UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wapienny

Chronologizacja

1428, SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wapienny	wapienny	wapienny	wapienne	wapienna
D.	wapiennego	wapiennego	wapiennego	wapiennego	wapiennej
C.	wapiennemu	wapiennemu	wapiennemu	wapiennemu	wapiennej
B.	wapiennego	wapiennego	wapienny	wapienne	wapienną
N.	wapiennym	wapiennym	wapiennym	wapiennym	wapienną
Ms.	wapiennym	wapiennym	wapiennym	wapiennym	wapiennej
W.	wapienny	wapienny	wapienny	wapienne	wapienna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wapienni	wapienni	wapienne	wapienne
D.	wapiennych	wapiennych	wapiennych	wapiennych
C.	wapiennym	wapiennym	wapiennym	wapiennym
B.	wapiennych	wapiennych	wapiennych	wapienne
N.	wapiennymi	wapiennymi	wapiennymi	wapiennymi
Ms.	wapiennych	wapiennych	wapiennych	wapiennych
W.	wapienni	wapienni	wapienne	wapienne

1. związany z wapnem - spoiwem

Definicja

związany z wapnem - białym proszkiem uzyskiwanym z wapienia, używanym w budownictwie jako składnik zaprawy murarskiej, środek do odkażania i bielenia budynków, w rolnictwie jako nawóz

Pochodzenie

Zob. wapno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Połączenia

wapienny pył, tynk; wapienna zaprawa; farba, mączka; ciasto, mleczko, mleko wapienne
wapienny i betonowy, wapienny i cementowy, wapienny i gipsowy

Cytaty

	Ceglane stropy, łączone wapienną zaprawą, zaczęły się wykruszać [...]. źródło: NKJP: Marcin Ogdowski: Kłopot z gwiazdami, Polityka, 2006-05-27
	Tradycyjne tynki wapienne lub cementowe spełniają tylko część tych wymagań. Nie są więc idealnym pokryciem elewacji. źródło: NKJP: ds: Zdobią, chronią, ocieplają, Trybuna Śląska, 2003-08-20
	Stosowanie farb wapiennych, charakteryzujących się dobrą przepuszczalnością pary wodnej, ma niestety tę wadę, że utrzymują się one stosunkowo krótko na elewacji. źródło: NKJP: Zaprawy, gipsy, preparaty, Dziennik Polski, 2001-03-07
	W nozdrza uderzał znany mi od 1939 r. zapach rozbitych cegieł i pyłu wapiennego z tynków zlasowanych wodą [...]. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

2. związany z wapieniem - skałą

Definicja

geol.

związany z wapieniem - miękką skałą osadową o białej, żółtawej lub szarej barwie, używanej w budownictwie jako surowiec do wyrobu wapna, cementu, szkła

Pochodzenie

Zob. wapno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Połączenia

wapienny klif, masyw, ostaniec, szczyt, taras, wąwóz; blok, bruk, głaz, kamień, mur, tłuczeń; osad; wapienna góra, jaskinia, skała, skałka, ściana, turnia; kostka, płyta; warstwa; gleba; wapienne urwisko, wzgórze, wzniesienie; podłoże
wapienny i dolomitowy

Cytaty

	Zagadnienie to było dla Darwina tak istotne, że sam zajął się badaniami geologicznymi. Ocenił, że wapienne skały klifowe są rozmywane z prędkością 2,5 cm na wiek. źródło: NKJP: Stanisław Mrówczyński: Kiedy był początek?, Polityka nr 23, 1995
	Miasto Harran, najbardziej na północ wysunięty punkt szlaku plemion wędrownych, leżało u stóp białych wapiennych gór, wznoszących się ponad grodem [...]. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952
	Zugspitze nie należy do gór popularnych wśród alpinistów, gdyż ściana jest monolityczna, nie ma tam zbyt wielu uskoków, co znacznie utrudnia wspinaczkę. Poza tym jest to masyw wapienny, a nie granitowy, więc trudno jest wbić do niego coś, co ułatwiałoby wspinaczkę. źródło: NKJP: Przetarcie przed atakiem na Himalaje, Dziennik Polski, 2001-02-12
	[...] na wysokości 1348 m n.p.m. znajduje się wielki wapienny głaz [...], a na nim krasowe wyżłobienia, najbardziej typowe w Tatrach. źródło: NKJP: Internet
	Być może, odebrali już ową niewiarygodną wiadomość, po której poczuli się tak, jakby cała wysoka budowla z tłucznia wapiennego i cegieł zachwiała im się pod nogami [...]. źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

3. związany z wapniem - substancją

Definicja

biol.

zbudowany z wapnia - miękkiej, lekkiej substancji o srebrzystobiałej barwie, aktywnej chemicznie, niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania organizmu

Pochodzenie

Od: wapń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wapniowy

Połączenia

wapienny szkielet; wapienna gąbka, muszla, skorupa, skorupka

Cytaty

Tułów ślimaków otoczony jest płaszczem. [...] Ślimak, pobierając wapń z pokarmu lub z podłoża, właśnie przy pomocy tego płaszcza wytwarza wapienną skorupę.

źródło: NKJP: (JJ): Wapienne domy, Dziennik Bałtycki, 2000-06-10

Delikatne, miękkie ciałko małży jest chronione wapienną muszlą [...].

źródło: NKJP: Rozalia Ćwiertnia: Żywy filtr, Gazeta Krakowska, 2003-12-11

Twórcami rafy są maleńkie polipy koralowców, wytwarzające szkielet wapienny.

źródło: NKJP: (xx): Zagrożona rafa, Dziennik Zachodni, 2001-05-05

Frazeologizmy

piec wapienny
woda wapienna

Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2017