UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

narzut

Chronologizacja

1809, SL

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego narzucić; w znaczeniach wyspecjalizowanych być może kalka odpowiednich terminów niemieckich, angielskich i francuskich (Bańk); zob. rzucić

1. w handlu

Definicja

ekon.  hand. 
zysk ze sprzedaży, wyrażony w procentach, obliczany na podstawie kwoty doliczanej przez sprzedającego do podstawowej ceny produktu lub usługi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Połączenia

  • duży, niewielki narzut; narzut ekologiczny
  • narzut kosztów, zysku
  • narzut na płacę

Cytaty

Podstawę naliczania narzutu zysku ustala się w założeniach wyjściowych do kosztorysowania.

źródło: NKJP: Rozporządzenie w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, Dziennik Ustaw, 2004

Popularne sieci sklepów stosują narzut około 100 proc. (bluzka kupiona za 100 zł kosztuje np. 199 zł).

źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Dziś prawdziwych okazji już nie ma, Polityka nr 2637, 2008-01-19

W godzinach 24 - 6 pobierany jest narzut w wysokości 50 proc.; dotyczy to również przejazdów po centrum miasta w godzinach szczytu.

źródło: NKJP: Pod opieką Merliona, Dziennik Polski, 2001-03-24

– Klienci nam uciekają do marketów, ale tam wcale nie jest taniej. Ostatnio zaobserwowałam, że ceny niektórych wydawnictw były wystawione z 50-procentowym narzutem, a następnie obniżone do normalnej ceny detalicznej i tę obniżkę nazwano promocją [...].

źródło: NKJP: Monika Krężel, Katarzyna Bielińska: Kupujemy podręczniki, Trybuna Śląska, 2002-08-22

W tamtych czasach piwo było praktycznie nieosiągalne, a my kupiliśmy pięć skrzynek tego trunku. W klubie studenckim sprzedawaliśmy butelki po 0,33 litra z niewielkim narzutem, a za zarobione pieniądze organizowaliśmy później obozy dla studentów.

źródło: NKJP: trollbarbatus: Studenckie lata znanych celebrytów, Dlaczego?, 2009-09-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. narzut
narzuty
D. narzutu
narzutów
C. narzutowi
narzutom
B. narzut
narzuty
N. narzutem
narzutami
Ms. narzucie
narzutach
W. narzucie
narzuty

2. w budownictwie

Definicja

bud. 
sposób nakładania betonu - zaprawy, który polega na narzucaniu materiału na tynkowaną powierzchnię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Cytaty

Natryskiwaniem nazywa się układanie betonu metodą narzutu pod dużym ciśnieniem.

źródło: NKJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000

Metoda ta zwana torkretowaniem polega na naprawie struktury betonu od spodu konstrukcji poprzez narzut mieszanki betonu pod ciśnieniem, co zapewnia całkowite zespolenie nowego materiału ze starą konstrukcją mostu.

źródło: NKJP: (HAK): Inwestycja za półtora miliona, Gazeta Krakowska, 2005-11-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. narzut
narzuty
D. narzutu
narzutów
C. narzutowi
narzutom
B. narzut
narzuty
N. narzutem
narzutami
Ms. narzucie
narzutach
W. narzucie
narzuty

Inne uwagi

Zwykle lp

3. tynk

Definicja

bud. 
warstwa tynku - zaprawy murarskiej, którą narzuca się na tynkowaną powierzchnię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Cytaty

Tynki tradycyjne składają się z trzech warstw. Pierwszą z nich jest obrzutka grubości od 3 do 5 mm. Na jej powierzchnię nakładany jest narzut, a kiedy wyschnie, pokrywa się go gładzią, tynkiem ozdobnym lub szlachetnym.

źródło: NKJP: Buduj z „Domem”, Dziennik Polski, 2002-07-10

W przypadku tynków dwuwarstwowych narzut stanowi zewnętrzną warstwę tynku.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. narzut
narzuty
D. narzutu
narzutów
C. narzutowi
narzutom
B. narzut
narzuty
N. narzutem
narzutami
Ms. narzucie
narzutach
W. narzucie
narzuty

4. kamienny

Definicja

konstrukcja wykonana z ułożonych kamieni, którą stosuje się przy budowie zapór, nasypów i umocnień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Połączenia

  • narzut kamienny

Cytaty

Podnóże klifu zabezpiecza przed oddziaływaniem fal morskich narzut z kamieni i żelbetowych gwiazdobloków [...].

źródło: NKJP: Jacek Sieńsk: Uratujemy Trzęsacz, Dziennik Bałtycki, 2000-01-07

Dodatkowo jeszcze z kamiennego narzutu wykonano przyporę, stabilizującą i podtrzymującą nasyp, na którym ułożony jest tor kolejowy.

źródło: NKJP: Zygmunt Mułek: Oaza blisko, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-01-08

Konstrukcja umacniająca nabrzeże w Piaskach składa się z drewnianej palisady. Po jej obu stronach znajduje się narzut kamienny, obsypany piaskiem.

źródło: NKJP: (gal, boro): Zabezpieczyli na czas, NTN Żuˆławy, 1999-12-10

- Zaraz po tąpnięciu zostało wykonane tymczasowe zabezpieczenie bulwaru dolnego, polegające na utworzeniu narzutu kamiennego, podpierającego uszkodzony mur od strony odwodnej.

źródło: NKJP: Palami w tąpnięcie, Dziennik Polski, 2003-08-09

Z kolei na trakcie powiatowym Kuków-Krzeszów-Tarnawa zaplanowano zabezpieczenie narzutem kamiennym brzegu potoku, wzdłuż którego biegnie droga.

źródło: NKJP: (ema): Kropla w morzu potrzeb, Gazeta Krakowska, 2003-05-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. narzut
narzuty
D. narzutu
narzutów
C. narzutowi
narzutom
B. narzut
narzuty
N. narzutem
narzutami
Ms. narzucie
narzutach
W. narzucie
narzuty

5. w rzeźbiarstwie

Definicja

rzem. 
technika rzeźbiarska, która polega na narzucaniu gipsu, betonu itp. na metalową konstrukcję rzeźby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Cytaty

– Technika narzutu (betonu na metalową konstrukcję) gwarantuje rzeźbom 20-30 lat istnienia.

źródło: NKJP: Małgorzata Derwich: Groźny beton?, Polska Głos Wielkopolski, 2004-05-25

Artyści ze stowarzyszenia De Profundis zachęcali do udziału w plenerowym tworzeniu rzeźby Skarbnika w technice narzutu - gips na stalową konstrukcję.

źródło: NKJP: Słońce dla Wieliczki, Dziennik Polski, 2008-07-28

Zaczęliśmy od wysokiej na cztery i pół metra rzeźby kroczącego faraona. Wykonaliśmy ją techniką narzutu. Najpierw drewniany szkielet, na nim siatka metalowa i warstwa gipsu mieszanego z wiórami.

źródło: NKJP: Bronisław Chromy: Kamień i marzenie. Autobiografia, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. narzut
narzuty
D. narzutu
narzutów
C. narzutowi
narzutom
B. narzut
narzuty
N. narzutem
narzutami
Ms. narzucie
narzutach
W. narzucie
narzuty

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 29.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json