [stoika] lub [stojika]; M. lm wymawiany: [stoicy] lub [stojicy].
Wymowa
[stoik] lub [stojik]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
Cytaty
|
Nie znoszę, gdy ktoś usiłuje wyprowadzić mnie z równowagi. Jestem jednak stoikiem i nie jest łatwo mnie zdenerwować. źródło: NKJP: Sławomir Lechna, Maciej Lehmann: Kolejorz, Gazeta Poznańska, 2006-10-19 |
|
|
[...] ja w porównaniu z tobą jestem flegmatycznym stoikiem! Zresztą sama wiesz: w moich żyłach krąży serwatka, a moje emocje... Więcej emocji dałoby się chyba znaleźć w kawałku białego sera. źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996 |
|
|
Lekarze obeznani z tym schorzeniem dawno zauważyli, że objawom fizycznym towarzyszą zmiany osobowościowe - chorzy sprawiają wrażenie poważnych, nadmiernie spokojnych stoików. źródło: NKJP: Dean Hamer, Peter Copeland: Życie na pełnych obrotach, Gazeta Wyborcza, 1998-09-25 |