Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
psł. *stŕ̥vь, *stŕ̥vi (D lp) 'to, co się rozkłada, gnije', 'rozkładający się trup zwierzęcia, padlina'
Na pierwotną przynależność rzeczownika do pierwotnej deklinacji *-ĭ-tematowej wskazują najstarsze słowiańskie poświadczenia. Odmiana według typu nijakiego na *-o- (jak np. w języku polskim) jest więc wtórna
1. padlina
Definicja
Noty o użyciu
Lp używana często w znaczeniu lm.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- końskie, psie, smocze ścierwo
Cytaty
|
Mdło się robi. Ludzkie ścierwo niemożebnie pachnie! źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977 |
|
|
Zobaczysz, jak ci się będzie leżało w takim otwartym grobie. A nawet nikt nie stanie nad tobą, bo będziesz jak psie ścierwo gnił i śmierdział. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008 |
|
|
Na zapleczach bud leżały tony ścierwa - wyschniętych ryb, ości i wnętrzności kóz. źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010 |
|
|
[...] jeśli [radni] uważają na przykład, że zakopane za cmentarnym murem ścierwa psie i kocie obrażają zmarłych Polaków i spokój ich dusz naruszają, to znaczy, że są bezbożnikami i Słowa Bożego niestety nie znają. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Duch bydlęcy, Polityka, 2003-06-07 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ścierwo |
ścierwa |
|
| D. | ścierwa |
ścierw |
|
| C. | ścierwu |
ścierwom |
|
| B. | ścierwo |
ścierwa |
|
| N. | ścierwem |
ścierwami |
|
| Ms. | ścierwie |
ścierwach |
|
| W. | ścierwo |
ścierwa |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. potrawa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | mięso |
Cytaty
|
Rozpalam w piecu i wedle wskazówek gotuję zupę, obieram kartofle, kroję ścierwo, myję gary. źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Brzytwa, 2008 |
|
|
Zupy na ścierwie czy kostce rosołowej nie tknę. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Dziecinna jesteś, co zobaczysz, do buzi. Przecież nie jesz mięsa, rozchorujesz się po ścierwie. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ścierwo |
ścierwa |
|
| D. | ścierwa |
ścierw |
|
| C. | ścierwu |
ścierwom |
|
| B. | ścierwo |
ścierwa |
|
| N. | ścierwem |
ścierwami |
|
| Ms. | ścierwie |
ścierwach |
|
| W. | ścierwo |
ścierwa |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Cytaty
|
- Czy ci nie wstyd? To przecież żołnierz... źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952 |
|
|
Po co żywić ścierwo, które po wyjściu z więzienia dalej będzie postępować tak, jak przed trafieniem do niego? źródło: NKJP: Internet |
|
|
- Po co komu takie noże?! Przychodzą ścierwa i wciskają mi coś, czego nie potrzebuję. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ścierwo |
ścierwa |
|
| D. | ścierwa |
ścierw |
|
| C. | ścierwu |
ścierwom |
|
| B. | ścierwo |
ścierwa |
|
| N. | ścierwem |
ścierwami |
|
| Ms. | ścierwie |
ścierwach |
|
| W. | ścierwo |
ścierwa |