UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kurant

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

fr. courante 'taniec (francuski z XVII w.), melodia wygrywana przez zegar, przyrząd w zegarze wygrywający melodię'

1.a mechanizm

Definicja

mechanizm będący częścią zegara, grający jakąś melodię o określonych godzinach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Połączenia

  • zegar z kurantem

Cytaty

W 1983 r. do zegara dołączono kuranty, które wygrywają ludową melodię sądeckiego krakowiaka.

źródło: NKJP: (YES): Od Jana do Jana, Gazeta Krakowska, 2006-03-08

Szafkowy zegar ma kuranty, boczne witryny do ustawiania bibelotów, tarczę z fazami Księżyca [...].

źródło: NKJP: (GZ): Ze skóry, kryształu, srebra i kamieni, Express Ilustrowany, 2002-10-22

Wielu z nich uważa, że melodia wydobywająca się z elektronicznego kuranta jest zbyt głośna.

źródło: NKJP: (TOM): Hejnał skandalista, Dziennik Łódzki, 2002-08-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurant
kuranty
D. kuranta
kurantów
C. kurantowi
kurantom
B. kurant
kuranty
N. kurantem
kurantami
Ms. kurancie
kurantach
W. kurancie
kuranty

Inne uwagi

W D lp używana również forma kurantu

1.b melodia

Definicja

melodia grana przez kurant - mechanizm zegara

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Połączenia

  • wygrywać kuranty

Cytaty

Jasnogórski zegar wieżowy wygrywa cztery melodie Maryjne [...]. Nad ich emisją, podobnie jak nad wygrywaniem kurantów i hejnału, czuwa sterownik komputerowy.

źródło: NKJP: (VIG): Same się przestawiły, Dziennik Zachodni, 2005-10-31

Fakt, że sławkowski hejnał grany był jeszcze w latach 80., potwierdzali niemal wszyscy mieszkańcy, tylko że nikt nie pamiętał melodii. Nowy burmistrz poprosił więc miejscową nauczycielkę muzyki o skomponowanie nowego kuranta.

źródło: NKJP: Marcin Twaróg: Pieśń o sowie, Trybuna Śląska, 2003-01-31

Padając na podłogę, usłyszał, jak maszyneria dzwoni i wybija jakieś fałszywe kuranty.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurant
kuranty
D. kuranta
kurantów
C. kurantowi
kurantom
B. kuranta
kurant
kuranty
N. kurantem
kurantami
Ms. kurancie
kurantach
W. kurancie
kuranty

Inne uwagi

W D lp używana również forma kurantu

2.a taniec

Definicja

muz. 
francuski taniec dworski, popularny w XVI i XVII w., charakteryzujący się wykonywaniem podskoków i poruszaniem się tancerzy po ściśle wyznaczonych miejscach

Warianty

  • courante

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

Nie można było dobrze tańczyć menueta, nie umiejąc tańczyć kuranta, dlatego też naukę tańca rozpoczynano od kuranta.

źródło: Maria Drabecka: Tańce historyczne, 1975 (books.google.pl)

Adolf Chybiński wysunął przypuszczenie, że w XVII w. goniony mógł upodobnić się do kuranta, nawet stać się tańcem z nim identycznym i przyjąć nazwę francuską.

źródło: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Katowicach nr 25, 1985 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurant
kuranty
D. kuranta
kurantów
C. kurantowi
kurantom
B. kuranta
kuranty
N. kurantem
kurantami
Ms. kurancie
kurantach
W. kurancie
kuranty

2.b muzyka

Definicja

muz. 
muzyka do kuranta - tańca

Warianty

  • courante

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Cytaty

Już studiując na Krakowskiej Akademii Muzycznej, interesowała się muzyką dawną. [...] Postanowiła, że kurant grany będzie na klawesynie. Wyciągnęła nagranie z XVI-wieczną melodią Cantio Polonica i kilkadziesiąt razy przesłuchała ją, rozkładając na czynniki pierwsze.

źródło: NKJP: Marcin Twaróg: Pieśń o sowie, Trybuna Śląska, 2003-01-31

W repertuarze muzyków włoskich, służącym reprezentacji i zabawie dworskiej, ważne miejsce zajmowały utwory taneczne i wokalne: kuranty, padwany, villanelle, wykonywane wraz z tekstami włoskimi, a z biegiem czasu również z towarzyszeniem słów w języku polskim.

źródło: Studia staropolskie, t. 45-48, 1976 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurant
kuranty
D. kuranta
kurantów
C. kurantowi
kurantom
B. kuranta
kuranty
N. kurantem
kurantami
Ms. kurancie
kurantach
W. kurancie
kuranty
Data ostatniej modyfikacji: 07.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json